"Azərbaycanda uşaqların kütləvi ölümü baş verə bilər" - SOS

"Azərbaycanda uşaqların kütləvi ölümü baş verə bilər" - SOSSon dövrlər valideynlərin peyvəndlərdən imtina etməsi halları çoxalmaqdadır.

Onlar bunu müxtəlif səbəblərlə izah edirlər. Bəziləri peyvəndin uşağına mənfi təsir edəcəyindən qorxur. Bir qism valideynlərsə peyvənddən sonra uşağında allergiya yaranması səbəbindən peyvənddən boyun qaçırır. Peyvəndlərlə bağlı bu qədər narazılıqlar nədən qaynaqlanır?

Sonxeber.az xəbər verir ki, Pediatr Aytən İsmayılova News24.az-a müsahibəsində bu və digər suallara aydınlıq gətirib:

- Aytən xanım, peyvənddən imtina etmənin hansı fəsadları ola bilər?

- Peyvəndlər vurulmasa, uşaqların kütləvi ölümü ola bilər. Bizim ölkəmizdə bu, əsasən difteriya xəstəliyindən baş verə bilər. Çünki insanların qorxulu hesab etdikləri peyvənd məhz ağır xəstəlik olan difteriya, tetanus və göy öskürək əleyhinədir. Çox təəssüflər olsun ki, analar peyvəndlərin hansı səbəbdən vurulduğunu bilmirlər, kor-koranə imtina ərizəsi yazırlar.

- Hansı halda uşağa peyvənd vurula bilməz?

- Ümumiyyətlə, peyvəndin vurulmaması iki halda baş verə bilər. Ya həmin ölkədə peyvənd olmamalıdır, ya da uşağın buna ciddi əks göstərişi olmalıdır.
Peyvəndin əks göstərişləri çox azdır. Əsasən ağır nevroloji xəstəliklər, serebral iflic və hidrosefaliya zamanı peyvəndə icazə verilmir. Xəstəliyi ağır dərəcədə olan uşaqlar toplum içinə çox çıxarılmır. Buna görə də, onların yoluxma risqi də azdır. Onsuz da onların immun sistemi zəifdir, belə uşaqlara yüksək hərarət olmaz. Yüngül dərəcələrdə isə nevroloqla məsləhətləşib peyvənd etmək olar.

Amma ümumiyyətlə, valideynlər indi min bəhanə gətirib uşaqlarını peyvənddən yayındırırlar. Bir çoxu uşağının allergiyasını əsas gətirirlər. Əslində peyvənd uşağın immun sistemi ilə bağlıdır. Əgər uşaq xəstə deyilsə, peyvənd oluna bilər. Son iki həftə ərzində uşaqda hərarət olmayıbsa, peyvənd etmək olar. Əgər uşaqda yüngül zökəm varsa, yenə də bu mümkündür.

- Valideynlər peyvəndələrin adını bilsə də, çox vaxt hansı xəstəliklərə qarşı vurulduğundan xəbərsizdirlər…

- Səhiyyə Nazirliyinin bizə təqdim etdiyi peyvənd cədvəlinə görə, bunlar 11 xəstəlikdən qorunmaq üçündür. İlk üç peyvənd doğum evində vurulur. Bunlar vərəm, poliemelit, hepatit B əleyhinədir. Bundan sonra uşağın ikinci ayından başlayaraq 2-3-4 aylarında ardıcıl olaraq 6 peyvənd vurulur, bunlar da AGP- göy öskürək, difteriya, tetanus əleyhinə olanlardır. Bununla da, əsas peyvəndlər bitir. Bundan sonra revaksinasiyalar başlayır. Amma bu müddət ərzində uşaqlara həm də poliemelit damcısı verilir. Özəl klinikalarda poliemelitin bir ayda 7 iynəsi vurulur, dövlət poliklinikalarında damcı formasında verilir. Poliklinikalarda açıq poliemelit ocaqları aşkar edildiyinə görə, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən tövsiyə olunub ki, damcı formasında verilsin. Poliemelit ciddi iflic xəstəliyidir və onurğanın ön buynuzları zədələnir, uşaqda iflic törədir. Aşağı ətraflar-ayaqlar işləmir. Uşaq arabada oturmağa məcbur olur. İnsanlar bəzən buna adi - damcı peyvəndi kimi yanaşırlar, əslindəsə deməlidirlər ki, "iflic peyvəndi"ni elətdirdik. Daha vacib peyvəndlər uşağın yaş yarımında vurulur ki, bunlar da peyvəndlərin revaksinasiyasıdır. 6 və 1 yaşında vurulanlar qızılca, parotik, məxmirək əleyhinə peyvəndlərdir. 6 yaşında artıq peyvəndləmə bitir. Eyni zamanda, rotavirus və suçiçəyi əleyhinə peyvəndlər də var ki, bunlar artıq icbari deyil.

- Son dövrlər uşaqlar arasında rotavirus-qarın işləmə, qusma halları geniş yayılıb. Buna qarşı peyvəndlər vurulmalıdırmı?

- Rotavirus əleyhinə olan peyvəndlər risq qrupuna daxil olan uşaqlara edilir. Çünki təkrar xəstələnmələr baş verir, bunu o vaxt edirik ki, uşaq ağır xəstədir, bir dəfə də rotavirusa yoluxsa, fəsad yarada bilər. Normal uşağın rotavirus tutması böyük faciə deyil. Qusur, qarnı gedir, hərarəti qalxır, tibbi müdaxilədən sonra düzəlir. Uşaqlar böyüdükcə rotavirusa tutulmurlar.

- AGP peyvəndi uşağa üç dəfə vurulur. Əgər birincidən sonra uşaq allergiya olursa, peyvəndləmə dayandırılmalıdırmı?

- Peyvənddən sonra xırda səpkilər əmələ gələ bilir. Uşaq şok keçirməyibsə, demək, ikinci peyvəndin vurulması üçün əks göstəriş yoxdur.

- Bəzi valideynlər dövlət poliklinikalarında deyil, özəl klinikalarda peyvənd vurdurmağa üstünlük verirlər. Səbəb olaraq bildirirlər ki, dövlət poliklinikalarında Hindistan, Pakistandan gətirilən peyvəndlər vurulur ki, bunlar da keyfiyyətsiz, həm də təhlükəlidir. Amma özəl klinikalarda Fransa, Almaniya və digər inkişaf etmiş ölkələrin peyvəndələri vurulur. Eyni zamanda özəl klinikalardakı peyvəndlərin qiyməti 100 manata və daha bahadır. Peyvəndlər arasındakı bu fərq nədən qaynaqlanır?

- Peyvəndin mənfi və ya müsbət effekt verib-vermədiyini valideyn müəyyən edə bilməz. Peyvəndin effekti epidemiyanın yayılıb-yayılmaması ilə ölçülür. Əgər ölkəyə gətirilən və poliklinikalara paylanılan peyvəndlər keyfiyyətsiz olsaydı, uşaqlar bu gün həmin peyvəndin qoruduğu xəstəliklərdən əziyyət çəkərdilər. Bəli, bu gün qızılca, göy öskürək kimi xəstəliklər yayılır. Amma bu, ölkəyə gətirilən peyvəndlərin keyfiyyətsizliyi ilə yox, valideynlərin uşaqlarını peyvənd etdirməməkdən boyun qaçırmaları ilə bağlıdır. Cünki araşdırma zamanı xəstələnən uşaqların əksəriyyətinin peyvənd olunmadığı üzə çıxır. Bunun da günahının 50 faizi poliklinika həkimlərinin üzərinə düşür. Çünki onlar valideynlərin imtina ərizəsi yazmasına razılıq verirlər. O ki qaldı, Hindistan və digər ölkə peyvəndlərinin müqayisəsinə, heç bir ölkə özbaşına, Ümümdünya Səhiyyə Təşkilatının nəzarəti və tapşırığı olmadan peyvənd istehsal etmir. Bunların istehsal texnologiyası, resepti eynidir. Fərqlilik zavodların yerləşdiyi yerə görə ola bilər. Bu hansısa hindistanlının kəşfi, yaxud istehsalı deyil. Sabah o zavod bizim ölkədə də fəaliyyət göstərə bilər.

Zavodların müxtəlif ölkələrdə yerləşməsi bu qaydanı pozmur. Bütün peyvəndlər mərkəzləşdirilmiş şəkildə idarə olunur. İstehsalçı ölkənin hansı olması onun keyfiyyətinə dəlalət eləmir. Özəl klinikalar insanların maarifsizliyindən sui-istifadə edib, pul qazanırlar.

- Ara-sıra hansısa uşağın peyvənddən ölməsi ilə bağlı məlumatları oxuyuruq. Peyvənddən ölüm ola bilərmi?

- Öncə bu haqda yayılan məlumatı araşdırmaq lazımdır. Əgər bunu uşağın anası deyirsə, bu müzakirə mövzusu ola bilməz. Bu, başqa səbəbdən də ola bilər, hər hansı dərman preparatı, tutaq ki, dimedrol uşağa şok verə bilər. Yəni hər bir dərmanın şok vermə ehtimalı var, bu, peyvəndlərə də aiddir. Amma bu, hər dəfə baş vermir. Peyvəndlərin tətbiqi kütləvi qorumaq məqsədi daşıyır. Ona görə bundan imtina etmək olmaz. Ümumiyyətlə, peyvənd vurulandan sonra hərarət yüngül formada ola bilər. Hərarətdən qıcolma baş verirsə, bundan ölüm baş verməyəcək. Hərarətdən qıcolma istənilən virus xəstəliyində də yarana bilər. Peyvəndən sonra səpgi yarana, iynə vurulan nahiyə ağrıya bilər. Uşaq çox ağlayıb narahat ola bilər. Məsələn, qızılca peyvəndindən sonra 3 həftə ərzində həmin xəstəliyin yüngül əlamətləri görünür. Amma bunun əvəzində uşaq immunitet əldə etmiş olur. Bu, elə də qorxulu hal deyil.

Bir də bütün peyvəndlər içərisində hepatit B-peyvəndinin vurulması çox önəmlidir. Tetanus əleyhinə olan peyvənd haqqında isə insanların bilgisi azdır. Bizdə uşağın ayağına mıx batanda hamı təlaşla onu axtarır ki, görsün, paslıdır ya yox. Amma bilmirlər ki, axtardıqları nədir. Bu peyvənd odur ki, uşaqların ayağına paslı iynə də batsa, narahat olmağa əsas yoxdur, çünki peyvənd vurulub.


Sonxeber.az Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 8166   Tarix: 12 iyun 2019  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 055 3906818

Facebookda Paylaş

Unvan.az - elanlar sayti

DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

Ölümdən sonra tükürpədici 10 gerçək: İnsan ölür və 20 dəqiqə sonra…

Hər kəs bir gün öləcək. Bu həqiqəti hər birimiz qəbul edirik. Müxtəlif inanc sistemlərini öyrənən metafizik təcrübələrin nəticələri davamlı şəkildə açıqlanır. İnsan bədəninin ölümdən sonra nə olacağını isə elm açıqlayıb. Cebhe.info ölümdən sonra yaşanacaq 10 tükürpədici gerçəyi təqdim edir: 1.Ölüm ba

12 iyun 2019

Azərbaycanda insanlığa sığmayan OLAY! Pis vərdişlərin qurbanı olan "Papito Zahid" uşağının oyuncaqlarını satıb... - FOTOLAR

Azərbaycanda pis vərdişlərin qurbanına çevrilən kişi evləndiyi qızla pul müqabilində ailə qurub.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, bunu ARB televiziyasında yayımlanan "Çıxış yolu Afət Railqızı ilə" verilişinin aparıcısı Afət Rahilqızına müraciət edən Vəfa adlı qadın deyib.. . Vəfanın sözlərin

12 iyun 2019

Qurban bayramı ilə əlaqədar qeyri-iş günləri AÇIQLANDI

Müsəlmanların müqəddəs bayramlarından olan Qurban bayramı 12-13 avqustda qeyd ediləcək.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, Baş nazir Novruz Məmmədovun imzaladığı sərəncama əsasən, avqustun 12, 13-ü tarixləri Qurban bayramı ilə bağlı qeyri-iş günü hesab olunur.. . Sözügedən tarix həftənin bazar ertəsi v

12 iyun 2019

Azərbaycanda işdən çıxarılan, təyinat alan mətbuat katibləri – SİYAHI

Xəbər verdiyimiz kimi Azərbaycanda daha bir nazirliyin mətbuat xidmətində dəyişiklik baş verib. Səhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin əməkdaşı Səfayə Əhmədova işdən ayrılıb. Bu, son iki gündə mətbuat katibləri ilə bağlı aldığımız ikinci belə xəbərdir.. . . Sonxeber.az Primetime.az il başlayandan nazirliklər

12 iyun 2019

Sərxoç sürücü sükan arxasında yatdı: görün nələr oldu – REAL VİDEO

Bakıda baş verən qəza anı təhlükəsiz şəhər kameralarına düşüb. . . Sonxeber.az avtosfer.az-a istinadən xəbər verir ki, Neftçilər prospektində ("Kukla teatrı"nın yanı) hərəkətdə olan "Mercedes" markalı avtomobil qəfildən idarəetməni itirir və yolun kənarında park etmiş digər maşın

12 iyun 2019

Sevgilisini öldürüb intihar edən Vasifin anasından ŞOK SÖZLƏR: "Bizə başqa meyit veriblər, qəbri açdırıb DNT analizi etdirəcəyəm..." - FOTO

Xəbər verdiyimiz kimi, Azərbaycanda evli və iki uşaq atası Vasif Abbasov qeyri-rəsmi münasibətdə olduğu Aygünü bıçaqlayıb öldürüb. Vasifin anası Xəzər televiziyasında yayımlanan "Səni axtarıram" verilişinin aparıcısı Xoşqədəm Hidayətqızına öncə oğlunun axtarşı, sonra isə ölmədiyini iddia edərə

12 iyun 2019

Hava XƏBƏRDARLIĞI

İyunun 13-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. . . Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentindən Sonxeber.az-a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında sabah hava dəyişkən buludlu olacaq, əsasən yağmursuz keçəcək. . . Mülayim şimal küləyi əsəcək. Havanı

12 iyun 2019

Mobil oyunlardan asılılıq niyə yaranır? – VİDEO

Həm uşaqları, həm də böyükləri virtual aləmə cəlb edən əsas faktorlardan biri də onlayn oyunlardır. Hətta iş o yerə çatıb ki, bütün günü iş-gücünü atıb vaxtını bu oyunlara sərf edənlər də var. Daha çox isə yeniyetmə və gənclər arasında.... . ARB TV-nin "Günə doğru" proqramı mövzu ilə bağl

12 iyun 2019

İstehsalatda bədbəxt hadisələr: 20 ölü, 73 yaralı - Vəzifəlilər cəzalandırıldı

2019-cu ilin beş ayı ərzində Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidmətinə vətəndaşlardan 3341 şikayət, müxtəlif müəssisə, idarə və təşkilatlar tərəfindən isə 2472 məktub və sorğu göndərilib.. . Sonxeber.az Oxu.Az-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Dövlət Əmə

12 iyun 2019