Nüvə silahı qədər təhlükəli məhsullar: Ölümcül qidalardan necə xilas olaq?

Nüvə silahı qədər təhlükəli məhsullar: Ölümcül qidalardan necə xilas olaq?"GMO nədir?" sualının cavabı maraqla araşdırılan və sorğulanan mövzular arasında qalmaqda davam edir. Geni dəyişdirilmiş orqanizm mənasını verən GMO bir çox qidada olur.

Bəs GMO nədir? GMO məhsulları hansılardır?

GMO laboratoriya şəraitində canlının genetik xüsusiyyətləri dəyişdirilərək əldə edilir. Bu şəkildə qidalar həşərat kimi müxtəlif canlılara qarşı davamlı olur və bu qidaların dadı, qoxusu, ölçüsü və rəngi fərqlidir. Bu məhsullar ölkəmizə də çoxdandır ayaq açıb və uzun müddətdir ki, piştaxtalarda onlara rast gəlirik.

Sonxeber.az xəbər verir ki, məsələ ilə bağlı Oxu.Az-a açıqlama verən Sağlam Cəmiyyət Hərəkatının rəhbəri, sosioloq Elçin Bayramlı bildirib ki, GMO dünyamız üçün üç böyük təhlükəni yaxınlaşdırır:

"Bunlardan biri insan sağlamlığına genetik şəkildə toxuma səviyyəsində sarsıdıcı zərbədir və elmi tərəfdən də dəfələrlə sübuta yetirilib. İkinci tərəf, təbiətə vurduğu ziyandır ki, bu bitkilərin əkildiyi torpaqlar tamamilə sıradan çıxır və faydalı, münbit elementlər məhv olur, həmin ərazilər genetik zibilliyə çevrilir. Üçüncü tərəf də dövlətin GMO toxum istehsalçılarından asılı vəziyyətə düşməsi, bir sözlə dövlətin ərzaq təhlükəsizliyi məsələsidir. Onlar bizə istədikləri zaman toxum satmaya, qiyməti qaldıraraq ölkəni pis vəziyyətə sala bilərlər.

İndiyə qədər GMO məhsullar Azərbaycanda qadağan idi. Lakin bir neçə ay öncə "Qida təhlükəsizliyi haqqında" yeni qanun qəbul edildi. Bu kimi qanunlar Ümumdünya Ticarət Təşkilatının, həmçinin qlobal korporasiyaların layihələridir. Həmin qanunla GMO məhsulları və yemlərinin istifadəsinə icazə verildi. Biz məsələ ilə əlaqədar petisiyalar etsək, məsələ qaldırsaq da, ictimai dəstək az oldu. Petisiyaya dəstək verən deputatlar da var idi, lakin nəticə dəyişmədi.

Beynəlxalq elmi mərkəzlərin araşdırmalarına görə, GMO məhsulların fəsadları daha çox ikinci nəsildə özünü büruzə verəcək. Yəni bu məhsulların uşaqlarımıza olan təsirlərini görəcəyik. Sonsuzluq, genetik kodların dəyişməsi, psixologiyadakı fəsadlar kimi bir çox xəstəliklərə səbəb olacaq. Məsələn, siçovul geni vurulan pomidoru yeyən insan bilavasitə həmin geni qəbul etmiş olacaq".

Ekspert əlavə edib ki, yerli toxum fondlarını qoruyub saxlaya bilmədiyimiz üçün meyvə və tərəvəzlərdə təbii məhsullara rast gəlmək mümkün deyil:

"Azərbaycanda GMO məhsulları indiyə qədər qadağan olunsa da, geniş miqyasda tətbiq edilib. Həm idxal olunub, həm əkilib, həm də satılıb. Heç bir dövlət qurumu da bu qanunun tələblərini zərrə qədər də olsa yerinə yetirməyib. Bundan sonra isə həmin qlobal təşkilatların rahat şəkildə ölkəni zəhərləyib məhv etmək imkanları rahatlaşır. GMO məhsullarından qorunmaq üçün bu kimi qidalardan istifadəni şəxsi olaraq dayandırmaq lazımdır. Lakin mən cəmiyyətimizdən bunu gözləmirəm. Çünki biz aldığımız məhsulun qiymətinə və görünüşünə önəm veririk. Onun nə dərəcə təhlükəli olduğunu isə ümumiyyətlə düşünmürük".

E.Bayramlı vurğulayıb ki, cəmiyyət olaraq bu təhlükədən qorunmaq imkanımız yoxdur:

"GMO məhsullar ölkəyə gəldikcə yerli istehsal sıradan çıxır. Çünki yerli məhsulun maya dəyəri bir qədər bahadır. Bir sözlə, GMO məhsullarının ölkədə ayaq açması ilə iqtisadiyyatımız, xalqımızın sağlamlığı məhv olur, ərzaq təhlükəsizliyimiz asılı vəziyyət düşür. Nüvə müharibəsi istisna olmaqla dünyada bundan dəhşətli problem yoxdur. Bu, birbaşa bioloji terrordur və biz bundan tam olaraq müdafiəsizik".

Aparılan araşdırmalara görə, GMO xüsusilə hamilə qadınların qanında və həmçinin döldə aşkar edilib. Bu qidalar insan orqanizmində tamamilə parçalana bilməz. Allergik xəstəlikləri olan insanlarda hətta öldürücü təsir göstərə bilər. İnsanda hormonal sistemi pozur. Onun bəzi heyvanlara mənfi təsiri ekosistemə də zərər verir. Antibiotik istifadəsi zamanı onun təsirini azaldır. Küləklə təbii növlərlə qarışaraq biomüxtəlifliyə ziyan vurur. Bitkinin tərkibindəki zəhər kökləri ilə torpağa keçir və bu da ekoloji problemlər yaradır. Ona görə də indiyə qədər aparılan araşdırmalardan da anlaşıldığı kimi, GMO-nun istifadəsi həm təbiətə, həm də canlılara ciddi ziyan vurur.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 2483   Tarix: 31 iyul 2022  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Tezbazar.az elanlar sayti

Oxşar xəbərlər

.

Azərbaycanda çips vergiyə cəlb olunacaq

Çips aksizli mal olacaq və hər kiloqrama görə 1 manat aksiz vergisi tətbiq ediləcək. xəbər verir ki, sözügedən məsələ Vergi Məcəlləsinə təklif olunan dəyişiklikdə əksini tapıb. Layihəyə əsasən, çipsin aksizli malların dairəsinə daxil edilməsi, yerli istehsalda hər kiloqrama görə 1 manat məbləğində aksi

5 noyabr
.

Azərbaycanda siqaret yenidən bahalaşacaq? - İqtisadçıdan AÇIQLAMA

Azərbaycanda siqaretin qiymətinin yenidən artması ehtimalı gündəmdədir. Belə ki, 13 noyabr 2026-cı il tarixli qərarla idxal olunan siqaret, siqar və siqarillalara tətbiq edilən gömrük rüsumunun 2030-cu ilin sonunadək 15 faiz, lakin hər 100 ədəd üçün 3 ABŞ dollarından az olmaması müəyyən edilib. Bunda

17 noyabr
.

Brent markalı neftin qiyməti bir barel üçün 91,55 dollara düşdü

Neft qiymətləri əvvəlki gün yüksəlişdən sonra cümə axşamı səhəri düşür. xəbər verir ki, Londondakı ICE Futures birjasında yanvar ayı üçün Brent markalı neftin fyuçerslərinin qiyməti 1,21 dollar və ya 1,3 faiz azalaraq bir barel üçün 91,55 dollara düşüb. Çərşənbə günü Brent markalı neftin qiyməti 1,2

12 noyabr
.

Azərbaycanda qızıl bahalaşdı, yoxsa ucuzlaşdı?

Azərbaycanda 2026-cı il 2 noyabr tarixinə olan qızılın qiyməti açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, 1 unsiya qızılın qiyməti 6 796.43 manat, 1 qram qızılın baza qiyməti isə 218.51 manat təşkil edib. Qiymətlər əyyar və mənşəyə görə dəyişir. Belə ki, 99 əyyar (Təmiz qızıl) - 218.51 manat

2 noyabr
.

DVX: Vergi sanksiyalarını bir il ərzində ödəyənlərə 10 % güzəşt ediləcək

Vergi sanksiyalarını bir il ərzində ödəyənlərə 10% güzəşt ediləcək. "Report" xəbər verir ki, bunu İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin baş idarə rəisi Nicat İmanov Milli Məclisin İqtisadi siyasət sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bu gün keçirilən iclasında deyib. Onun sözlərin

6 noyabr
.

Azərbaycanda pul bazası 25 mlrd. manatı ötüb

Bu il noyabrın 1-i tarixinə Azərbaycanda pul bazası 25 milyard 146.1 milyon manata bərabər olub. bu barədə Azərbaycan Mərkəzi Bankına istinadən xəbər verir. Məlumata görə, son bir ayda pul bazası 1,32% artıb. İllik müqayisədə isə pul bazası 17,53% artıb

3 noyabr
.

Azərbaycan Türkiyədən geyim idxalına çəkdiyi xərcləri 21 %-dən çox artırıb

Bu ilin yanvar-oktyabr aylarında Azərbaycan Türkiyədən 54,094 milyon ABŞ dolları dəyərində geyim idxal edib. Türkiyə İxracatçılar Məclisinə istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 21,4 % çoxdur. Oktyabrda Türkiyə Azərbaycana 4,927 milyon ABŞ dolları dəyərində geyim ixra

9 noyabr
.

Qızıl bazarında son vəziyyət

2026-cı il noyabrın 6-na olan qiymətli metallar bazarında qızılın qiymətində yeni dinamika müşahidə olunur. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, hazırda 1 unsiya qızılın qiyməti 7034.7105 manat təşkil edir. Qramla satışda 99 əyyarlı 1 qram təmiz qızıl 226.17 manata təklif olunur. Digər əyyarlar üzr

6 noyabr
.

Qızıl bazarında son vəziyyət

2026-cı il noyabrın 4-nə olan qızılın qiyməti açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, qızılın 1 unsiyası 6 670,1795 manat, 1 qramı isə 214,45 manat təşkil edir. Əyyarlara və mənşəyinə görə 1 qram qızılın qiyməti isə 99 əyyar (təmiz qızıl) - 214,45 manat, 750 əyyar (İtalyan qızılı) - 161,0

4 noyabr