"Virusla mübarizə bitdikdən sonra Çinə qarşı ciddi ittihamlar irəli sürüləcək"-RƏY

"Virusla mübarizə bitdikdən sonra Çinə qarşı ciddi ittihamlar irəli sürüləcək"-RƏYAntarktida istisna olmaqla dünyanın demək olar ki, bütün bölgələrində və ölkələrində koronavirus yayılıb. Virusun mənbəyi Çin idi. Təsadüfi deyil ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp xəstəliyi "koronavirus" deyil, "Çin virusu" adlandırıb. Jurnalistlər Ağ Ev sahibindən xəstəliyi niyə belə adlandırdığını soruşduqda Trampın cavabı sadə olub: "Çünki virus Çindən yayılıb". Bu ifadənin arxasında siyasi məna var.

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a "Atlas" Araşdırmalar Mərkəzinin direktoru, politoloq Elxan Şahinoğlu Sonxeber.az-a açıqlama verib.

Politoloq bildirib ki, Çində xəstəlik 7 dekabr 2019-cu ildə qeydə alınıb. Ancaq Çin Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına (ÜST) sirli sətəlcəm xəstəsi olan vətəndaşları haqqında məlumatı yalnız 31 dekabrda göndərib:

"Yəni, vacib olan 14 gün itirilib. Sürətlə yayılan koronavirusla mübarizədə 14 gün çox böyük müddətdir. Yanvar ayı boyunca xəstəliyin miqyası xeyli artıb. Buna baxmayaraq, yanvarın 18-də xəstəliyin yayıldığı Uhan şəhərində möhtəşəm ziyafət təşkil edilib, təşkilatçılar tədbirdə hazırldıqları yeməklərlə dünya rekordunu qırmağa çalışıblar. Ziyafətdə təxminən 40 min nəfər iştirak edib. Halbuki, həmin ərəfədə bölgədə nəinki zifayət keçirmək, həyəcan təbili çalmaq lazım idi. Məsələ burasındadır ki, çinlilər dünyada ən çox səyahət edən millətlərdəndir. Onlar dünyanın bütün ölkələrinə səyahət edirlər. Misal üçün, virusun baş qaldırdığı yanvar ayında Hubey əyalətində və Uhanda yaşayan 7 milyon çinli müxtəlif dövlətlərə, o cümlədən Amerika Birləşmiş Ştatlarına və Avropa dövlətlərinə səyahət ediblər. Halbuki, Çinin mərkəzi hakimiyyəti virusu müəyyənləşdirən həkimləri cəzalandırmaq əvəzinə dünyanı virus haqqında xəbərdar etsəydi, həm vəziyyəti nəzarət altına almaq olardı, həm də vaxt itirmədən qarşılıqlı səfərlərə qadağa qoyulardı.
Tədqiqatçıların hesablamalarına görə, dünya ölkələrinə virusu məhz səyahət edən 7 milyon çinli yayıb. Fevralın 3-də Çinin lideri Si Tszinpin Kommunist Partiyasının tədbirində nitq söyləyib. Həmin nitqdə virus barədə heç bir cümlə olmayıb. Həmin partiya tədbirində çıxış edən Hubey vilayətinin rəhbəri də virus barədə fikir söyləməyib. Halbuki, həmin rəhbərin mövcud vəziyyət barədə artıq məlumatlı idi. Yəni hadisələrin inkişafı göstərir ki, Çinin vilayət rəhbəri virusun yayıldığı ilk günlərdə prosesi gizli saxlamağa çalışıb. Çinin mərkəzi hakimiyyəti isə bir müddət prosesə ciddi yanaşmayıb. Yalnız ölənlərin sayı artdıqda və bunu gizlətmək mümkün olmadıqda Çin həyəcan təbili çalıb. Ancaq artıq gec idi. Çünki, virus yayılana qədər Uhanda yaşayan çinlilər dünyanın bütün ölkələrini gəziblər, başqa ölkələrin insanları da eyni zamanda həmin şəhərdə olublar. Bunların hamısı virus daşıyıcılarına çevriliblər.

Virusun dünyaya yayılmasında Çinin məsuliyyətsizliyi haqqında informasiyalar çoxdur. Bu haqda dünya mətbuatı müxtəlif yazılar yayınlayırlar. Hələ ki, dünya dövlətlərinin rəsmiləri bu mövzunu xüsusi qabartmırlar. Yalnız Donald Tramp əsəbi şəkildə xəstəliyi "Çin virusu"adlandırır. Tramp artıq indidən ona işarə edir ki, virusla mübarizə bitdikdən sonra Çinə qarşı ciddi ittihamlar irəli sürüləcək. Bəziləri hətta Çinə qarşı maddi təzminat məsələsini gündəmə gətirirlər. Həqiqətən dövlətlər həm vətəndaşlarını itirirlər, həm də iqtisadiyyatları dağılır. Müxtəlif iqtisadi mexanizmləri bərpa etmək üçün dövlətlərə trilyonlarla dollar vəsait lazım gələcək. Kimsə kimsəyə kömək etməyəcək, çünki hamının köməyə ehtiyacı var.
Çin hakimiyyəti hələ ki, baş verənlərə görə özünün müqəssir saymır. Əksinə virusun yayılma miqyasını azaldan Çin normal həyata qayıdır. Çin normal həyata qayıdarkən, Qərb ölkələrinin itkiləri artmaqda davam edir, virusun yayılma sürəti hələ pik nöqtəsinə çatmayıb. Misal üçün 1 milyard 300 milyon əhalisi olan Çində koronavirusdan təxminən 3 min insan vəfat etdisə, 60 milyon əhalisi olan İtaliyada ölənlərin sayı Çindəkindən iki dəfə artıqdır və ağır proses hələ davam edir. İspaniyada da durum ağırdır. Amerika vurisun növbəti mərkəzinə çevrilir.
Çinin qonşuluğunda da vəziyyət ürək açan deyil. Hindistanda da karantin elan edilib. Əhalisi 1 milyarddan çox olan Hindistan virusdan qorunmaq məcburiyyətindədir. Pakistanda da virusa yoluxanları sayı artır. Pakistanın səhiyyəsi artan virusla mübarizə aparmaqda çətinlik çəkir. Pakistanın kasıb bölgələrindən olan Pəncabda və bir hissəsinə nəzarət etdiyi Kəşmirdə virusdan ölənlər haqqında müxtəlif məlumatlar var, əyalətlər arasında yollar bağlanıb, bu da insanlarda narazılıq yaradır. Pakistanda vəziyyət nəzarətdən çıxarsa, İslamabad yardım üçün başqa dövlətlərə və maliyyə təşkilatlarına müraciət edə bilər. Pakistandan fərqli olaraq Cənubi Koreya virusla mübarizə aparmaq gücündədir. İlk başda virus Çindən sonra Cənubi Koreyaya yayıldı. Ancaq Cənubi Koreyanın müasir xəstəxanaları və tibbi ləvazimatları virusla mübarizə aparmağa imkan verdi. Asiya ölkələrindən Yaponiyada da durum nəzarət altındadır".

Fəridə Ağazadə


Sonxeber.az Telegramda izləyin
Siyasət   Baxılıb: 2090   Tarix: 26 mart 2020  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 055 3906818

Facebookda Paylaş

Unvan.az - elanlar sayti

DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

ABŞ-da koronavirusdan ölənlərin sayı 1042 nəfərə çatdı

ABŞ-da koronavirusun (Kovid-19) baş verməsi nəticəsində ölənlərin sayı 1042, yoluxmaların sayı isə 69 min 144-ə çatıb.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, ABŞ-da yoluxmaların sayı gündən-günə artarkən, daha 2 ştatda fövqəladə vəziyyət elan edilib. . . ABŞ prezidenti Donald Tramp, koronavirus epidemiyası il

26 mart

Pentaqon bütün beynəlxalq xarici səfərləri TƏXİRƏ SALDI

ABŞ Müdafiə Naziri Mark Esper yeni növ koronavirus (Kovid-19) epidemiyası səbəbiylə hərbi və mülki personal və ailələrin xaricdən ölkəyə daxil olmasını və səyahətlərini 60 gün müddətinə təxirə salıb.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, Pentaqonun verdiyi açıqlamada bu addımın ABŞ ordusunda Kovid-19 yayılmasını

26 mart

Yeni dövlət proqramı HAZIRLANACAQ

"Azərbaycanda rəqəmsal iqtisadiyyat" dövlət proqramı hazırlanacaq.. . "Report" xəbər verir ki, bu, Nazirlər Kabineti, Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası və Azərbaycan Respublikası Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatlarının Milli Konfederasiyası arasında 2020-2022-c

24 mart

Nazirlər Kabineti iki qurumla SAZİŞ BAĞLADI

Nazirlər Kabineti, Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası və Azərbaycan Respublikası Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatlarının Milli Konfederasiyası arasında 2020-2022-ci illər üçün Baş Kollektiv Saziş bağlanılıb.. . "Report" xəbər verir ki, Azərbaycanın Baş Naziri Əli Əsədov, Azərbayca

24 mart

Trampın koronavirusa görə məsləhət verdiyi dərman ölümə SƏBƏB OLDU

ABŞ prezidenti Donald Trampın ötən həftə özünün "Twitter" hesabında koronavirusa qarşı məsləhət gördüyü dərman üç nəfərizəhərləyib.. . "HaberGlobal" məlumat verir ki, Trampın məsləhət bildiyi "xloroxin" adlı dərman Nigeriyada üç nəfərin zəhərlənməsinə və təxminən 60 yaşınd

24 mart

İran Prezidenti koronavirusdan danışdı- Ölüm halları azalıb

İranda koronaviruslu xəstələrin xəstəxanalara qəbulu, eyni zamanda bu virusdan ölüm halları azalmağa başlayıb.. . Sonxeber.az-ın APA-ya istinadən verdiyi məlumata görə, bu barədə İran Prezidenti Həsən Ruhani bildirib.. . "Müxtəlif əyalətlərdə pasiyentlərin xəstəxanalara qəbulunda azalma var. Eyn

24 mart

Hikmət Hacıyev: "Karantin sanatoriya deyil" - VİDEO

"Hər məsələyə obyektiv baxmaq lazımdır. Karantin sanatoriya deyil. Heç kim elə qəbul etməsin ki, karantinə istirahətə gəlib, onun üçün pulsuz turizm imkanları yaradılıb". . . Bunu Azərbaycan Televiziyasının (AzTV) "#Evdəqal" verilişində Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Preziden

24 mart

Ombudsman koronavirus epidemiyası ilə bağlı xalqa MÜRACİƏT ETDİ

Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Səbinə Əliyeva yeni növ koronavirus (COVID-19) epidemiyası ilə bağlı xalqa müraciət edib.. . Ombudsman Aparatından "Report"a verilən məlumata görə, müraciətdə deyilir:. . "Əziz həmvətənlər, atalar, analar, bacılar v

24 mart

Prezident İlham Əliyev yunanıstanlı həmkarını təbrik edib

Prezident İlham Əliyev Yunanıstan Prezidenti Katerina Sakellaropuluya təbrik məktubu göndərib.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, təbrikdə deyilir: . . "Hörmətli xanım Prezident, Yunanıstan Respublikasının milli bayramı – Müstəqillik Günü münasibətilə Sizə və xalqınıza öz adımdan və Azərbaycan xalq

24 mart