Kimə nə satırıq, kimdən nə alırıq? - TƏHLİL

Kimə nə satırıq, kimdən nə alırıq? - TƏHLİLÖtən il Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsinin həcmi 20 milyard 645 milyon 880,2 min ABŞ dolları təşkil edib.

Sonxeber.az Dövlət Gömrük Komitəsinin hesabatına istinadən xəbər verir ki, dövriyyədə ixracın payı 11 milyard 424 milyon 477,34 min dollar, idxalın payı isə 9 milyard 221 milyon 402,86 min dollar olub.

Göründüyü kimi, ixrac-idxal əməliyyatlarında yarana müsbət saldo 2 milyard 203 milyon 74,48 min dollardır.

İndi isə ixrac və idxalın strukturuna nəzər salaq, o cümlədən əsas ticarət tərəfdaşlarımızı tanıyaq.

KİMƏ NƏ SATIRIQ?

Azərbaycanın ixrac etdiyi malların siyahısına nəzər saldıqda məlum olur ki, burada xam neft dominantlığını qoruyur - ötən il 8 milyard 866 milyon 158,6 min dollarlıq xam neft ixrac etmişik ki, bu da ötən illə müqayisədə 51,8% azalma deməkdir. Xam neftin ixracının ümumi ixracda payı 77,61%-dir.

Xam neftin fonunda o qədər də böyük görünməsə, ixracda əsas yerlərdən birini neft məhsulları (2 710 mal kodu üzrə) tutur. Ötən il Azərbaycan 751 milyon 921,59 min dollarlıq bu qəbildən olan mal ixrac edib. Neft məhsullarının ümumi ixracda payı 6,58%-dir. Düzdür, 2014-cü (1 milyard 365 milyon 7,15 min dollarlıq ixrac) illə müqayisədə neft məhsullarının ixracında azalma müşahidə olunub.

İxracdakı payına görə üçüncü yerdə qərarlaşan meyvə-tərəvəz ixracında isə artım müşahidə olunmaqdadır. 2014-cü ildə Azərbaycan 304 milyon 684 min dollarlıq meyvə-tərəvəz ixrac etdiyi halda, ötən ilin sonuna bu rəqəm 311 milyon 929 min dollar təşkil edib. Yeri gəlmişkən, meyvə-tərəvəz ixracının ümumi ixracda payı 2,73%-dir.

Ən çox ixrac olunan mallar arasında şəkər də yer alıb. Belə ki, Azərbaycan ötən il 212 milyon 87,89 min dollarlıq şəkər ixrac edib ki, bu məhsulun ümumi ixracda payı 1,86% təşkil edib. 2014-cü illə müqayisədə ötən il şəkər ixracında 4,1% azalma qeydə alınıb.

İxrac olunan malların TOP-5-ni təbii qaz qapayır. Belə ki, Azərbaycan ötən il 200 milyon 739,68 min dollarlıq təbii qaz ixrac edib ki, onun ümumi ixracda payı 1,76%-dir. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2014-cü ildə Azərbaycandan 304 milyon 684 min dollarlıq təbii qaz ixrac edib.

Ötən il Azərbaycan məhsullarının 59,1%-i Avropa İttifaqına (Aİ) üz olan ölkələrə ixrac olunub. Mütləq ifadədə, Aİ-yə üzv olan ölkələrə 6 milyard 751 milyon 671,75 min dollarlıq Azərbaycan malları ixrac olunub. Maraqlıdır ki, 2014-cü ildə bu rəqəm 11 milyard 567 milyon 574,51 min manat təşkil edib.

MDB ölkələrinə hesabat dövründə 525 milyon 389,88 min dollarlıq (ümumi ixracda payı 4,6%-dir) mal ixrac olunub. 2014-cü ildə bu rəqəm 838 milyon 56,17 min dollar təşkil edib. Burada da azalma göz önündədir.

İtaliya Azərbaycan məhsullarının ən çox ixrac olunduğu ölkədir. Heç şübhəsiz ki, burada xam neft və neft məhsulları üstünlük təşkil edir. 2015-ci ildə Azərbaycandan İtaliyaya 2 milyard 254 milyon 330,5 min dollarlıq (ümumi ixracda payı 19,73%) mal ixrac edilib.

İxracda əsas ölkələr siyahısında ikinci yeri Almaniya tutub ki, Azərbaycandan bu ölkəyə ötən il 1 milyard 223 milyon 962,02 min dollarlıq (ümumi ixracda payı 10,17%) mal ixrac olunub.

Ümumi ixracda 7,56%-lik paya malik olan Fransaya ötən il Azərbaycandan 864 milyon 155,79 min dollarlıq mal göndərilib.
KİMDƏN NƏ ALIRIQ?

Azərbaycanın idxal etdiyi malların siyahısına nəzər saldıqda məlum olur ki, burada maşın, mexanizm, elektrik aparatları, avadanlıqlar və onların hissələri əsas pay sahibidir. Ötən il 2 milyard 465 milyon 306,51 min dollarlıq (ümumi idxalda payı 26,73%) bu qəbildən olan mal idxal etmişik ki, bu da ötən illə müqayisədə 4,6% azalma deməkdir.

İdxalda əsas yerlərdən birini qara metallar və onlardan hazırlanan məmulatlar tutur. Ötən il Azərbaycan 1 milyard 586 milyon 803,6 min dollarlıq (ümumi idxalda payı 17,21%) bu qəbildən olan mal idxal edib ki, ötən ilin əvvəlinə bu rəqəm 1 milyard 15 milyon 621,83 min dollar (56,24%-lik artım) olub.

İdxaldakı payına görə üçüncü yerdə qərarlaşan nəqliyyat vasitəsi və onların hissələri idxalında da kəskin artım müşahidə olunmaqdadır. 2014-cü ildə Azərbaycan 841 milyon 898,2 min dollarlıq bu qəbildən olan mal idxal etdiyi halda, ötən ilin sonuna bu rəqəm 1 milyard 217 milyon 145,99 min dollar (44,57%-lik artım) təşkil edib. Yeri gəlmişkən, nəqliyyat vasitəsi və onların hissələri idxalının ümumi idxalda payı 13,20%-dir.

Ən çox idxal olunan mallar yeyinti məhsullarının yer almaması təəccüblü görünərdi. Belə ki, Azərbaycan ötən il 979 milyon 509,85 min dollarlıq yeyinti məhsulları idxal edib ki, onların ümumi idxalda payı 10,62% təşkil edib. 2014-cü illə müqayisədə ötən il yeyinti məhsullarının idxalında 7,8% azalma qeydə alınıb.

İxracda olduğu kimi, idxal əməliyyatlarının əsas hissəsi də Aİ ölkələrinin payına düşür. Ötən il Azərbaycan gətirilən malların 31,9%-i Aİ-dən idxal olunub. Mütləq ifadədə, Aİ-yə üzv olan ölkələrdən Azərbaycana 2 milyard 943 milyon 312,606 min dollarlıq mal gətirilib. Maraqlıdır ki, 2014-cü ildə bu rəqəm 3 milyard 104 milyon 148,6 min manat təşkil edib.

MDB ölkələrinə hesabat dövründə 1 milyard 961 milyon 60,74 min dollarlıq (ümumi idxalda payı 21,27%-dir) mal idxal olunub. 2014-cü ildə bu rəqəm 2 milyard 83 milyon 200,48 min dollar təşkil edib. Burada da azalma göz önündədir.

Ayrı-ayrılıqda ölkələr üzrə götürdükdə, Rusiya Azərbaycana ən çox mal idxal edən ölkədir. 2015-ci ildə şimal qonşumuzdan ölkəmizə 1 milyard 437 milyon 901,25 min dollarlıq (ümumi idxalda payı 15,59%) mal idxal edilib.

İdxalda əsas ölkələr siyahısında ikinci yeri Türkiyə tutub ki, qardaş ölkədən Azərbaycana ötən il 1 milyard 171 milyon 385,43 min dollarlıq (ümumi idxalda payı 12,70%) mal idxal olunub.

Ümumi idxalda 9,19%-lik paya malik olan ABŞ-dan ötən il Azərbaycana 847 milyon 389,38 min dollarlıq mal göndərilib.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 3862   Tarix: 24 yanvar 2016  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Tezbazar.az elanlar sayti

Oxşar xəbərlər

.

Qızıl bazarında son vəziyyət

5 noyabr 2026-cı il tarixinə olan qızılın qiyməti açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, hazırda qızılın 1 unsiyasının dəyəri 6 720.5420 manat, 1 qramının rəsmi qiyməti isə 216.07 manat təşkil edib. Müvafiq olaraq, 99 əyyarlı təmiz qızılın 1 qramı 216.07 manat, 750 əyyarlı İtalyan qızılını

5 noyabr
.

Azərbaycanda kirayə mənzil fonduna daha 91 mənzil əlavə olunub

İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu satmaq öhdəliyi ilə kirayə mexanizmi çərçivəsində Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, Cəfər Xəndan küçəsindəki yaşayış kompleksindən 27, Sumqayıt şəhəri, Sülh prospektindəki yaşayış kompleksindən 38 və Abşeron rayonu, Saray qəsəbəsi, Məhəmməd Əsədov küçəsindəki yaşayış kompleksində

17 noyabr
.

Xəzər dənizinin çəkilməsi COP31-də dünya gündəminə çıxarılacaq

"Azərbaycanın COP31 gündəliyindəki əsas mövzular arasında Xəzər dənizinin problemləri də yer alır". "Report"a istinadən xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Prezidentinin İqlim məsələləri üzrə nümayəndəsi Muxtar Babayev COP31 çərçivəsində qurulan Azərbaycan pavilyonunda jurnalistləri

9 noyabr
.

Bu sahədə fəaliyyət tam rəqəmsallaşdırılır

"Bir pəncərə" informasiya sistemi haqqında Əsasnamə" təsdiq edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bununla bağlı Prezident İlham Əliyev Fərman imzalayıb. Fərmana əsasən, sistemin fəaliyyətinin təmin edilməsi məqsədilə müvafiq məlumatların ilkin mənbəyini formalaşdıran dövlət orqanlar

16 noyabr
.

Azərbaycanın valyuta ehtiyatları ÜDM-i üstələyir: Bu maliyyə üstünlüyü nə qədər davam edəcək? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatlarının həcminin ümumi daxili məhsulu üstələməsi ölkənin maliyyə imkanlarını və iqtisadi dayanıqlılığını bir daha gündəmə gətirib. Maliyyə naziri Sahil Babayevin açıqlamasına görə, 2026-cı il oktyabrın 1-nə ölkənin məcmu valyuta ehtiyatları 89,4 milyard ABŞ dolların

19 noyabr
.

Dünya bazarında neft ucuzlaşdı: "Brent"in qiyməti 92 dollara düşdü

Dünya bazarında neftin qiymətində ucuzlaşma qeydə alınıb. xəbər verir ki, Londonun ICE Futures birjasında "Brent" markalı neftin 2027-ci ilin yanvar fyuçerslərinin qiyməti 0,65 dollar və ya 0,7 faiz azalaraq bir barel üçün 92,49 dollara düşüb. Nyu-Yorkun NYMEX əmtəə birjasında isə WTI markal

18 noyabr
.

Vəfat edən şəxsin pensiya kapitalı niyə ailəsinə verilmir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

İnsanlar uzun illər çalışaraq əməkhaqlarından sosial sığorta haqları ödəyir və gələcək pensiya təminatları üçün fərdi hesablarında pensiya kapitalı formalaşdırırlar. Lakin şəxs pensiyaya çıxdıqdan sonra vəfat etdikdə onun illərlə topladığı vəsaitin taleyi məsələsi gündəmə gəlir. Bir sıra ölkələrdə pensiy

18 noyabr
.

Qızılın qiyməti 3 700 dollardan aşağı düşdü

Dünya bazarında qızılın qiyməti kəskin ucuzlaşaraq son iki ayda ilk dəfə bir troya unsiyası üçün 3 700 dollar həddindən aşağı enib. bu barədə ticarət platformasının məlumatlarına istinadən məlumat verib. Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında dekabr ayı üzrə qızıl fyuçerslərinin qiyməti 2,46 faiz azalara

19 noyabr
.

Hesablama Palatasının xərclər smetası 25 %-ə yaxın artırılır

Hesablama Palatasının 2027-cı il üçün xərclər smetası 14 milyon 275 min 962 manat təşkil edəcək. "Report"un məlumatına görə, bu, 2026-cı illə müqayisədə 24,6 % çoxdur. Palata gələn il təkcə əməyin ödənişinə 12 milyon 889 min 193 manat yönəldəcək ki, bu da bu ilə nisbətən 30 % çoxdur. Hesablam

16 noyabr