Azərbaycan neftinin büdcə qiyməti niyə azaldılıb? - ŞƏRH

Azərbaycan neftinin büdcə qiyməti niyə azaldılıb? - ŞƏRH2020-ci ilin dövlət və icmal büdcələrinin layihələrində "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin qiyməti 55 ABŞ dolları nəzərdə tutulub.

"Report"un məlumatına görə, bu, neftin 2019-cu ildəki büdcə qiyməti ilə müqayisədə 5 dollar azdır.

Büdcə layihələrinin hazırlandığı Maliyyə Nazirliyində qiymət üzrə proqnozun azaldılmasını qlobal iqtisadi artımın yavaşlaması fonunda "qara qızıl"a tələbatın azalması, onun ucuzlaşması ehtimalı ilə izah edirlər. Məsələn, gələn il Beynəlxalq Valyuta Fondu neftin 1 barelinin orta satış qiymətinin, təxminən, 58 dollar olacağını proqnozlaşdırır. Odur ki, Azərbaycan hökuməti ehtiyatlı davranmağa qərar verib.

"İcmal büdcəsinin gəlirlərinin 52,7%-i neft gəlirləri hesabına formalaşdığına görə neft qiymətlərindəki mümkün azalma büdcə gəlirlərinin azalmasına və büdcə kəsirinin artmasına təsir edəcək. Əgər 2020-ci ildə neftin qiyməti 40 dollara enərsə, icmal büdcəsinin gəlirləri proqnoz göstərici ilə müqayisədə 16,6% azala bilər.

Mümkün qiymət azalmasının dövlət büdcəsi gəlirlərinə əhəmiyyətli təsiri isə gözlənilmir. Belə ki, büdcənin neft gəlirlərinin əsas hissəsini Azərbaycan Dövlət Neft Fondundan transfert təşkil edir ki, bu məbləğ də büdcə tərtibi zamanı xarici valyutada deyil, manat ifadəsində müəyyən olunub. Əgər gələn il neftin qiyməti 40 dollara enərsə, dövlət büdcəsinin gəlirləri proqnoz göstərici ilə müqayisədə cəmi 1,6% azala bilər.

Neftin qiymətlərinin enişi ortamüddətli dövrdə də davam edərsə, bunun dövlət büdcəsinin gəlirlərinə mənfi təsiri daha əhəmiyyətli ola bilər. Belə ki, büdcə qaydasına əsasən xərclənə bilən neft gəlirlərinin yuxarı həddi (habelə, ARDNF-dən büdcəyə transfertin yuxarı həddi), ölkənin xalis maliyyə aktivləri və icmal büdcənin proqnozlaşdırılan neft gəlirləri əsasında müəyyən olunur ki, ortamüddətli dövrdə icmal büdcənin neftin gəlirlərinin azalması Fonddan dövlət büdcəsinə transfertin məbləğini azaltmaqla, dövlət büdcəsinin neftin gəlirlərinə təsir edə bilər. Regionda geosiyasi gərginliklərin artması, bir sıra əsas ticarət tərəfdaşlarına sanksiyaların tətbiqi büdcə gəlirlərinə təsir edə biləcək risklərdəndir.

Belə ki, əsas ticarət tərəfdaşı ölkələrin iqtisadiyyatlarında aktivliyin azalması ölkənin qeyri-neft sektorunun inkişafına, o cümlədən qeyri-neft ixracına mənfi təsir göstərməklə bu sahədən olan büdcə daxilolmalarının azalmasına gətirib çıxara bilər", - deyə Nazirlik bəyan edib.

"Hökumət özünü sığortalayır"

Neft Araşdırmaları Mərkəzinin direktoru İlham Şaban deyir ki, hökumət neftin büdcə qiymətini 55 dollar götürməklə özünü sığortalayır: "Azərbaycan hökuməti gələn il neftin bu illə müqayisədə 4-5% ucuzlaşacağını proqnozlaşdırır. Beynəlxalq enerji agentlilkəri, beynəlxalq maliyyə institutları da bu proqnozları səsləndirir. Baxmayaraq ki, neftə olan tələbat kifayət qədərdir və dünyada gündəlik 100 milyon barel neft hasil edilir, ancaq cari il üçün neftin orta qiyməti 65 dollar ətrafında proqnozlaşdırılırdısa, gələn il üçün bu qiymətin 62 dollara düşməsi proqnoz edilir".

Ekspertin fikrincə, bu da ondan irəli gəlir ki, dünya iqtisadiyyatının artım proqnozlarına yenidən baxılır və inkişaf tempinin əvvəlki proqnozlardan aşağı olacağı gözlənilir: "Daha aşağı sürətlə inkişaf isə enerjiyə olan tələbatın əvvəlki tempdən aşağı səviyyədə olması deməkdir. Neftin aşağı həcmlərlə istehlakı isə təbii ki, onun qiymətində özünü əks etdirməlidir. Əgər biz dünya iqtisadiyyatının inkişafını cari ildə ötən illə müqayisə etsək, ən böyük istehlak bazarları olan Çin, ABŞ və Avropa İttifaqı ilin 9 aylıq yekunları ilə bağlı yaydığı məlumatlarda hər bir ölkə üzrə bir neçə bənd azalma tempi qeydə alınıb. Nəticə etibarı ilə "Brent" markalı neftin qiyməti 70 dollar, Azərbaycanın ixrac etdiyi neftin qiyməti isə Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun açıqladığı kimi 71,3 dollar idisə, cari ilin birinci yarısında bu qiymət artıq 65 dollara düşüb. İlin ikinci yarısında, yəni son 4 ayda qiymətlər ilin ilk yarısı ilə müqayisədə daha aşağı istiqamətə üz tutub. Oktyabr ayında biz neftin qiymətinin 60 dollardan aşağı səviyyədə olduğunu gördük".

İ.Şaban bildirib ki, artıq bir sıra bazarlara siqnallar gəlir və bu səbəbdən neftin qiyməti 63 dollara qədər yüksəlib: "Ancaq burada da bir stabillik yoxdur. Qarşıda Neft İxrac Edən Ölkələr Birliyinin (OPEC) konfransı olacaq və konfransla bağlı bazara təsir edə biləcək müxtəlif ölkələrin neft nazirləri, hökumət başçıları və istərsə də dövlət rəsmilərinin bəyanatları səsləndirilir. Bütün bunlar isə neftin qiymətindəki volatilliyi artırır".

Mütəxəssis hesab edir ki, ancaq OPEC-in konfransından sonra dekabrın birinci həftəsində neftin qiymətlərində stabilik yaranacaq: "İstənilən halda biz cari ildə neftin qiymətlərinin ötən illə müqayisədə 10% aşağı düşməsini müşahidə edirik. Hökumət də özünü sığortalamaq üçün neftin büdcə qiymətini 55 dollar götürüb. Son 15 ildə Azərbaycanda neftin büdcə qiymətinin proqnozlaşdırmaları 5 dollar artım və yaxud azalma ilə müşahidə edilir".


Sonxeber.az Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 449   Tarix: 07 noyabr 2019  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 055 3906818

Facebookda Paylaş

Unvan.az - elanlar sayti

DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

Baş nazir bu diplomlarla bağlı qərar imzaladı

"Fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru elmi dərəcələri barədə diplomların forması" təsdiq edilib.. . Sonxeber.az-ın Oxu.Az-a istinadən məlumatına görə, bununla bağlı Baş nazir Əli Əsədov qərar imzalayıb.. . Fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru elmi dərəcələri barədə diplomlar Ali Attestasiya Komissiyas

7 noyabr 2019

Xalq şairi Prezidentə təşəkkür etdi: Məni darlıqdan xilas etdi

Qonaqlarım gəlir, çox çətinlik çəkirdim. . Azərbaycan Prezidenti Xalq şairi Musa Yaqubu mükafatlandırıb.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, İlham Əliyev Bakı şəhərində ona 3 otaqlı ev hədiyyə edib.. . Musa Yaqub AzNews.az-a açıqlamasında informasiyanı təsdiq edərək İlham Əliyevə təşəkkürünü bildirib:.

7 noyabr 2019

Bakıda DÖRDƏM dünyaya gəldi

Bakıda yaşayan Qadadovlar ailəsində dördəm dünyaya gəlib.. . Sonxeber.az məlumat verir ki, uşaqlardan 1-i oğlan, 3-ü isə qız övladıdır.. . Keçən il ailə quran cütlük valideyn olmaq hissini yaşayırlar. Uşaqların vəziyyəti qənaətbəxşdir.. . Uşaqların valideynlərinin sözlərinə görə, övladlarının dördə

7 noyabr 2019

Prezident Musa Yaquba ev verdi

Prezident İlham Əliyev Xalq şairi Musa Yaquba mənzil hədiyyə edib. . Bu barədə Qafqazinfo-ya şairin özü məlumat verib.. . O qeyd edib ki, mənzil Bakı şəhərindədir və ÜÇ otaqlıdır.. Xalq şairi ona mənzil hədiyyə etdiyi üçün ölkə başçısı İlham Əliyevə minnətdarlığını ifadə edib: . "Bu qoca və xəst

7 noyabr 2019

Bakıda marketi qarət edənlərin görüntüləri kameraya düşdü - FOTO/VİDEO

Nəsimi rayonunda yerləşən marketdə oğurluq hadisəsi baş verib.. . Sonxeber.az Oxu.Az-a istinadən xəbər verir ki, hadisə 4-cü mikrorayon, Hüseyn Seyidzadə küçəsində İmanov Cavid Ağaisa oğluna məxsus marketdə qeydə alınıb.. . 2 nəfər naməlum şəxs əvvəlcə marketin ətrafında gəzişib. Oğrular yaxınlıqda he

7 noyabr 2019

Bu şəxslərə pulsuz mənzillər verildi

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən Abşeron rayonunun Saray qəsəbəsində şəhid ailələrinə, Qarabağ müharibəsi və 20 Yanvar əlillərinə 40 mənzil təqdim edilib.. . Sonxeber.az APA-ya istinadla xəbər verir ki, yeni mənzillə təmin edilən vətəndaşlar Prezident İlham Əliyevin xüsusi qayğıs

7 noyabr 2019

Mehriban Əliyeva neftçiləri təbrik etdi - FOTO

Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva rəsmi "İnstagram" səhifəsində ölkə neftçilərini təbrik edib.. . Sonxeber.az-ın məlumatına görə, Birinci vitse-prezidentin paylaşımında deyilir:. . "Bu gün əfsanəvi "Neft Daşları"nın 70 illiyi qeyd olunur. 1949-c

7 noyabr 2019

Bakıya yeni gətirilən avtobuslar niyə xəttə buraxılmır? – RƏSMİ AÇIQLAMA

Ötən gün Bakı Nəqliyyat Agentliyi (BNA) paytaxtın avtobus parkının yenilənməsi məqsədi ilə 300 ədəd avtobusun gətirildiyini bildirmişdi. Lakin bir neçə vaxtdır avtobuslar gətirilsə də hələ heç biri xəttə buraxılmayıb. Bəzi KİV-lər isə bunun səbəbini sürücü çatşmazlığı ilə əlaqələndirərək müxtəlif məlumatla

6 noyabr 2019

Qadına şiddəti dəstəkləyən alim danışdı: "Qadın döyülübsə, buna birtərəfli qaydada yanaşmaq olmaz"

Xoşqədəm Hidayətqızının "Səni axtarıram" proqramında ekspert qismində iştirak edən Sabir Əlihüseynlinin çıxışı birmənalı qarşılanmayıb. Akademikin verilişdə əri tərəfindən döyülən qadın haqqında "Ata-baba misalımız var: "Yüyrək at özünə qamçı vurdurmaz", "Bu qadın döyülübsə

6 noyabr 2019