Çörəyin qiyməti niyə artdı? - AÇIQLAMA

Çörəyin qiyməti niyə artdı? - AÇIQLAMAUn istehsalçıları çörək və un məmulatlarının qiymətini 2022-ci ilin taxılın biçin-tədarük dövrünədək göstərilən səviyyədən yuxarı qalxmaması üçün bütün səylərini səfərbər edib və ötən dövr ərzində ərzaqlıq buğdanın qiymətində artımlar baş versə də, unun qiymətində artım olmayıb. Bununla belə, dünya bazarında, həmçinin əsas idxal bazarlarında taxılın qiymət dinamikasında artımın davam etməsi qiymətlərin yenidən uyğunlaşdırılmasını zəruri edir.
Yaranmış vəziyyətdə idxal qiymətləri (ərzaqlıq buğdanın son üç ay üçün orta aylıq idxal dəyərinin 365 ABŞ dolları səviyyəsində olması) və emal xərcləri nəzərə alınmaqla, qiymətlərin yuxarı hədləri müəyyənləşdirilib: 50 kq-lıq bir kisə unun Bakı şəhərində ən yüksək qiymət həddi - 40,70 manat.

Nəticədə unun yeni qiymətinə uyğun olaraq 500 qr-lıq ənənəvi (dairəvi) çörəyin pərakəndə satış qiyməti - 55 qəpik, 600 qr-lıq çörəyin pərakəndə satış qiyməti - 65 qəpik, 650 qr-lıq çörəyin pərakəndə satış qiyməti - 70 qəpik təşkil edəcəkdir.

Bununla bağlı Sonxeber.az-a danışan iqtisadçı ekspert Eldəniz Əmirov bildirib ki, son dövrlərdə qlobal iqtisadiyyatda baş verənlər un və çörəyin qiymətinin artımına səbəb oldu:
Çörəyin qiyməti niyə artdı? - AÇIQLAMA"Çörəyin qiymətinin qalxması bir müddət idi ki, gözlənilən idi. Çünki son dövrlərdə qlobal iqtisadiyyatda baş verənlər buğda istehsalçılarının ixracı məhdudiyyətləşdirməsi, ümumiyyətlə, ixracdan əlavə olaraq istehsal həcmlərinin özünün də azalması, tədarükdə olan risklər, habelə, məhsulların dünya bazarında məhdud satışının həyata keçirilməsi nəticədə bu istiqamətdə müəyyən problemlər yaratmaqda idi. Əslində qiymət artımı may ayından daha çox gözlənilirdi, çünki mayda dünya birjalarında taxıl fukerslərinin qiyməti daha yuxarı səviyyədə idi. Son 17 ildə ən yuxarı səviyyəsinə məhz may ayının əvvəlində çatıb. Artıq 420 dollardan yuxarı səviyyəyə qalxdı. Maydan sonra isə müəyyən qədər azalma baş verirdi. Hazırda isə BMT-nin Kənd Təsərrüfatı və Ərzaq Təşkilatının hesabatında qlobal istehlak indeksində, ümumiyyətlə, bu istiqamətdə olan digər göstəricilərdə də görünür ki, 2021-ci illə müqayisədə 2022-ci ildə artımlar müşahidə edilib, amma məhz may ayında olmaması və indi olması səbəblərinə baxmaq lazımdır. 2022-ci ilin yanvar ayında 2021-ci ilin yanvarı ilə müqayisədə 4 dəfə artıq taxıl idxal olunub. 2021-ci ilin yanvar ayında 1 milyon tondan artıq taxıl idxal olunub, yəni, nisbətən aşağı qiymətə idxal olunan və ehtiyat baza olaraq toplanmış taxıla görə may-iyun ayında un və çörəyin qiymətində artım baş vermədi. Həm də yanvar ayında çörəyin qiymətində artım olması 3-4 ay sonra təkrar artımın olmasına doğru yanaşma olmazdı. Buğdanın qiymətində yenə də dalğalanmanın olması və 2021-ci ilin, o cümlədən, yanvar ayının göstəriciləri ilə artımın müşahidə olunması nəticəsində ərzaqlıq buğdanın, o cümlədən, unun qiymətinin qalxmasına ciddi şəkildə səbəblər yaradırdı. Bu səbəbdən artıq bir ay öncədən bununla bağlı qiymət artımı gözləntiləri var idi.

Düzdür, Azərbaycan taxıl istehsalında öz daxili tələbatının təxmini 60 faizini ödəyir, amma bu taxıla olan tələbatın ödənişi ərzaqlıq buğdaya deyil, məhz ümumi buğdaya aiddir. Ərzaqlıq buğdanın isə 15-20 faiz həcmində ödəmək qabiliyyətindədir. Bu isə onu göstərir ki, ən yaxşı halda Azərbaycan ərzaqlıq buğdanın un istehsalı zamanı istifadə etdiyi buğdanın hər 100 kiloqramından cəmi 80, maksimum 85 kiloqramını özü istehsal edə bilir. Yerdə qalanı alır. Asılılığın böyük hissəsi Rusiyadan idi, daha sonra Qazaxıstana keçdi. Qazaxıstanda da müəyyən ixrac məhdudiyyəti qoyuldu. Ümid Hindistana idi, danışıqlar başlayası idi , Hindistan da ixraca məhdudiyyət qoydu. Bu kontekstdə ciddi şəkildə taxıl istehsalçılarının ixrac istiqamətində məhdudiyyətlərinin təhdidləri artırdı. Düşünürəm ki, bu qiymət artımının növbəti dövrlər üçün bu ilin sonuna kimi yumşalacaq. Artıq bundan sonrakı proseslərdə qiymət artımını o qədər də ehtimal etmirəm, çünki müəyyən yumşalmaların baş verməsi, Ukrayna taxılının Türkiyə vasitəsilə dünya bazarına çıxışının təmin olunması bu istiqamətdə müəyyən qədər psixoloji yumşalmaya gətirib çıxaracaq. Bazarlarda məhsulun qiymətini formalaşdıran illər öncə tələb-təklif idi .Hazırda isə psixoloji faktorlar böyük rol oynayır. "Heç bir problem yoxdur, amma problem var" deyə şüar çəkdikdə tələb artır. İnsanlar və dövlətlər daha çox alır. Satanlar isə məhdudiyyət qoyur ki, bahalaşsın, sonra satsın. Məsələn, tipik nümunə Hindistandır. Heç bir problem olmadığı halda ixracı saxladı və qiymətin qalxmasını gözlədi.

Düşünürəm ki, bu inflyasiya meylləri ilin sonuna qədər davam edəcək, amma artıq əvvəki may-iyun aylarında olan artım surəti ilə olmayacaq. Amma 2023-cü ilin mart-aprel-may aylarına doğru biz qlobal iqtisadiyyatda səngimə müşahidə edəcəyik.
Çörəyin qiymətinin artmasının digər məhsullara təsirinə gəldikdə isə düşünmürəm ki, çörəkdə olan 5-10 qəpiklik artım digər məhsulların qiymətinə təsir etsin. Sadəcə olaraq un məhsullarının qiymətində artım ola bilər. Amma köklü şəkildə ərzaq məhsullarının qiymətinə təsiri o qədər də çox deyil. Təbii ki, qlobal inflyasiya digər məhsulların qiymətində də müşahidə edilir və 2023-cü ilin may ayına kimi davam edəcək. Amma bu ümumi iqtisadi sütuasiya səbəbindən baş verəcək".

Şəbnəm Lətifi


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 6497   Tarix: 20 avqust 2022  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Ustalar.az ustalar sayti

Oxşar xəbərlər

.

Azərbaycanda çips vergiyə cəlb olunacaq

Çips aksizli mal olacaq və hər kiloqrama görə 1 manat aksiz vergisi tətbiq ediləcək. xəbər verir ki, sözügedən məsələ Vergi Məcəlləsinə təklif olunan dəyişiklikdə əksini tapıb. Layihəyə əsasən, çipsin aksizli malların dairəsinə daxil edilməsi, yerli istehsalda hər kiloqrama görə 1 manat məbləğində aksi

5 noyabr
.

Azərbaycanda siqaret yenidən bahalaşacaq? - İqtisadçıdan AÇIQLAMA

Azərbaycanda siqaretin qiymətinin yenidən artması ehtimalı gündəmdədir. Belə ki, 13 noyabr 2026-cı il tarixli qərarla idxal olunan siqaret, siqar və siqarillalara tətbiq edilən gömrük rüsumunun 2030-cu ilin sonunadək 15 faiz, lakin hər 100 ədəd üçün 3 ABŞ dollarından az olmaması müəyyən edilib. Bunda

17 noyabr
.

Brent markalı neftin qiyməti bir barel üçün 91,55 dollara düşdü

Neft qiymətləri əvvəlki gün yüksəlişdən sonra cümə axşamı səhəri düşür. xəbər verir ki, Londondakı ICE Futures birjasında yanvar ayı üçün Brent markalı neftin fyuçerslərinin qiyməti 1,21 dollar və ya 1,3 faiz azalaraq bir barel üçün 91,55 dollara düşüb. Çərşənbə günü Brent markalı neftin qiyməti 1,2

12 noyabr
.

Azərbaycanda qızıl bahalaşdı, yoxsa ucuzlaşdı?

Azərbaycanda 2026-cı il 2 noyabr tarixinə olan qızılın qiyməti açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, 1 unsiya qızılın qiyməti 6 796.43 manat, 1 qram qızılın baza qiyməti isə 218.51 manat təşkil edib. Qiymətlər əyyar və mənşəyə görə dəyişir. Belə ki, 99 əyyar (Təmiz qızıl) - 218.51 manat

2 noyabr
.

DVX: Vergi sanksiyalarını bir il ərzində ödəyənlərə 10 % güzəşt ediləcək

Vergi sanksiyalarını bir il ərzində ödəyənlərə 10% güzəşt ediləcək. "Report" xəbər verir ki, bunu İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin baş idarə rəisi Nicat İmanov Milli Məclisin İqtisadi siyasət sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bu gün keçirilən iclasında deyib. Onun sözlərin

6 noyabr
.

Azərbaycanda pul bazası 25 mlrd. manatı ötüb

Bu il noyabrın 1-i tarixinə Azərbaycanda pul bazası 25 milyard 146.1 milyon manata bərabər olub. bu barədə Azərbaycan Mərkəzi Bankına istinadən xəbər verir. Məlumata görə, son bir ayda pul bazası 1,32% artıb. İllik müqayisədə isə pul bazası 17,53% artıb

3 noyabr
.

Azərbaycan Türkiyədən geyim idxalına çəkdiyi xərcləri 21 %-dən çox artırıb

Bu ilin yanvar-oktyabr aylarında Azərbaycan Türkiyədən 54,094 milyon ABŞ dolları dəyərində geyim idxal edib. Türkiyə İxracatçılar Məclisinə istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 21,4 % çoxdur. Oktyabrda Türkiyə Azərbaycana 4,927 milyon ABŞ dolları dəyərində geyim ixra

9 noyabr
.

Qızıl bazarında son vəziyyət

2026-cı il noyabrın 6-na olan qiymətli metallar bazarında qızılın qiymətində yeni dinamika müşahidə olunur. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, hazırda 1 unsiya qızılın qiyməti 7034.7105 manat təşkil edir. Qramla satışda 99 əyyarlı 1 qram təmiz qızıl 226.17 manata təklif olunur. Digər əyyarlar üzr

6 noyabr
.

Qızıl bazarında son vəziyyət

2026-cı il noyabrın 4-nə olan qızılın qiyməti açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, qızılın 1 unsiyası 6 670,1795 manat, 1 qramı isə 214,45 manat təşkil edir. Əyyarlara və mənşəyinə görə 1 qram qızılın qiyməti isə 99 əyyar (təmiz qızıl) - 214,45 manat, 750 əyyar (İtalyan qızılı) - 161,0

4 noyabr