Dollarla bağlı hər kəsi düşündürən ŞOK PROQNOZ - Mütəxəssislər AÇIQLADI

Dollarla bağlı hər kəsi düşündürən ŞOK PROQNOZ - Mütəxəssislər AÇIQLADIDollar qlobal ehtiyat valyuta statusunu itirəcək.

Bunu dünyanın ən böyük sərmayə banklarından olan JP Morgan açıqlayıb.

Bankın birja, əmtəə və faiz strategiyası mütəxəssisi Kreyq Kohen "Dollar həddən artıq olan imtiyazının sonuna yaxınlaşır?" adlı məqaləsində dolların 100 ilə yaxındır qlobal ehtiyat valyuta olduğunu və sadəcə amerikalıların deyil, dünyanın hər yerində bir çox sərmayəçinin portfelində məhz bu valyutaya üstünlük verdiyini bildirib: "Lakin dolların dünyaya hakim valyuta olması xüsusiyyətini itirəcəyinə inanırıq. Struktur səbəbləri və dövri maneələr səbəbilə yaxın zamanda dəyərini itirəcək".

Kohen qeyd edib ki, dollar ehtiyat valyuta statusunu düşünüldüyü kimi "1944 Bretton Woods" andlaşması ilə deyil, daha çox 1913-cü ildə ABŞ Mərkəzi Bankının qurulması ilə əldə edib. Növbəti illərdə Amerikanın daimi hala gələn xarici çatışmazlıqları dünya miqyasında keçərli pul olan dolları basaraq və daim borclanaraq idxalatla məşğul olaraq bağlayıb.

Yüksələn Asiya

"Dollar hakim statusunu daim qoruyub saxlayaq deyə bir reallıq yoxdur. Əksinə, minlərlə il əvvələ baxdığımızda dünyada "iqtisadi mərkəz" dəyişdikcə beynəlxalq hakim valyutanın də dəyişdiyini görürük. II Dünya Müharibəsindən sonra ABŞ qlobal istehsalın 25%-ni təşkil edirdi. Qərbi Avropa qüvvələrini də əlavə edəndə bu rəqəm 40-a çatırdı. Həmin dövrdən sonra iqtisadi dirçəlişin itələyici qüvvəsi ABŞ və Qərb əleyhinə, Asiyaya doğru istiqamətləndi. Yüksək böyümə və qətiyyətli reformasiya ilə Çin bu iqtisadi dəyişikliyin mərkəzində yer alır. Son 70 ildə Çin dünya miqyasında istehsal payını 4 qat artırıb və 20% səviyyəsinə (ABŞ ilə eyni) çatdırıb. Bu sahədə genişlənməsi də gözlənilir".

Mütəxəssis bildirib ki, Çin artıq sadəcə aşağı büdcəli məhsullar istehsal edən bir istehsalçı deyil: "Son dövrlərdə texnologiya kimi dəyərli sektorlara diqqət yetirilir. Çindən başqa, Hindistan da daxil olmaqla, Cənubi Asiya ölkələrinin də gənc əhalisi və daim artan texnoloji təcrübələri sayəsində böyümə performansları göstərir. Qərbdə Türkiyə və Ərəb yarımadası ilə başlayıb şərqdə Yapniya və Yeni Zelandiyaya qədər uzanan, şimalda Rusiyadan cənubda Avstraliyaya qədər gedib çatan "Asiya İqtisadi Bölgəsi"nin qlobal istehsal kütləsi 50% olub. 2015-2030-cu illər dövründə əməl gələcəyi təxmin edilən 30 trilyon dollarlıq orta sinif istehlak böyüməsinin sadəcə 1 trilyon dollarını Qərbdən gəlməsi gözlənilir. Gələcək illərdə dünya iqtisadiyyatının ABŞ mərkəzli və dollar hakimiyyətində olan bir sistemdən Asiyanın daha çox güc sahibi olduğu yeni bir sistemə keçəcəyi düşünülür. Valyuta sahəsində bu, dolların digər valyutalar və qızıl kimi əmtəələrdən yaranan birja səbətinə qarşı dəyərini itirəcəyi anlamına gəlir".

Dollar qlobal hakimiyyətini çoxdan itirməyə başlayıb

Kreyq Kohenin fikrincə, bankların ehtiyatda saxladıqları dollar miqdarına baxılanda dəyişikliyin çoxdan başladığını görmək olar: "Xüsusilə, 2008-ci il böhranından sonra dünya mərkəzi banklarının ehtiyatlarındakı dolların miqdarı 64%-dən 55%-ə düşüb. Avronun tədavülə girdiyi 1999-cu ildən bu yana ilk dəfə dünya mərkəzi bankları eyni anda dollar satıb avro almağa başlayıb. Qızıl alışı da rekord səviyyəyə məhz indi çatıb. 2018-ci ildə qızıl mərkəzi banklardan 1971-ci ildən bu yana ən yüksək tələbi görüb. Ard-arda 4 rüb yaşanan qızıl alış-verişləri isə qeydlərdə yer alan ən yüksək rekord səviyyəyə çatıb. Bu, məntiqlidir. Onu dəstəkləyən insanlar arasında minillik etibarlılığını saxlayan qızıl qətiyyəli şəkildə dəyər qaynağıdır".

Ən yaxşı sərmayə

"Ticarət müharibələri" kimi siyasətlərin dünyada dolların istifadəsini daha da azalda biləcəyini qeyd edən mütəxəssis hər gün fərqli ölkələrin dolları kənarlaşdıran yeni ödəniş sistemləri qurduğunu bildirib: "Müştəri portfelini tanıyanda bir çoxunun bizim düşündüyümüzdən daha çox dollar pozisiyasını tutduqlarını görürük. İqtisadi periodun bu nöqtəsində portfellərin bu sahəsinin daha çeşidləndirilmiş olması lazımdır. Bizim tövisyəmiz G10 valyutalarına, Asiya valyutalarına və qızıla üstünlük verməkdir". (publika)

İqtisadiyyat   Baxılıb: 1958   Tarix: 24 iyul 2019  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 055 3906818

Facebookda Paylaş

Unvan.az - elanlar sayti

DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

Kassa çeki verilərkən DİQQƏTLİ OLUN - Alıcıları aldadırlar

Bir çox iri ticarət şəbəkələri, restoran və kafelər alıcılara kassa çeki əvəzinə "barkod" təqdim edirlər.. . Vergilər Nazirliyi bununla bağlı əhalini diqqətli olmağa çağırır.. . "Barkod"un çekdən fərqi. . Ticarət və ictimai iaşə obyeklərində nağd alış-verişlərin rəsmiləşdirilməsini

24 iyul 2019

Nəzarət Palatası daha bir şirkəti CƏRİMƏLƏDİ

Azərbaycan Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası "Bakı Şəhər Halqası Əməliyyat Şirkəti" MMC-ni iki iş üzrə 143 min manat cərimələyib.. . Palata tərtib etdiyi protokolu baxılması üçün Nərimanov rayon Məhkəməsinə göndərib.. Məhkəmə şirkətlə bağlı İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü (Avans yol

24 iyul 2019

Rövnəq Abdullayev Avropa Cüdo İttifaqının prezidenti ilə görüşdü

Azərbaycan Cüdo Federasiyasının Prezidenti Rövnəq Abdullayev Bakıda səfərdə olan Avropa Cüdo İttifaqının Prezidenti Sergey Soleveyçiklə görüşüb.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, Rövnəq Abdullayev Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ölkə idmanının inkişafına göstərdiyi böyük diqqət və qayğıdan danışıb

24 iyul 2019

Azərbaycan neftinin QİYMƏTİ

Azərbaycan neftinin qiyməti bahalaşır.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, "Azeri Light" markalı neftin bir barrelinin qiyməti 1,19 dollar artaraq 65,34 dollar təşkil edib.. . Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin bir barrelinin qiyməti 2001-ci ilin dekabrında minimuma enərək 19,15 dollar, 2008-ci ili

23 iyul 2019

Nazirlikdən kassa çeki ilə bağlı - XƏBƏRDARLIQ

İstər alış-veriş, istərsə də iaşə xidmətlərindən istifadə zamanı kassa çeki təqdim edilməlidir.. . "Vergilər" qəzeti yazır ki, mövcud qanunvericiliyə əsasən, istehlakçılar istər alış-veriş zamanı, istərsə də ictimai iaşə obyektlərinin xidmətlərindən istifadə edərkən kassa çekini tələb etməlidirlər

22 iyul 2019

Vergilər Nazirliyi vətəndaşlara müraciət etdi

Mövcud qanunvericiliyə əsasən, istehlakçılar istər alış-veriş zamanı, istərsə də ictimai iaşə obyektlərinin xidmətlərindən istifadə edərkən kassa çekini tələb etməlidirlər.. . Vergilər Nazirliyinin Media və kommunikasiya mərkəzindən Sonxeber.az-a bildirilib ki, onlar bu yolla alışlarını rəsmiləşdiri

22 iyul 2019

SOCAR-la ENOC şirkəti arasında əməkdaşlıq müzakirə edilib

SOCAR-ın prezidenti Rövnəq Abdullayev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin ENOC şirkətinin sədr müavini Şeyx Səid Məhəmməd Əl Tayerin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüş keçirib.. . Sonxeber.az SOCAR-a istinadən xəbər verir ki, R.Abdullayev şirkətin həyata keçirdiyi yerli və beynəlxalaq layihələr haqqınd

22 iyul 2019

Bu il Azərbaycanda istifadəyə verilən obyektlərin SİYAHISI

2019-cu ilin yanvar-iyun aylarında ölkənin iqtisadi və sosial sahələrinin inkişafı üçün bütün maliyyə mənbələrindən əsas kapitala 6131,6 milyon manat vəsait yönəldilib, sərf edilmiş vəsaitin 68,4 faizini bilavasitə tikinti-quraşdırma işlərinin dəyəri təşkil edib.. . Bu barədə Sonxeber.az-a Dövlət Statistik

22 iyul 2019

Bazarlarda bu məhsulun qiyməti xeyli enəcək - NAZİRLİKDƏN AÇIQLAMA

Bakı bazarlarına xeyli pomidor gətiriləcək.. . Bu barədə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin məlumatında deyilir.. . Nazirlik yanında Aqrar Xidmətlər Agentliyinin (AXA) rəhbərliyi və mütəxəssisləri, Tərəvəzçilik Elmi-Tədqiqat İnstitutunun alimlərinin iştirakı ilə Xaçmaz və Lənkəran rayonlarının tərəvəz sahələrind

21 iyul 2019