70 yaşlı "Dünyanın səkkizinci möcüzəsi"

70 yaşlı "Dünyanın səkkizinci möcüzəsi"Bu gün dünya nefti tarixində açıq dənizdə neftçıxarmanın əsası qoyulmuş "Dünyanın səkkizinci möcüzəsi", "Möcüzələr adası" - "Neft Daşları"nın 70 illik yubileyi qeyd olunur.

Xəzər dənizində, Bakıdan 110 km şimal-şərqdə yerləşən "Neft Daşları" dünya nefti tarixində xüsusi yerə malikdir. Buranın müntəzəm tədqiqata cəlb olunması Azərbaycan geoloqu Ağaqurban Əliyevin adı ilə bağlıdır. 1945-ci ildən başlayaraq 3 il onun rəhbərliyi ilə ekspedisiya gərgin iş aparıb, rayonun geoloji xəritəsini hazırlayıb, rayonun sənaye üsulu ilə kəşfiyyat işləri planlaşdırılıb. 1948-ci ilin noyabr ayında Sabit Orucov, Yusif Səfərov və V.M. Roşşin bura gələrək qazılacaq ilk quyunun yerini müəyyənləşdiriblər. 1949-cu ilin aprel ayında V.M. Roşşinin rəhbərliyi ilə həmin yerdə ilk buruq quraşdırılıb, iyun ayında ilk kəşfiyyat quyusunun qazılmasına başlanıb. İstismar müddəti keçmiş "Çvanov" gəmisinin qrunta batırılması yolu ilə yaradılmış süni buxtadan 1000 metrə yaxın dərinliyə qazılmış ilk quyu həmin il noyabrın 7-də gündəlik 100 ton debitlə neft fontanı vurub. Bununla da dünya nefti tarixində yeni eranın - açıq dənizdə neft hasilatının əsası qoyulub. Bura əvvəllər "Qara Daşlar" adlandırılıb. Bu isə təbii qrifonlar olduğuna görə dənizin səthinə çıxmış daşların qara rəngə boyanması ilə bağlı olub. Neft hasilatına başlanması ilə "Dara daşlar" "Neft Daşları"na çevrildi.
70 yaşlı "Dünyanın səkkizinci möcüzəsi"İlk dəniz neftçilərinin sığınacaq yeri - "7 gəmi adası"

Quyunun fontan vurmasından sonra burada insanların işləməsi, yaşayışı üçün şəraitə ehtiyac var idi. Ağaqurban Əliyev, Sabit Orucov və Yusif Səfərov kimi tarixi şəxsiyyətlərin təklifi ilə Bakı Gəmi Təmiri Zavodunda istifadədən silinmiş iri tonnajlı gəmilər əraziyə gətirilərək batırılıb. İlk gətirilən gəmi "Çvanov" gəmisi olub. Sonra 6 gəmi gətirilərək "Qara daşları"n dayaz yerlərində batırılıb və onların üstündə lazımi şərait yaradılıb.

Buna görə də "Neft Daşları" xalq arasında "7 gəmi adası" kimi də məşhurlaşmışdı. Buraya gətirilən gəmilərin arasında dünyada ilk tanker olan "Nobel qardaşları" şirkətinin istehsal etdiyi "Zoroaster" (Zərdüşt) gəmisi də olub. Hazırda həmin gəmilərindən yalnız "Naxçıvan" gəmisinin qalıqları qalmaqdadır, qalanları isə çürüyüb. 60-cı illərdən sonra gəmilərdən o qədər də istifadə olunmayıb.

70 yaşlı "Dünyanın səkkizinci möcüzəsi""Ginnesin Rekordlar Kitabı"na düşən ilk dəniz platforması

"Neft Daşları" açıq dənizdə quraşdırılan ilk dəniz platforması kimi "Ginnesin Rekordlar Kitabı"na daxil olub. "Neft Daşları"nın kəşf edilməsi və istismarı dünya və Azərbaycan neftçıxarma tarixində dönüş nöqtəsi olub, açıq dənizdə neft hasilatına yol açıb.

70 il ərzində əsrlərə bərabər yol keçərək bu gün nəhəng istehsal-yaşayış kompleksinə çevrilmiş "Neft Daşları"nda indiyədək 2 min civarında quyu qazılıb, 200 kilometrə yaxın estakada, 333 istehsalat meydançası tikilib, 100 kilometrlərlə neft, qaz, su kəmərləri çəkilib. Ötən müddətdə "Neft Daşları" yatağından 176 mln. ton neft və 13,6 mlrd. kubmetrə yaxın həcmdə təbii qaz hasil olunub. 1967-ci ildə burada 7,6 mln. ton neft hasil edilmişdi ki, bu da həmin ildə Azərbaycanın ümumi neft hasilatının 1/3 hissəsinə bərabər idi.

70 yaşlı "Dünyanın səkkizinci möcüzəsi"Hazırda 331 saylı meydançadan qazma işləri aparılır. Burada hər birinin gözlənilən gündəlik hasilatı 10 ton neft olmaqla 10 ədəd quyunun qazılması layihələndirilib. Burada ilk quyunun qazılmasına bu ilin may ayında başlanıb və artıq 4 quyu qazılıb. Bu quyuların gündəlik neft hasilatı 48 ton təşkil edir. Hazırda 5-ci quyuda quyudibi 830 metr olmaqla qazma işi davam etdirilir.

"Neft Daşları" uzun müddət istismar olunmasına baxmayaraq, yataqdan çıxarılan məhsulda suyun nisbəti cəmi 35%-dir ki, bu da belə yaşlı yataq üçün yaxşı nəticə hesab olunur.

"Neft Daşları" "ikinci bahar"ını yaşayır

Bu gün "Neft Daşları" "ikinci bahar"ını yaşayır. Aparılmış səmərələşdirici tədbirlər nəticəsində son 25 ildə "Neft Daşları" NQÇİ üzrə neft hasilatı 20% artaraq, 2018-cü ildə 1 mln. tondan artıq olub. Hazırda yataq üzrə qalıq ehtiyatlar 210 mln. ton, çıxarıla bilən ehtiyatlar isə 18-20 mln. ton civarındadır. Gələcəkdə yeni texnologiyalar vasitəsi ilə qalıq ehtiyatların çıxarılma nisbətinin artacağı istisna olunmur.

"Neft Daşları" həm də Azərbaycanın digər neft yataqlarını birləşdirən strateji kommunikasiya və infrastruktur düyünüdür. SOCAR-ın illik neft-qaz hasilatının 70%-ə qədər olan hissəsi sahilə məhz "Neft Daşları"ndan ötürülür. Burada hasil olunan neft xüsusi sobalarda 35-40 dərəcəyə qədər qızdırıldıqdan sonra 70 kilometrdən artıq borular vasitəsi ilə birbaşa sahilə- Dübəndi terminalına nəql edilir və oradan təyinatı üzrə ixraca və ya emala yönəldilir.
70 yaşlı "Dünyanın səkkizinci möcüzəsi"Açıq dənizdə yaradılan süni şəhərcik

"Neft Daşları" dənizdə yaradılan süni şəhərcikdir. Burada yaşayış binaları, futbol meydançası, çay evi, park var.

"Neft Daşları"nı digər dəniz platformalarından fərqləndirən daha bir xüsusiyyəti burada müxtəlif bitkilərin, o cümlədən, meyvə ağaclarının yetişdirilməsidir. Ümumilikdə "Neft Daşları"nda 1000 ağac, 8000 kol əkilib, 5000 kvadrat sahədə qazon salınıb.

70 yaşlı "Dünyanın səkkizinci möcüzəsi"70 yaşlı "Dünyanın səkkizinci möcüzəsi"70 yaşlı "Dünyanın səkkizinci möcüzəsi"70 yaşlı "Dünyanın səkkizinci möcüzəsi"


Sonxeber.az Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 1295   Tarix: 07 noyabr 2019  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 055 3906818

Facebookda Paylaş

Unvan.az - elanlar sayti

DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

"Araz" marketdən aldığı kolbasa vaxtı ötmüş çıxdı müştəri qəzəbləndi - FOTO

"Siz insanları zəhərləməkdən bezmədiniz?". . Sonxeber.az Oxu.az-a istinadən xəbər verir ki, Bakı sakini "Araz" supermarketində satılan kolbasanın istifadəyə yararsız olduğundan şikayətlənib.. . Vətəndaş almaq istədiyi "Cennet oxot" markalı kolbasanın istifadə tarixinin ötdüyün

7 noyabr 2019

Ötən ay 39 nəfərdə sifilis, 19 şəxsdə isə QİÇS AŞKARLANDI

Bu ilin 10 ayı ərzində nikaha daxil olmaq üçün 116263 nəfər müayinədən keçib.. . Bunu "Report"a Elmi Tədqiqat Hematologiya və Transfuziologiya İnstitutunun direktoru Zöhrə Əlimirzəyeva bildirib.. . Direktorun sözlərinə görə, onlardan 3018 nəfərdə talassemiya daşıyıcılığı, 251 nəfərdə sifilis

7 noyabr 2019

Yeniyetməni diz çökdürüb, təhqir edən kişi efirdə ÜZR İSTƏDİ - VİDEO

Yeniyetməni diz çökdürən kişi efirdə Azərbaycan xalqından üzr istəyib.. . Sonxeber.az Unikal.org-a istinadən xəbər verir ki, ATV-də yayımlanan "Bizimləsən" verilişinə qatılan şəxs yayılan videoya görə aydınlıq gətirib. . . "Hər kim məni qınasa özünü qoysun mənim yerimə. Komment yazanla

7 noyabr 2019

Qatardan istifadə edənlərə ŞAD XƏBƏR

Enerji təchizatı sisteminin yenidən qurulması və təkmilləşdirilməsi "Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC-nin apardığı yeniləşmə prosesinin əsas tərkib hissələrindən biridir.. . "Report" xəbər verir ki, bu barədə qurumun açıqlamasında bildirilir. . . Məlumatda həmçinin deyilir ki, dövlə

7 noyabr 2019

Azərbaycan neftinin büdcə qiyməti niyə azaldılıb? - ŞƏRH

2020-ci ilin dövlət və icmal büdcələrinin layihələrində "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin qiyməti 55 ABŞ dolları nəzərdə tutulub.. . "Report"un məlumatına görə, bu, neftin 2019-cu ildəki büdcə qiyməti ilə müqayisədə 5 dollar azdır.. . Büdcə layihələrinin hazırlandığ

7 noyabr 2019

Baş nazir bu diplomlarla bağlı qərar imzaladı

"Fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru elmi dərəcələri barədə diplomların forması" təsdiq edilib.. . Sonxeber.az-ın Oxu.Az-a istinadən məlumatına görə, bununla bağlı Baş nazir Əli Əsədov qərar imzalayıb.. . Fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru elmi dərəcələri barədə diplomlar Ali Attestasiya Komissiyas

7 noyabr 2019

Xalq şairi Prezidentə təşəkkür etdi: Məni darlıqdan xilas etdi

Qonaqlarım gəlir, çox çətinlik çəkirdim. . Azərbaycan Prezidenti Xalq şairi Musa Yaqubu mükafatlandırıb.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, İlham Əliyev Bakı şəhərində ona 3 otaqlı ev hədiyyə edib.. . Musa Yaqub AzNews.az-a açıqlamasında informasiyanı təsdiq edərək İlham Əliyevə təşəkkürünü bildirib:.

7 noyabr 2019

Bakıda DÖRDƏM dünyaya gəldi

Bakıda yaşayan Qadadovlar ailəsində dördəm dünyaya gəlib.. . Sonxeber.az məlumat verir ki, uşaqlardan 1-i oğlan, 3-ü isə qız övladıdır.. . Keçən il ailə quran cütlük valideyn olmaq hissini yaşayırlar. Uşaqların vəziyyəti qənaətbəxşdir.. . Uşaqların valideynlərinin sözlərinə görə, övladlarının dördə

7 noyabr 2019

Prezident Musa Yaquba ev verdi

Prezident İlham Əliyev Xalq şairi Musa Yaquba mənzil hədiyyə edib. . Bu barədə Qafqazinfo-ya şairin özü məlumat verib.. . O qeyd edib ki, mənzil Bakı şəhərindədir və ÜÇ otaqlıdır.. Xalq şairi ona mənzil hədiyyə etdiyi üçün ölkə başçısı İlham Əliyevə minnətdarlığını ifadə edib: . "Bu qoca və xəst

7 noyabr 2019