"Evlərindən çıxanlar geri dönə bilmirdilər" – 12 min insanın həyatına son qoyan DUMAN FƏLAKƏTİ

"Evlərindən çıxanlar geri dönə bilmirdilər" – 12 min insanın həyatına son qoyan DUMAN FƏLAKƏTİ1952-ci ildə Londonda baş verən "duman hadisəsi" dünyanın indiyədək gördüyü ən pis fəlakətlərdən biri olub.

Dünya tarixi boyunca milyonlarla insan bir çox təbii fəlakət, epidemiya və ya insanın yaratdığı hadisələrdə həyatını itirib. Texnologiyanın və elmin inkişaf etmədiyi illərdə fəlakətlərin qarşısını almaq çətin olub. Digər tərəfdən, səhiyyə müəssisələri inkişaf etdirilmədiyi üçün fəlakətlərdən sonra kifayət qədər insana tibbi müdaxilə edilməyib. Nəticə isə ağır olub. 1952-ci ilin dekabrında Londonda baş verən "duman hadisəsi" bunlardan biri idi. Qeyri-rəsmi mənbələrə görə, yalnız bir neçə gündə 12 min nəfər duman səbəbindən ölüb.

Bəs bu duman insanların ölümünə necə səbəb olub?

Sizlərə Duman fəlakəti haqqında bir neçə faktları təqdim edirik.

London 13-cü əsrdən bəri havanın çirklənməsindən əziyyət çəkirdi. Bu vəziyyət 1600-cü illərdə daha da pisləşdi. Lakin 1952-ci ildə vəziyyət içindən çıxılmaz bir hal aldı. O dövrdə bir çox evdə kömür sobaları istifadə olunurdu.

1952-ci ilin dekabrına qədər London sakinləri qeyri-adi dərəcədə soyuq bir hava ilə qarşılaşdılar. Buna görə isinmək üçün daha çox kömür yandırdılar.

Beləliklə də havada kükürd dioksidin miqdarı artdı. Böyük London bölgəsində "Fulham", "Battersea", "Bankside", "Greenwich" və "Kingston upon Thames" də daxil olmaqla bir neçə kömürlə işləyən elektrik stansiyaları var idi.

Təbii ki, bütün bunlar havanın çirklənməsini daha da artırdı.

4 dekabr tarixində London sakinləri qeyri-adi bir günə oyandılar. Duman bütün şəhəri bürünmüşdü, görüntü xeyli azalmışdı. Külək əsmədiyi və kömür sobaları yanmağa davam etdiyi üçün bütün zəhərli qazlar havadakı dumanların içində toplanmışdı.

İngiltərənin Meteorologiya İdarəsinin o dövrdə yaydığı məlumata görə, həmin ərəfədə havaya aşağıdakı maddələr qarışıb:

1000 tona yaxın tüstü hissəcikləri;

140 ton xlorid turşusu ;

14 ton flüor birləşmələri ;

370 ton kükürd dioksid sulfat turşusu.

Yaranan duman, kükürd dioksid, evdən çıxan tüstülər, avtomobillərin mühərriklərindən çıxan qazlar və bu kimi digər hava çirkləndirici maddələr bir-birinə qarışaraq, ertəsi gün paytaxtı bürüyən davamlı bir duman meydana gətirdi. Dekabrın 4-də şəhəri bürüyən duman səbəbindən ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırıldı. Dumandakı sıx qaz nəfəs alan insanlarda narahatlığa səbəb oldu. London metrosu xaricində ictimai nəqliyyat işləmirdi. Duman səbəbindən görmə qabiliyyəti 1 metrə enmişdi. Duman o qədər sıx idi ki, məhdud ərazilərə belə sızmışdı. Bu səbəbdən konsertlər və film nümayişləri ləğv edilmişdi. Bundan əlavə ekstremal idman tədbirləri də təxirə salınmışdı. Duman o qədər qatı idi ki, evlərindən çıxan insanlar geri dönə bilmirdilər. İnsanlar yalnız yaxın evlərdən tutaraq hərəkət edirdilər.

Bir çox insan tənəffüs çətinliyi ilə xəstəxanalara müraciət etdi. Gözlənilmədən yüzlərlə insan zəhərlənmişdi. Xəstəxanalar dolurdu, lakin qurbanları sayı bitmək bilmirdi. Ən qəribəsi isə o idi ki, həkimlər xəstələrə demək olar ki, heç nə ilə kömək edə bilmirdilər.

8 dekabrda dumanın qurbanı olan körpə uşaqlar, qocalar və nəfəs xəstəliklərindən əziyyət çəkənlərin sayı dörd minə çatdı.

Hesabatlara görə, ilk gündə 100-dən çox adam, ikinci gündə isə 300-dən çox adam duman səbəbiylə həyatını itirib. 4 dekabrda şəhəri cənginə alan duman 9 dekabra qədər davam etdi.

Rəsmi hesabatlarda 6 min insanın duman səbəbindən öldüyü yazılsa da, hava təmizləndikdən sonra da ölümlər davam edib. Ölümlərin çoxu tənəffüs yolu infeksiyaları, hipoksiyadan və tüstüdən ağciyərdə yaranan infeksiyalar səbəbindən baş verib. 2004-cü ildə nəşr olunan araşdırmalar göstərir ki, ölənlərin sayı mövcud təxminlərdən xeyli çoxdur, təxminən 12 min.

12 min insanın öldüyü bu fəlakətdən sonra 1956-cı ildə Londonda Təmiz Hava Qanunu qəbul edilib. Bu qanunla havanın çirklənməsini azaldılıb. Ev sahiblərinə kömür əvəzinə fərqli alternativlərdən istifadə etmələri tövsiyə edilib./Musavat.com


Sonxeber.az Telegramda izləyin instagramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 2270   Tarix: 12 yanvar 2021  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 055 3906818

Facebookda Paylaş

Unvan.az - elanlar sayti


DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

Bakı şəhərində ən ucuz Yük Daşıma Xidməti

"Ucuz Yük Daşıma" Bakı şəhərində və həmçinin respublika ərazisində kiçik və iri miqyaslı yük daşımalarını həyata keçirir. Həftənin 7 günü 24 saat bütün ölkə ərazisində yük+daşıma həyata keçirir. Əşyalar böyük bir diqqətlə və ən yüksək səviyyədə daşınır. Daşınan malların təhlukəsizliyinə 100

19 yanvar

Artıq çəkidən bezmisiniz?

Məhsul haqqında. Ən çox artıq çəkili insanlar, həddindən artıq kilolardan qurtulmaq üçün asan yollar axtarışındadır. Kiloqramı atmaq daha çətindir, çünki bunun üçün diyetanızı qorumaq və həyat fəaliyyətini artırmaq lazımdır. Buna görə istehlakçı kütlələri arasında geniş tələbat kütləsinin sürətlə normallaşdırılmasın

18 yanvar

"Wi-Fi" sağlamlığa ziyan imiş - ARAŞDIRMA

"Elektromaqnit şüanın qaynaqlandığı digər elektroavadanlıqlar kimi, "Wi-Fi"ı da yataq otağından kənarda tutmaq və ya gecə söndürmək lazımdır".. . Sonxeber.az xəbər verir ki, bunu "Sinergiya" Universiteti nəzdindəki İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun direktoru Stanisla

17 yanvar

Kişilərə giriş qadağandır: Dünyada yalnız qadınlar üçün qurulan ilk kənd - VİDEO

Dünyada yalnız qadınlar üçün qurulan ilk kənd - VİDEOUmoja kəndi qadınların kişi təzyiqi olmadan, etibarlı bir həyat sürə biləcəkləri yerdir .... . Təəssüf ki, dünyanın bir çox yerində qadınlar şiddət və təcavüzə məruz qalırlar. Xüsusilə bəzi üçüncü dünya ölkələrində qadınlara qarşı zorakılığa görə cəzala

16 yanvar

Dünyanın ən varlı adamının nə qədər pulu var?

Bir neçə gün əvvəl dünyanın ən zəngin insanı olan "Tesla" və "SpaceX" şirkətlərinin banisi İlon Maskın sərvəti 200 milyard dolları ötüb.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, bu barədə "Bloomberg" agentliyi məlumat yayıb.. . "Tesla" şirkətinin səhmlərinin artması sayəsind

16 yanvar

Səbail rayonu Oxsfordun yanında 4 otaqlı mənzil satılır!

Mənzil binanın ən gözəl yerində yerləşir. Səbail rayonu oksfordun yanı Botanika bağına və şəhərə super panoroması var.18/6 mərtəbəsi 4 otaq 170 kvadrat.Xahiş edirəm ciddi şəxslər buyursun. Dəyərindən aşağı qiymətə satılır.Kupça var.Binanın digər istiqamətlərində yerləşən mənzillərlə qarışdırmayın.Qiymə

11 yanvar

Bu ölkə elektromobil satışına görə rekord qırdı

Elektromobil satışı üzrə ötən ilin ayrı-ayrı ölkələrə aid göstəriciləri açıqlanıb. Məlum olub ki, Norveç elektrikli nəqliyyat vasitələrinin satışı üzrə rekord qırıb.. . Sonxeber.az ted.az-a istinadən bildirir ki, bu ölkədə keçən il satılan yeni avtomobillərin 54,3 %-ni elektromobil təşkil edib. Bu statistikan

10 yanvar

Yüksək keyfiyyət və münasib qiymətə asfalt örtüyünün çəkilməsi!

Yüksək keyfiyyət və münasib qiymətə asfalt örtüyünün çəkilməsi. İşlərimizə zəmanət veririk. Şirkətimiz 25 illik iş təcrübəsi ilə sizlərə xidmət göstərir. Küçələrin, bağların, obyektlərin, və s. yerlərin asflat döşəmə işlərini görürük. Rayonlardan da sifariş götürürük. Görülən bütün işlərimizə zəmanə

10 yanvar

Qəhvəni necə hazırlamalı?

İnsanlar istədikləri qəhvəni içə bilərlər, ancaq orqanizmə zərər verməmək üçün içkinin hazırlanma qaydasını bilmək vacibdir.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, qəhvə blogeri, Rusiya Qəhvə Həvəskarları Məktəbinin rəhbəri Olqa İqnatieva bu barədə "Sputnik Radio"ya verdiyi müsahibədə dadlı qəhvəni

10 yanvar