Sevr sülh müqaviləsinin kölgəsində sığınacaq axtaran Ermənistan alimlərinin növbəti səfehliyi

Sevr sülh müqaviləsinin kölgəsində sığınacaq axtaran Ermənistan alimlərinin növbəti səfehliyi10 avqust tarixində Ermənistan paytaxtı İrəvan şəhərində Ermənistanın milli elmlər akademiyasının təşkil etdiyi "Sevr müqaviləsi və erməni məsələsi" adlı elmi konfrans keçirilib. Konfrans Sevr müqaviləsinin 100-illiyinə həsr edilib.

Tarix felin lazım formasını tanımır. Nöqtə. Bu, mübahisə olunmayan, ciddi insanlar, şüurlu alimlər və məntiqə əsaslanan müzakirələr aparan hər bir insan tərəfindən qəbul edilən həqiqətdir. Görünür, qonşu Ermənistanın elm aləmi öz fəaliyyətini sivil dövlətdə qəbul olunan prinsiplərdən fərqli prinsipləri rəhbər tutaraq aparır.

Belə ki, amorf dövlətin absurd baş naziri Nikol Paşinyan Ermənistan Elmlər Akademiyası tərəfindən İrəvanda təşkil edilmiş məntiqə uymayan növbəti tədbirdə öz çıxışında deyib ki, "Serv müqaviləsi – tarixi faktdır".

Paşinyanın fikrinə görə, bu müqavilə o dövrdəki ən qabaqcıl ideyalar əsasında tərtib edilib. Burada "qabaqcıl" sözü ilə yanaşı, "absurd" sözü də mütləq qaydada istifadə edilməlidir ki, müqavilənin nə dərəcədə yersiz, tamamilə Türkiyənin əleyhinə nə qədər qərəzli və ədalətsiz olmasını göstərsin.

Əlbəttə ki, Paşinyan və bütün ermənilər üçün bu müqavilə çox vacib idi və bunun ermənilərin xeyrinə olan və onların "uydurma şüarına" çevrilən bir sıra səbəbləri var idi. Qərəzli olmamaq üçün gəlin, Nikol Paşinyanın səsləndirdiyi absurd tezislərə birgə baxaq.

Sevr sülh müqaviləsinin kölgəsində sığınacaq axtaran Ermənistan alimlərinin növbəti səfehliyiBelə ki, Birinci dünya müharibəsi yekunlaşan ərəfələr Türkiyə tarixinin ən çətin dövrlərindən biri hesab oluna bilər, çünki müqavilənin imzalanması ərəfəsində Türkiyənin əksər hissəsi imperialist dövlətlərin silahlı qoşunları tərəfindən işğal olunmuşdu.

Paşinyanın sözlərinə görə, Sevr müqaviləsi "yeni prinsip və dəyərlər təqdim etməklə yanaşı, Ön Asiyada nəinki sülh, hətta ədaləti təmin edəcəkdi".

Həqiqət: 10 avqust 1920-ci ildə Sevr (Paris şəhərinin yaxınlığında yerləşir) şəhərində Türkiyənin Sultan hökuməti ilə 1914-1918-ci ildə baş vermiş Birinci dünya müharibəsinin qalib müttəfiq dövlətlərilə (Böyük Britaniya, Fransa, İtaliya, Yaponiya, Belçika, Yunanıstan, Polşa, Portuqaliya, Rumıniya, serblərin, xorvatların və slovenlərin Krallığı, Çexoslovakiya, Hicaz və daşnak Ermənistan) imzalanmış Sevr müqaviləsi Versal-Vaşinqton sisteminin tərkib hissəsi olub. Müqavilənin əsas məqsədini nəinki ərəb rayonlarının Osmanlı imperiyasından zorla ayrılması, ümumiyyətlə türklərə aid torpaqların tamamilə parçalanması, kəmalist inqilabın boğulması və Sovet Rusiyasına imperialist müdaxiləsi üçün əməliyyat meydanının yaradılması təşkil edirdi.

Paşinyanın sözlərinə görə, Sevr müqaviləsi "tarixi ərazilərdə milli dövlətlərin yaradılmasına imkan verib ki, bu da regionda həm xristian, həm də müsəlman millətlərin birgə yaşaması, habelə regionun sivil müxtəlifliyinin qorunması və sonrakı inkişafı üçün şərait yaradıb". Lakin ən əsası, müqavilə çərçivəsində Ermənistan Respublikası beynəlxalq münasibətlərin tam hüquqlu üzvü və beynəlxalq hüququn bərabərhüquqlu subyekti kimi tanıdılacaqdı.

Sevr sülh müqaviləsinin kölgəsində sığınacaq axtaran Ermənistan alimlərinin növbəti səfehliyiHəqiqət: Müqavilə əsasında Fələstin və İraq Böyük Britaniyaya, Suriya və Livan Fransaya mandatlı ərazilər qismində verilirdi. Türkiyə Ərəb yarımadasına və Şimali Afrika ölkələrinə olan bütün iddialarından imtina edirdi, İngiltərənin Misir üzərindəki protektoratı və Kipr adasının zəbt edilməsini tanıyırdı, Dodekanes adalarını İtaliyaya təslim edirdi. Şərqi Frakiya və Ədirnə (Adrianopol), Qallipol yarımadası Yunanıstana verilirdi; boğazlar zonası tamamilə silahsızlaşdırılaraq Antanta tərəfindən boğazlar üzrə beynəlxalq Komissiyanın nəzarətinə keçirdi. Başqa sözlə, müqavilə Türkiyəni Aralıq dənizinə çıxışdan tamamilə təcrid edirdi.

Türkiyəni aciz və zəif görmək istəyənlərin könlündə olan bu müqavilənin amansız şərtləri demək olar ki, vaxtilə dünyaya meydan oxuyan Osmanlı imperiyasının süquta yetirilməsi demək idi.

Paşinyanın sözlərinə görə, Sevr müqaviləsinin "müttəfiq dövlətlərlə yanaşı, Ermənistanı və erməniləri müqavilə tərəfi qismində tanıması onların qələbəyə və Birinci dünya müharibəsində sülhün bərqərar olmasına töhfəsini bəyan edəcəkdi".

Həqiqət: Bu müqavilənin ermənilər üçün əhəmiyyətli vacibliyi ondan ibarət idi ki, müqaviləyə əsasən, Türkiyə Ermənistanın müstəqilliyini tanımaqla yanaşı, gələcəkdə Ermənistan dövlətinin yaradılması üçün nəzərdə tutulmuş geniş ərazilər verməli idi. Türkiyə ilə daşnak Ermənistan arasında sərhədlərin təyin edilməsi ABŞ prezidentinin münsiflər məhkəməsinin ixtiyarına buraxılmalı idi. Belə olan halda, ABŞ Ermənistan üzərində mandata nail olmalı idi. Ermənistan sərhədləri Ərzurum, Trabzon, Van, Bitlis vilayətlərindən keçərək, onlara Qara dənizə çıxış təmin etməli idi.

Bundan başqa, sərhədləri ingilis-fransız-italyan komissiyası tərəfindən müəyyən edilərək, Fərat çayının solunda yerləşən Kürdüstan da Türkiyədən ayrılmalı idi. Geniş muxtariyyət alan Kürdüstan müqavilə qüvvəyə minəndən bir il sonra tam müstəqillik əldə etməli idi.

Faktiki olaraq, Sevr müqaviləsi kapitulyasiya rejimini bərpa edirdi. Müqavilə Antanta ölkələrinə Türkiyənin daxili işlərinə müdaxilə etmək imkanı verirdi, türk ordusunun sayını 50 min əsgər və zabitə qədər, o cümlədən 35 min jandarmın olması şərti ilə məhdudlaşdırırdı. Eyni zamanda, 7 qoruyucu gəmi və 6 torpeda kateri istisna olmaqla, Türkiyəyə öz hərbi donanmasının olması qadağan edilirdi.

Ümumiyyətlə, bu müqavilə türk xalqının şiddətli qəzəbinə səbəb olmuşdu. Bunun təbii səbəbləri var.

Misal üçün, İzmir rayonuna geniş muxtariyyət verilərək, plebisitin keçirilməsi üçün nəzərdə tutulmuş beş illik müddət ərzində yunan qoşunları tərəfindən işğal altında qalmalı idi. Qara dəniz boğazları rayonunda Böyük Britaniya, Fransa və İtaliya tərəfindən nəzarət olunan demilitarizasiya edilmiş zona yaradılmalı idi. Bununla belə, sadalanan ölkələrin bu zonada istənilən qədər qoşun saxlamasına ixtiyarı var idi.

Sevr sülh müqaviləsinin kölgəsində sığınacaq axtaran Ermənistan alimlərinin növbəti səfehliyiHətta Türkiyənin büdcəsi və borca maliyyə vəsaitləri almaq məsələsi beynəlxalq maliyyə komissiyası tərəfindən təsdiq edilməli idi.

Müqavilənin aqibəti hamınıza məlumdur: 1920-ci ilin aprel ayında yaradılmış Türkiyə Böyük Millət Məclisi müqaviləni rədd edib. Antanta dövlətləri arasında kəskinləşən ziddiyyətlər, Türkiyənin yunan-türk müharibəsində inamlı qələbəsi Atatürk hakimiyyətinə Lozanna konfransında (1922-1923) Sevr müqaviləsinin rəsmən ləğv edilməsinə imkan verdi.

Gördüyünüz kimi, mətndə Paşinyanın tezislərində istifadə etdiyi feillər diqqətinizi cəlb etmək üçün tünd rəngdə qeyd edilib. Bu o deməkdir ki, Ermənistan dövlətinin baş naziri Nikol Paşinyanın bütün dedikləri yalnız və yalnız erməni daşnaklarının həyata keçməyən arzularıdır.

Maraqlısı odur ki, uçurumun qırağında dayanan ölkənin başçısı öz nitqinin sonunda "Sevr müqaviləsi həyata keçməməsinə baxmayaraq, tarixi fakt kimi mövcuddur, bizim borcumuz isə onu xatırlamaq, dərk etmək və onun niyyətini qorumaqdır" deyir. Paşinyan açıqca etiraf edir ki, yüz il bundan əvvəl öz alçaq məqsədlərinə nail ola bilməyən Ermənistan öz çirkin niyyətlərindən hələ də əl çəkməyib.

Milli və etnik zəmində nifrət, ədavət, dözümsüzlük siyasətini dövlət ideologiyası səviyyəsinə qaldıran, terrorçuluq, faşizm və "dənizdən dənizə Böyük Ermənistan" xülyasında yaşayan Ermənistan bu günə qədər dərk edə bilməyib ki, real həyat reallıqda baş verənlərlə ölçülür, kiminsə istək və niyyətləri ilə yox.


Sonxeber.az Telegramda izləyin
Siyasət   Baxılıb: 1922   Tarix: 12 avqust 2020  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 055 3906818

Facebookda Paylaş

Unvan.az - elanlar sayti

DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

Prezident "London taksi"sini özü sınaqdan keçirdi - FOTO/VİDEO

Prezident İlham Əliyev bu gün Bakıya gətirilən yeni "London taksi"ləri ilə tanış olub. Dövlətimizin başçısına yeni taksilərin xüsusiyyətləri barədə məlumat verilib.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, Prezident taksilərdən birinin sükanı arxasında əyləşərək idarə edib.. . . . . .

12 avqust

İlham Əliyevdən baş nazirlə bağlı SƏRƏNCAM

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin Müşahidə Şurasının tərkibinin təsdiq edilməsi haqqında sərəncam imzalayıb.. . Sərəncama əsasən, Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin Müşahidə Şurasının aşağıdakı tərkibi təsdiq edilib:. . Müşahidə Şurasının sədri. . Azərbaycan Respublikasının Ba

12 avqust

İlham Əliyev Bakıya gətirilmiş TX modelli yeni "London taksi"ləri ilə tanış olub - FOTO

Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında "Bakı Taksi Xidməti" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin altı nəfərlik müştəri salonu olan, müasir standartlara cavab verən TX modelli yeni 100 ədəd "London taksi"si vətəndaşlar üçün xidmətə hazırdır.. . AZƏRTAC xəbər veri

12 avqust

Ehtiyatda olan zabit: "Onlar Azərbaycan Ordusunu zəiflətmək istəyirlər"

"Onlar Azərbaycan Ordusunu zəiflətmək istəyirlər" . . Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında ehtiyatda olan zabit Şahin Əliyev bildirib.. . Ehtiyatda olan zabit deyib ki, hazırda Azərbaycan Ordusunun döyüş hazırlığına xələl gətirmək istəyən xarici qüvvələrdən maliyyələşən insanlar "Müdafiə nazirini

12 avqust

Azərbaycan və Türkiyə Xarici İşlər nazirlərinin görüşünün nəticələri - Ekspert şərhi

"Mövlud Çavuşoğlu Ceyhun Bayramovla Ankaradakı görüşündə maraqlı açıqlama verib. O, açıqlamasında deyib ki, bu il iyulun 12-də Ermənistan qardaş Azərbaycanın Tovuz rayonuna hücum edib, Türkiyə Cümhuriyyəti olaraq o gün nə demişiksə, bu gün də onu deyirik. Azərbaycan tək deyil, bütün gücümüzlə Azərbaycanı

12 avqust

Bir fotonun göndərdiyi diplomatik mesaj

Yeni Xarici İşlər nazirimiz Ceyhun Bayramov ölkə xaricinə ilk səfərini məhz qardaş Türkiyəyə etdi.. . Bu səfər Prezident cənab İlham Əliyevin xarici siyasətdə müəyyən etdiyi prioritetin icra baxımından tərkib hissəsi və ictimai nümayişidir.. . Ermənistanın Tovuz istiqamətində hərbi-siyasi təxribatı fonund

12 avqust

"Paşinyan Tovuzda və Qazaxda növbəti təxribata əl ata bilər"-Politoloq

"Ermənistan Türkiyə silahlı qüvvələrinin Azərbaycanla birgə keçirdiyi hərbi təlimlərindən dolayı təxribatlara əl atmır. Ermənistanın Tovuzda hərbi təcavüzündən sonra, danışıqlar prosesində durğunluq hökm sürür. Qarabağ cəbhəsində də nisbi sakitlikdir.. Ermənistan Türkiyə silahlı qüvvələrinin Azərbaycanl

12 avqust

Təhsil naziri Türkiyə səfiri ilə görüşdü

Təhsil naziri Emin Əmrullayev Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri Erkan Özoral ilə görüşüb.. . Bu barədə Sonxeber.az-a Təhsil Nazirliyindən məlumat verilib. . . Görüşdə Azərbaycan və Türkiyə arasında təhsil sahəsində əlaqələrin cari vəziyyəti və gələcək əməkdaşlıq perspektivləri müzakirə edilib..

12 avqust

Ceyhun Bayramov Türkiyə televiziyasına müsahibə verib

Xarici İşlər naziri Ceyhun Bayramovun Türkiyəyə səfəri davam edir.. . Sonxeber.az Trend-ə istinadən bildirir ki, Azərbaycan XİN rəhbəri "CNN Türk" kanalına müsahibə verib. Müsahibə zamanı Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərinə, Azərbaycan-Ermənistan sərhədində baş verən son hadisələrə və digə

12 avqust