"Azərbaycan ərazisində təkcə cənubda yox, şimalda da çay əkmək olar"-Ekspert rəyi

"Azərbaycan ərazisində təkcə cənubda yox, şimalda da çay əkmək olar"-Ekspert rəyiRəsmi bayram olmasa da, dünyanın aparıcı çay məhsulları istehsalçıları Hindistan, Şri-Lanka, Banqladeş, Nepal, Vyetnam, İndoneziya, Keniya, Malaziya, Uqanda və Tanzaniya onu bayram kimi qeyd edir. Bu gün həmin ölkələrin ictimaiyyəti çay məhsulları istehsalı sahəsində işçilərin vəziyyəti, kiçik çay istehsalçılarının iri korporasiyalarla mübarizədə qarşılaşdıqları çətinliklər, həmçinin bu içkinin dünyada populyarlaşması kimi məsələləri müzakirə edir.
Azərbaycanda çay sənayesinin gələcək inkişaf potensialı və imkanları nələrdir?
İxrac və Azərbaycana valyuta mədaxilləri məsələləri necədir?

SONXEBER.AZ mövzu ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Akif Nəsirlini danışdırıb. O, bildirib ki, Azərbaycanda ölkəyə əsas valyuta gətirən məhsul karbohidrogen ehtiyatlarının satışından əldə olunan gəlirlərə aiddir:
"Ölkədə çay istehsalı ənənəsi olsa da, son illər çay sənayesinə diqqət müəyyən qədər azalıb. Bu sənaye hazırda ölkənin daxili tələbatının ödənilməsində əsas yer tutur. Lakin, bu çay məhsullarının ixracı hesabına ölkəyə valyutanın gətirilməsi məsələsi çox kiçik rəqəmlə ifadə oluna bilər. Bunun dəqiq məbləğini bilmirəm amma onu bilirəm ki, çay ixracatı, ölkə ixracatının heç 1%-i həcmində də deyil. Bu sahənin böyüməsi, imkanların genişləndirilməsi, ölkə daxilindən dünya bazarına məhsul çıxarılması imkanları var. Məsələn, sadaladığınız ölkələrdəki qədər olmasa da amma ixracatın bu istiqamətini genişləndirmək olar. Ölkədə buna mane olan əsas məsələ bu sahədə ciddi rəqabətin olmaması və çay istehsalına dəstəyin azalmasıdır. Məsələn Sovetlər dönəmində çay təkcə cənub bölgəsində yox, həmçinin şimal bölgəsində, yəni, Zaqtala rayonunda əkilib. Zaqtalada əkilən çay dünya bazarında rəqabət qabiliyyətli çay olub. Həmin çay birbaşa SSRİ-nin ixracat məhsulları siyahısına daxil edilib. SSRİ dağıldıqdan, Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra Zaqtaladakı çay plantasiyaları da diqqətsiz qaldı. Həmin vaxt çayın növündən yoxsa iqlimindən asılı idi, dəqiq deyə bilmərəm. Amma onu bilirəm ki, Zaqqtala çayı dünya bazarında rəqabət qabilliyyətli məhsul olubdur. Cənubda istehsal edilən çay isə əsasən yerli istehsal üçün nəzərdə tutulub. Yəni, Hindistan, Şri-Lanka, Banqladeş, Nepal, Vyetnam, İndoneziya, Keniya, Malaziya, Uqanda və digər ölkələrdə əkilən çaylarla rəqabət aparan çay deyil. İqlimə uyğun çay sortlarının gətirilməsi çox güman ki, cənub bölgəsində də dünya bazarında rəqabət qabiliyyətinə malik olan çaylar yetişdirmək olar. Ümumiyyətlə bunun üçün ölkədə çay istehsalçılarının genişləndirilməsinə, onların stimullaşdırılmasına ehtiyac var ki, ölkənin daxili bazarı tam təmin edilsin və bu mərhələdə dünya bazarında rəqabət apara biləcək çay sortları ortaya çıxsın ki, bizim bu məhsulun ixrac potensialı genişlənsin. Hesab edirəm ki, Azərbaycan da, çay istehsalçısı kimi bu günü qeyd etməlidir. Biz bununla həm iqtisadi, həm də, dünya bazarına çıxmaq üçün özümüzü mənəvi olaraq haqlı hesab etməliyik. Bu sahə potensialı geniş olan sahədir. Azərbaycan ərazisində təkcə cənubda yox, şimalda da çay əkmək olar. O təcrübəni yenidən geri qaytarıb, dünya bazarında rəqabət qabiliyyətli çay istehsal edə bilərik. Əlbəttə, çox yaxşı haldır ki, Azərbaycanın cənub bölgəsində "Astaraçay", "Lənkərançay" brendi altında ən müasir texnologiya ilə yerli çaylar istehsal olunur. Bu çayların istehsalını, eyni zamanda keyfiyyətinin daha da yaxşılaşdırılmasını, dünya ölkələrindəki çaylarla rəqabət qabilliyyətinə malik olmasını təmin etmək üçün xüsusi mütəxəssilər və düyna ölkələri ilə təcrübə mübadiləsi çox vacibdir.
Qeyd edim ki, dünyada çay istehsalında belə bir tendensiya var, çaya qatılan süni rənglərin istifadəsindən çəkinmək. Dünya bazarında bu gün brend çayların tərkibini süni qatqıların vurulması aşkarlanan kimi, o çayların reytinqi tamamilə aşağı düşür. Ona görə də mən Azərbaycan çayçılarını süni dad, rəng, ətir vurmadan təbii çay istehsal etməyə çağırıram. Sortlaşdırsınlar, texnologiyanı yüksəltsinlər yəni bu yolla istehsalı və onun keyfiyyətini artırsınlar. Müşahidələrimə əsasən deyə bilərəm ki, bu gün Azərbaycan bazarlarında satılan çayların 90%-də süni rəng və dad qatqıları var".

Fəridə Ağazadə


Sonxeber.az
İqtisadiyyat   Baxılıb: 1003   Tarix: 15 yanvar 2020  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 055 3906818

Facebookda Paylaş

Unvan.az - elanlar sayti

DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

"Mənzil sığortası vasitəsilə insanlarda digər sığorta növlərinə maraq yaranacaq"-RƏY

2020-ci ilin əvvəlindən Azərbaycanda daşınmaz əmlakın icbari sığortası çərçivəsində yaşayış evlərinin kütləvi sığortası həyata keçirilib.. Bazarın bu il nə qədər genişlənə biləcəyi ilə bağlı proqnozlar varmı? Sığorta şirkətləri bazara yeni məhsulları ilə girəcəklərmi? Sığortadakı bərpa istehsal sahəsindək

11 yanvar

"Sahibkarlar öz şirkətlərini səhmləşdirməkdə maraqlı deyillər"-RƏY

Azərbaycanda müşahidə olunan proseslər - banklarda əmanətlər üzrə faiz dərəcələrinin azalması, daşınmaz əmlak bazarında müsbət dinamikanın olmaması, habelə əsas dünya valyutalarının məzənnələrinin yüksək dəyişkənliyi vətəndaşların pullarını qorumaq və artırmaq üçün yeni vasitələrin yaradılması məsələsin

11 yanvar

Sosial müavinət və pensiyaların təyini üçün elektron sistemin FAYDALARI

Ötənilki islahatlar sayəsində 2020-ci ilin əvvəlindən Azərbaycanda pensiyaçılar və sosial müavinət almaq hüququ olan şəxslər üçün sosial müavinətlərin və yaşa görə pensiyalarının təyin edilməsi üçün elektron sistem istifadəyə verildi. Sistem 19 növ sosial ödəniş həyata keçirməyə imkan verir.. Sistemi

8 yanvar

"Rusiyaya ixracatımızın həcmini 3-4 milyard dollara çatdırmaq imkanımız var"-RƏY

Rusiyada kontr-sanksiya tədbirləri çərçivəsində kənd təsərrüfatı məhsullarının idxalına qoyulmuş məhdudiyyətlər 31 dekabr 2020-ci ilə qədər uzadıldı. Rusiyaya qarşı sanksiya tətbiq edən dövlətlərdən gətirilən quş növləri, ət, süd məhsulları, balıq, habelə qoz-fındıq, meyvə, tərəvəz və digər kənd təsərrüfat

8 yanvar

"Bu il özəl şirkətlərdə də əmək haqqı artacaq"-RƏY

2019-cu ildə Azərbaycanda inflyasiyanın cəmi təxminən 2,3 faiz həddində olmasına baxmayaraq, keçən il dövlət sektoru işçilərinin əmək haqları əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır. Bu təşəbbüs özəl sektoru da əhatə edəcəkmi? Əgər belədirsə, o zaman iqtisadiyyatın hansı sahələrində əmək haqqlarının ən əhəmiyyətl

7 yanvar

Qonşu ölkələrdən miqrant axını Azərbaycan iqtisadiyyatına necə təsir edə bilər?-RƏY

Qonşu ölkələrin birindən miqrantların qəfil kəskin axın etməsi Azərbaycan iqtisadiyyatına necə təsir edəcək?. . Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-ın suallarını iqtisadçı-ekspert Akif Nəsirli cavablandırıb. O, bildirib ki, hər bir ölkənin sabiq miqrant axını və daxili vətəndaş sayı var. İqtisadiyyat həmin saylar

7 yanvar

"Dünya bazarında neftin qiyməti kəskin artacaqmı?"-Ekspert rəyi

İranlı genaral Qasım Süleymaninin öldürülməsindən sonra dünya neft bazarında qiymətlər kəskin yüksəlib.. "CNBC" nəşri yazır ki, "Brent" markalı neft 2,3% bahalaşaraq 70,18 dollar olub.. WTI (West Texas Intermediate) markalı neftin qiyməti isə 2,1% artaraq 64,38 dollar təşkil edib.

6 yanvar

Ərdoğan Azərbaycanla bağlı sənədi təsdiqlədi

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycanla iqtisadi əməkdaşlığı özündə ehtiva edən protokolu təsdiqləyib.. . Oxu.Az-ın xəbərinə görə, R.T.Ərdoğanın təsdiq etdiyi sənəd Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında iqtisadi əməkdaşlıq üzrə Birgə Hökumətlərarası Komissiyanın səkkizinc

4 yanvar

"Azərbaycan qeyri-neft məhsullarını daha çox Rusiyaya ixrac edir"-İqtisadçı-ekspert

Gələn il Azərbaycan və Türkiyə arasında güzəştli şərtlərlə ticarət üçün müqavilə imzalanacaq.. Bu barədə Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri Erkan Özoral məlumat verib. . Onun sözlərinə görə, bundan sonra iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlər daha da inkişaf edəcək və qarşılıqlı olaraq bəzi məhsulla

28 dekabr 2019