SOCAR biznesinin istiqamətini və coğrafiyasını genişləndirir

SOCAR biznesinin istiqamətini və coğrafiyasını genişləndirirDünya neft bazarındakı rolunu durmadan artıran Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) yeni-yeni müqavilələr imzalayır, neft və neft məhsullarının tədarükçüsü və daşıyıcısı kimi fəaliyyətinin əhatə dairəsini daha da genişləndirir.

Türkmənistanla münasibətlərə yeni nəfəs gəlir

Ötən ilin dekabr ayında "SOCAR Trading" şirkətinin "Eni Turkmenistan" şirkəti tərəfindən hasil olunan neftin satın alınmasına dair keçirilən tenderdə qalib gəlməsi barədə xəbər KİV-də dərc olundu. Bununla da "SOCAR Trading" 2017-ci ildən Türkmənistanda "Vitol" şirkəti tərəfindən satın alınan neftin bir hissəsini öz zərfinə qaytardı. Sözügedən tenderdə "SOCAR Trading" ENOC, "Vitol", "Rosneft", "LUKoil", "Trafigura" kimi neft bazarının iri oyunçularını qabaqlayıb. Verilən məlumata görə "Eni Turmenistan" şirkəti 2021-ci il ərzində ayda 30-40 min ton Əkərəm nefti tədarük etmək niyyətindədir.

Bu müqavilənin "SOCAR Trading" üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Belə ki, ötən il baş verən anlaşılmazlıq üzündən "SOCAR Trading" Türkmənistan neftinin satın almasını dayandırmışdı. "Türkmənistan neftinin Bakı – Tbilisi – Ceyhan (BTC ) boru kəmərilə nəqlinə 2010-cu ilin ortalarından başlanılıb. Türkmənistan BTC kəmərilə dünya bazarına 3-4 milyon tonadək neft ixrac edib. Həmçinin Türkmənbaşı Neftayırma Kompleksinin istehsal etdiyi neft məhsulları da Azərbaycan üzərindən dünya bazarına nəql olunur. Həmin dövr ərzində tədarük işlərini həyata keçirən Azərbaycan logistika şirkəti 2018-ci ildəki tenderi Rusiya şirkətinə uduzdu. Nəticədə 2019-cu ildən Türkmənistan nefti dünya bazarına Bakı terminallarına daxil olmadan, Mahaçqalaya, sonra da Novorossiysk kəmərilə çıxarıldı", – deyə Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri, enerji sahəsi üzrə ekspert İlham Şaban bildirib.

SOCAR biznesinin istiqamətini və coğrafiyasını genişləndirirBelə bir qərarın səbəbi KİV-də izah olunmadı, əvəzində bunun tarif üstündə rəqabətilə bağlı olması ehtimalları irəli sürüldü. Lakin sonradan məlum oldu ki, həmin yeni şirkət neft nəqli üçün lazımi sayda tanker gəmiləri yoxdur. Nəticədə Türkmənistan neftinin dünya bazarına ixracatı xeyli azaldı ki, bu da Türkmənistanda fəaliyyət göstərən xarici neft şirkətlərinin gəlirlərinə təsirsiz ötüşə bilməzdi. Necə deyərlər, ucuz ətin şorbası olmaz.

"Türkmənistan neftinin satın alınması və nəqlinə dair keçirilən son tenderdə "SOCAR Trading"in dünya neft istehsalçılarını üstələməsi Azərbaycan şirkətinin əvvəlki mövqeyini bərpa edərək sərt rəqabətdə cəlbedici qiymət irəli sürə bilməsinə dəlalət edir", – deyə ekspert qeyd edib.

Elə həmin dövrdə "SOCAR Trading" "Petronas" şirkəti tərəfindən Türkmənistanın Kiyanlı yatağında hasil edilən xam neftin satın alınmasına dair keçirilən tenderdə də qalib gəlib. Bununla Türkmənistandan ildə 1 milyon tonadək neft idxal olunacaq.

""SOCAR Trading"in dünya neft istehsalçılarını üstələyərək sərt rəqabətdə cəlbedici qiymət irəli sürməklə əvvəlki mövqeyini bərpa etməyi bacardı"

Bəs bütün bunlar gələcəkdə nə vəd edir? Ekspertin qənaətincə, Türkmənistanda hazırkı neft hasilatının daha çox dəniz yataqlarının payına düşür, "Petronas" və "Dragon Oil" şirkətlərinin məhz şelf sahələrində hasilatı artırır, həmin nefti dünya bazarına çıxarmağın ən sərfəli yolu isə Azərbaycanın Bakı – Tbilisi – Ceyhan neft kəməridir. Belə ki, Aralıq dənizinin sahilindəki Ceyhan terminalına çatdırılan neft dünyanın istənilən yerinə rahat daşına bilir. Bu marşrutun sərfəli olduğunu təsdiqləyən daha bir fakt həm də Qazaxıstan və Rusiyaya aid Xəzər yataqlarından hasil olunan neftin də BTC ilə nəql olunmasıdır. O cümlədən "LUKoil" şirkəti də Xəzər yataqlarında hasil etdiyi neftin bir hissəsini BTC vasitəsilə ixrac edir. Son 10 ildə şirkət BTC ilə 10 milyon tondan artıq neft ixrac edib.

"Yəni Azərbaycan dəhlizinin üstünlükləri göz qabağındadır. BTC-dən daha çox Xəzər nefti nəql etdirmək üçün yalnız sərfəli şərtlər təklif etmək lazımdır", – İ.Şaban fikrini tamamlayıb.

Bütövlükdə hazırda BTC vasitəsilə Türkmənistandan, Qazaxıstandan, Rusiyadan müxtəlif növ neftin nəqlilə bağlı "SOCAR Trading" şirkətinin imzaladığı müqavilələrin illik həcmi 4 milyon tondan artıqdır.

SOCAR biznesinin istiqamətini və coğrafiyasını genişləndirirBelarusla əlaqələr

"SOCAR Trading"in yaxından əməkdaşlıq etdiyi daha bir ölkə də Belarusdur. Bu ölkə ilə neft alış-verişi sahəsindəki əməkdaşlıq uzun illərdir davam edir. 2020-ci ilin birinci rübündə Rusiya ilə neft qiymətlərilə bağlı razılığa gələ bilməyən Belarus dəniz yolu ilə Norveç, Səudiyyə Ərəbistanı, Azərbaycan və ABŞ-dan neft idxal etməyə başladı. Mart ayından "SOCAR Trading" Belarusun Mozır neftayırma zavoduna Supsa və Ceyhan limanları vasitəsilə neft tədarükünə başladı. İlin sonunadək 1 milyon tonadək "Azeri Light" və başqa marka neft dəniz yolu ilə çatdırılıb.

Bu müqavilə uzadılıb, cari ildə də həmin ünvana 1 milyon tonadək neft nəql etmək nəzərdə tutulur. "Həmin neft həcmində Azərbaycandan başqa üçüncü ölkələrdən də neftin daxil olduğunu nəzərə almaq lazımdır. Ancaq neft SOCAR tərəfindən tədarük olunduğu üçün Belarus statistikasında Azərbaycan nefti kimi qeyd olunur", – ekspert bildirib.

SOCAR biznesinin istiqamətini və coğrafiyasını genişləndirirBeləliklə, Azərbaycan neftinin əsas müştəriləri Qara və Aralıq dənizləri hövzələrinin ölkələri olsalar da, Belarusa da neft tədarükü üçün logistika zənciri qurulub. Belə ki, SOCAR nefti tankerlə Ukraynanın Yujniy limanına çatdırılır, sonrakı daşıma növünü Belarus tərəfi özü təyin edir.

"Azərbaycanla Belarus arasındakı neft sahəsində əməkdaşlıq dostluq münasibətlərində böyük paya malikdir. İki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsi mütəmadi artır və xam neftin tədarükü də bu məsələdə mühüm əhəmiyyət daşıyır. Həmçinin ölkəmiz də Belarusdan "Aİ-98" markalı benzin idxal edir", – ekspert İ.Şaban qeyd edib.

SOCAR biznesinin istiqamətini və coğrafiyasını genişləndirirBu əməkdaşlığın uzunmüddətli olacağı SOCAR prezidenti Rövnəq Abdullayevlə görüşü zamanı Belarus baş naziri Sergey Rumasın dediklərindən də sezilir: "Biz uzunmüddətli müqavilələr imzalamaq üçün etibarlı tərəfdaş tapmaq istərdik. Təcrübə göstərir ki, SOCAR da elə bu cür etibarlı tərəfdaş ola bilər".

SOCAR-ın da Belarus neft-qaz sektorunda uzun müddət qalmaq, bu ölkədə müxtəlif layihələr icra etmək niyyəti şəksizdir.

Beləliklə, etibarlı və sərfəli tərəfdaş kimi ad çıxaran SOCAR öz işgüzar fəaliyyətlərini istər sahəvi, istərsə də coğrafi mənada uğurla şaxələndirməyi bacarır. Şaxələndirmək də məlum məsələdir ki, böyük biznesin uzunmüddətli olmasını şərtləndirən başlıca amillərdəndir.

Qulu Nuriyev, ekspert


Sonxeber.az Telegramda izləyin instagramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 414   Tarix: 12 yanvar 2021  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 055 3906818

Facebookda Paylaş

Unvan.az - elanlar sayti


DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

SOCAR Gürcüstandakı soydaşlarımızın təhsil haqqını yeni meyarla ödəyəcək

Bu ildən Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) Gürcüstandakı nümayəndəliyi bu ölkədə təhsil alan soydaşlarımızın təhsil haqqını yeni meyarla ödəyəcək.. . "Report" xəbər verir ki, yeni meyar 2020-2021-ci tədris ilində tələbənin azı 61 bal toplamasını tələb edir.. . Azərbaycanlı tələbələr

11 yanvar

2020-ci ildə ərzaq qiymətləri daha da yüksəlib

2020-ci ildə əsas ərzaq məhsulları və qida xammalının dünya qiymətləri son üç ilin ən yüksək həddinə çatıb.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, bu barədə BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) bildirib.. . Belə ki, əsas ərzaq məhsullarının beynəlxalq bazardakı qiymətlərinin aybaay dəyişkənliyin

7 yanvar

İsveçrə erməniləri SOCAR-a qarşı: Təbliğat müharibəsi davam edir

Yerli sağçılar erməniyə dəstək verən solçularla razılaşmır. . Ermənistan-Azərbaycan savaşı həm də informasiya müharibəsi ilə müşayiət olundu. İnformasiya, -antitəbliğat savaş dünyanın dörd tərəfində gedirdi.. . Azərbaycana bağlı bir çox şirkətlər də bu savaşa qatılmışdı. Ən çox yaddaqalanını xatırladım

7 yanvar

Gənc oğlanın sevgilisinin evindən qaçış anı - VİDEO

Rusiyanın Kuznetsk şəhərində şahidlər bir gəncin eyvandan qəribə "qaçış" anının videosunu çəkiblər.. . Kadrlar "VKontakte"də "Podsluşano v Kuznetske" qrupunda paylaşılıb.. . Görüntülərdə əynində gödəkçəsi olan kişinin üçüncü mərtəbənin eyvanından sallandığı görünür. Başq

4 yanvar

"SOCAR Trading" Belarusa neft tədarükü üçün uzunmüddətli müqavilə imzalayıb

Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) törəməsi "SOCAR Trading" şirkəti Belarus Neft Şirkəti (BNK) ilə Azərbaycan neftinin, eləcə də potensial olaraq digər neft növlərinin Belarus neft emalı zavodlarına tədarükü üçün uzunmüddətli müqavilə imzalayıb.. . "Report" xəbər verir ki

31 dekabr 2020

"SOCAR Trading" "Petronas"dan türkmən neftinin alınması üzrə tenderin qalibi oldu

Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin törəmə strukturu olan "SOCAR Trading" Türkmənistanda "Petronas" şirkəti tərəfindən "Kiyanlı" yatağından hasil edilən xam neftin alınması üzrə tenderin qalibi olub.. . Sfera.az xəbər verir ki, müqavilə iki il müddətinə bağlanılı

30 dekabr 2020

SOCAR Nazirlər Kabinetinin dünənki qərarına aydınlıq gətirdi

"Azərbaycanda təbii qazın hasilatı ilə təkcə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) məşğul olmur. Qazın hasilatı SOCAR, beynəlxalq konsorsiumlar və bir neçə xarici şirkət tərəfindən həyata keçirilir".. . Bu barədə "Report"a SOCAR-dan bildirilib.. . Məlumata görə, ötən ilin misalınd

29 dekabr 2020

Bakıda mənzil bazarında aktivlik aşağı olsa da qiymətlər düşmür

Son dövrlərdə Bakıda mənzil bazarında aşağı aktivlik qeydə alınıb. Aktivliyi qismən yalnız ipoteka kreditlərinin hesabına qoruyub saxlamaq mümkün olub. İlkin mərhələdə pandemiya səbəbindən qəbul olunan sərt inzibati qərarlar, onun ardınca Vətən müharibəsi, koronavirusun ikinci dalğası mənzil bazarınd

27 dekabr 2020

Dövlət Neft Fondunda büdcə layihəsini müzakirə edildi

Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun Müşahidə Şurasının növbəti iclası keçirilmişdir.. . Sonxeber.az Trend-ə istinadən bildirir ki, iclasda Dövlət Neft Fondunun 2021-ci il üzrə büdcə layihəsi, Fondun İnvestisiya siyasəti və Qaydaları, eləcə də digər məsələlər müzakirə edilmişdir.. . Dövlət Nef

26 dekabr 2020