Qaz limitinin ləğvi - İQTİSADİ ƏSASLAR

Qaz limitinin ləğvi - İQTİSADİ ƏSASLARSon günlər ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri də kommunal xidmətlər üçün müəyyənləşdirilmiş qiymət limitlərin ləğvinin mümkünlüyü məsələsidir. Vətəndaşlarımızın əksəriyyəti qış mövsümündə fərdi kombi istilik sistemindən istifadə etdiyi üçün onların aylıq mavi qaz ödənişləri əksər hallarda limiti keçir və bu da ailə büdcəsi üçün əlavə xərc deməkdir.

Sonxeber.az bildirir ki, İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi (CESD) mavi qaza tətbiq edilən limitin ləğvi məsələsini araşdırıb.

Araşdırmada bildirilib ki, mavi qazın qiymətinin aşağı salınması üçün iqtisadi əsaslar var:

"Əvvəla, Azərbaycanda mavi qaz hasilatının artması bu enerji növünün daha ucuz qiymətə təklif edilməsinə imkan yaradır. Ötən il həm ölkəmizin, həm də Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) özünü hasil etdiyi mavi qazın həcmi artıb. Ölkəmizdə 30,490 min kub metr mavi qaz hasil edilib ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 7 faizə yaxın çoxdur. 2017-ci ildə Azərbaycanda 28,597 min kub metr mavi qaz hasil olunmuşdu.

2017-ci ildə 6,089 min kub metr mavi qaz hasil edən SOCAR ötən il bu göstəricini 6,525 min kub metrədək çatdıra bilib. Bu isə Dövlət Neft Şirkətinin istehsalını ötən il əvvəlki illə müqayisədə 6,7 faiz artırması deməkdir. Şahdənizin 2-ci fazasında və eləcə də Abşeron yatağından proqnozlaşdırılan mavi qaz hasilatını da nəzərə aldıqda növbəti illərdə də mavi qaz istehsalında artım davam edəcək və 2 ildən sonra əlavə olaraq daha 5 milyard kub metr mavi qaz hasil edə biləcəyik. Deməli, artan hasilat daha çox gəlir deməkdir və bu da limitlərin ləğvini mümkün edir. Hasilatın artması fonunda mavi qaz ilə bağlı limitinin ləğvi üçün iqtisadi əsaslar formalaşır".

Araşdırmada qeyd olunub ki, ikincisi, Dövlət Neft Şirkəti BP-dən səmt qazı almaqda davam edir:

"2018-ci ildə Azəri-Çıraq-Günəşli çərçivəsində SOCAR-a 2,3 milyard kubmetr səmt qazı alıb. Səmt qazının əsasən daxili istehlak üçün istifadə ediliyini nəzərə alsaq bu əhali üçün satdığı qaz limitinə aradan qaldırmağa imkan yaradır. Üçüncüsü, manatın məzənnəsinin 2017-ci ilin fevralından sonra stabil qalması SOCAR üçün valyuta riski problemini aradan qaldırıb.
Belə ki, Dövlət Neft Şirkəti əhaliyə satdığı qazın bir hissəsini BP-dən xarici valyuta ilə alır. 2016-cı ilin noyabrında, limitlər müəyyənləşdirilən zaman, manatın məzənnəsi stabil deyildi və bu şirkətə xərcini planlaşdırmaqda çətinlik yaradırdı. Amma indi kurs stabil olduğundan proqnozlaşdırılmayan məzənnə xərci yoxdur və bu da limitlərin ləğv edilməsinə iqtisadi əsas yaradır".

Araşdırmada vurğulanıb ki, Azərbaycanın qaz ixracatındakı artım tendensiyası ölkəyə daha çox valyutanın daxil olmasına şərait yaradır:

"Bu da əhaliyə daha ucuz qiymətə mavi qaz təklif etməyə imkan yaradır. Belə ki, ötən il Azərbaycan 7,9 milyard kubmetrdən çox təbii qaz ixrac edib. Bu 1,499 milyard dollar deməkdir. 2018-ci ildə ixrac edilən təbii qazın miqdarı 2017-ci ildən 4,7%, dəyəri isə 25,5% çox olub. Artım tempi bu ilin birinci rübündə də davam edib. 2019-cu ilin birinci rübündə qaz ixracı 2 milyard. 971 milyon kubmetr olub.

Beləliklə, bu əvvəlki ilin uyğun dövrü ilə müqayisədə 3,2 dəfə artım deməkdir. Qaz satışından əldə etdiyimiz gəlir bu ilin ilk 3 ayında əvvəlki ilin uyğun dövrü ilə müqayisədə 2,5 dəfə artıb. Göründüyü kimi, həm ötən il, həm də geridə qoyduğum rübdə mavi qaz ixracatı və xarici satışdan əldə edilən gəlirdə ciddi artım var. Ölkəyə daxil olan valyutanın həcminin artması fonunda əhaliyə satılan qazın qiymətində güzəştin tətbiq edilməsi üçün maliyyə bazası artıq formalaşıb".

Təhlildə mavi qaza müəyyənləşdirilən qiymət limitinin ləğv edilməsinin sosial baxımdan da əhəmiyyətli olmasına da toxunulub:

"Belə ki, limitin ləğvi əhalinin bu istiqamətə yönəltdiyi xərclərinin azalmasına və sosial təminatının yaxşılaşdırılmasına xidmət etmiş olacaq. Bütün yuxarıda qeyd etdiyimiz iqtisadi əsaslandırmanı və məsələnin sosial tərəfini nəzərə alaraq mavi qaza müəyyənləşdirilən limitin ləğvini məqsədəuyğun hesab edirik".

Xatırladaq ki, Tarif Şurasının 28 noyabr 2016-cı il 18 saylı qərarına əsasən, illik istehlak həcminin 1500 m3 -dək (1500 m3 daxil) olan hissəsi üçün hər kub metri 10, illik istehlak həcminin 1500 m3 -dən çox olan hissəsi üçün 20 qəpik müəyyənləşib. Anoloji olaraq hər min kub metr 100 və 200 manatdır. Yəni 1500 m3-dən daha çox istifadə edən zaman mavi qazın qiyməti 2 dəfə bahalaşır.


Sonxeber.az Telegramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 1697   Tarix: 24 aprel 2019  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 055 3906818

Facebookda Paylaş

Unvan.az - elanlar sayti

DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

Vaşinqtonda dördüncü Trans-Xəzər Forumu keçiriləcək

Xəzər Siyasət Mərkəzi və ABŞ Ticarət Palatası mayın 22 və 23-də Azərbaycan, Əfqanıstan, Gürcüstan, Qazaxıstan, Türkiyə, Türkmənistan və Özbəkistan səfirliklərinin dəstəyi ilə Vaşinqtonda dördüncü Trans-Xəzər Forumunu keçirəcək.. . Sonxeber.az Milli.Az-a istinadən bildirir ki, 2016-cı ildən ardıcıl olara

24 aprel 2019

"Azərbaycan iqtisadiyyatı dünya bazarlarında neft qiymətlərinə..." – Ekspertdən SENSASION AÇIQLAMA

"Bu il üçün neftin orta qiymətləri ilə bağlı artıq enerji və reytinq agentlikləri, investisiya bankları ilk korreksiyalarını etməyə başlayıblar. Buna səbəb isə, cari ilin birinci rübünə dair, dünya iqtisadiyyatının vəziyyəti ilə bağlı açıqlanması, iqtisadi inkişaf templərinin əsas istehlakçı ölkələ

23 aprel 2019

10 min dollardan yuxarı kreditlərə güzəşt gözlənilir? – Ekspert FİKRİ

Bu gündən problemli kreditlər üzrə kompensasiyaların verilməsinə başlanılmalıdır. Bəs, görəsən, gələcəkdə 10 min dollardan yuxarı olan kreditlərə hər hansı güzəştlər gözlənilirmi? . . Sonxeber.az-ın sualını cavablandıran iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov verdiyi açıqlamada faktiki olaraq problemli kreditləri

22 aprel 2019

Nazir: "Şahdəniz" yatağından indiyədək..."

"İndiyədək bu yataqdan 69,7 mlrd.kubmetr qaz ixrac edilib". . Xəzərin Azərbaycan sektorunda yerləşən "Şahdəniz"qaz kondensat yatağından işlənmənin əvvəlindən bu il aprelin 1-dək 104,2 mlrd.kubmetr qaz, 25,1 mln.ton kondensat hasil edilib.. . Bunu Bakıda keçirilən SOCAR-ın IV Beynəlxal

22 aprel 2019

Azərbaycanda 6 milyard dollarlıq layihə təsdiqləndi

"Azəri", "Çıraq" yataqlarının və "Günəşli" yatağının dərinsulu hissəsinin (AÇG) işlənməsi üzrə Rəhbər Komitə (SOCAR, BP, Chevron, INPEX, Equinor, ExxonMobil, TPAO, ITOCHU və ONGC Videsh) bu gün Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda nəhəng AÇG yatağının işlənməsinin növbət

19 aprel 2019

Azərbaycanda bu mallar ucuzlaşdı

Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb.. . Publika.az Trend-ə istinadən xəbər verir ki, aprelin 18-də qızılın qiyməti aprelin 17-i ilə müqayisədə 9,197 manat azalaraq 1 unsiya üçün 2162,8505 manat təşkil edib.. . Gümüş 0,1447 manat ucuzlaşaraq 1 unsiya üçün 25,4085 manata bərabər olub.. . Trend-ə görə

19 aprel 2019

Problemli kreditlər siyahısında adı çıxmayanlar nə etməlidir? - AÇIQLAMA

Problemli kreditlərin həlli ilə bağlı imzalanmış sərəncamdan sonra martın 28-də müvafiq siyahı açıqlanıb. Tam siyahı isə aprelin 15-dən açıqlanıb. Bundan sonra bəzi vətəndaşlardan adlarının siyahıda olmaması ilə bağlı redaksiyamıza şikayətlər daxil olub. Bunlar, əsasən, bağlanmış banklarda kreditlər

18 aprel 2019

"Məhkəmələr düzgün qərar qəbul ediblər" – Deputatdan problemli kreditlərlə bağlı ŞƏRH

Ali Məhkəmənin sədri Ramiz Rzayev Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyev problemli kreditlərin həlli barədə fərman imzaladığı gündən məhkəmələrdə baxılan problemli kreditlərlə bağlı işlərin icraatının təxirə salındığını bildirib.. . Sonxeber.az-a problemli kreditlərin təxirə salınması ilə bağlı qərar

17 aprel 2019

Azərbaycanda bahalaşan və ucuzlaşan məhsulların SİYAHISI

2019-cu ilin yanvar-mart aylarında istehlak məhsullarının və xidmətlərin qiymətləri 2018-ci ilin müvafiq dövrünə nisbətən 2,1 faiz, o cümlədən ərzaq məhsulları, içkilər və tütün məmulatlarının qiymətləri 1,5 faiz, qeyri-ərzaq mallarının qiymətləri 1,2 faiz, əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlərin qiymətlər

16 aprel 2019