Ermənistanda insan alveri 10 dəfə artıb

Ermənistanda insan alveri hallarının sayı 10 dəfə artıb.

Bu barədə "Report" yerli mətbuata istinadən xəbər verir.

Cinayət hallarının sayının artmasını rəsmi statistika da sübut edir. Ermənistanın Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, 2023-cü ildə yanvar-avqust aylarında qeydə alınan insan alveri və ya istismarı halları ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 10 dəfə çoxdur.

Nazirliyin yetkinlik yaşına çatmayanların cinsi toxunulmazlığına və narkotik vasitələrin ticarəti cinayətlərin araşdırılması İdarəsinin rəis müavini Tiqran Kirakosyan bildirib ki, 2023-cü ilin 8 ay ərzində ölkənin İstintaq Komitəsi insan alveri və ya istismarı ilə bağlı 28 cinayət işinə baxıb. 2022-ci ildə bütün il ərzində İstintaq Komitəsi müstəntiqləri 22 işə baxıb. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2021-ci ildə bu dövrdə insan alveri ilə bağlı 16 cinayət işi açılıb ki, bu da 2020-ci illə müqayisədə 60 % çoxdur.

Eyni zamanda qeyd edilir ki, son illər Ermənistanda yetkinlik yaşına çatmayanların istismar edilməsi halları da artır.

Paytaxt Yerevanın sıx küçələrində qanunla icazə verilməyən və səlahiyyətli orqanlar tərəfindən nəzarət olunmayan salfetlərin topdan satışı çiçəklənir.

Dəsmal istehlakçıları əsasən bu satış formasını dilənçiliyə alternativ olaraq təşviq edən və tez-tez təklif olunan məhsul üçün əlavə "cib pulu" qoyan yoldan keçənlər, sürücülərdir. Ancaq bəzən şübhəli qüvvələr və şəxsiyyətlər "zərərsiz" görünən pərakəndə ticarətin arxasında gizlənir.

Bu gün səyahət ticarətinin həqiqi faydalananlarından ikisi insan alverində təqsirləndirilir, onlar uzun müddətli əmək istismarı və həssas insanlara qarşı sui-istifadə etməkdə günahlandırılır.

"NEWS.am" təxminən üç il yarım ərzində Yerevan ümumi yurisdiksiya Məhkəməsində insan alveri ilə bağlı cinayət işini araşdırıb və diqqəti cəlb edən təfərrüatları tapıb. İnsan alveri qurbanlarının həssaslığı, anonimlik, məxfilik, etik normaları və cinayət işlərinin hələ də qanuni məcburi bir hökm olmadığını nəzərə alaraq, məqalədəki qurbanların adları dəyişdirilib və təqsirləndirilən şəxslərin adları baş hərflərlə təqdim olunub.

Qeyd olunur ki, özlərini "sahibkar" elan edənlər həm də insan alverində ittiham olunurlar

S.M. və V.O. cütlüyü yetkinlik yaşına çatmayan Aşot, Feliks eləcə də zehni geriliyi və epilepsiyadan əziyyət çəkən Artakın istismarında günahlandırılır. Məhkəmə işinin sənədlərinə görə, səhhətində ciddi problemləri olan, daimi yaşayış və iş yeri olmayan Artak uzun müddət sürücülərdən Saryan küçəsində avtomobillərin park edilməsi üçün pul alıb.

2018-ci ilin noyabr ayında S. M. və V. O. Artaka yaxınlaşaraq, özlərini Yerevanın Abovyan və Sayat Nova, Puşkin küçələrinin və Maştos prospektinin kəsişmələrinin "nəzarətçiləri" kimi təqdim ediblər. Bundan sonra oğlana bu ərazilərdə salfet ticarətini təklif ediblər. Fırıldaqçı sahibkarlar oğlana gündəlik 15-18 min dram gəlir vəd ediblər və hər gün 4-5 min dram pul ödəməyə razılaşıblar.

Eyni zamanda, Artakın gündəlik qazancla yaşadığını bilərək, qazandığı puldan gündəlik madi ehtiyacını ödəyərək ona birlikdə yaşamağı təklif ediblər. 2018-ci ilin noyabrında Artak mərkəzdə cütlüyün kirayəyə götürdüyü mənzilə köçdü. Bir müddət belə şəraitdə işlədikdən və gündəlik maaşla yaşadıqdan sonra şəxsi xərcləri üçün pulunun qalmadığını başa düşən Artak, xərcləri üçün pulun qalmasını istəyib, lakin cütlük ona (guya kommunal xidmətlər və digər ödənişlər üçün) 270 000 dram borclu olduğunu söyləyib.

Qeyd edilir ki, borcların mövcudluğundan, habelə cəza təhdidlərindən istifadə edən cütlük Artakı zorla salfet pərakəndə satışına cəlb edib, bütün gəlirlərini onun əlindən alıb.

Bundan əlavə, ittihama görə, S. M. və V. Artakı təhdid edərək, mütəmadi olaraq döyərək onu dilənçiliklə məşğul olmağa məcbur ediblər, bunun müqabilində gündə əlavə 5 000 dram ödəyiblər. Məhkəməyə göndərilən ittiham aktına görə, Artak özünü pis hiss etdiyi günlərdə də salfet satıb, onun cibləri yoxlanılıb, döyülüb.

Başqa epizodda cütlük sosial cəhətdən müdafiəsiz Aşot və Feliksi istismar etməkdə günahlandırılır. Sonuncular, ittiham aktına görə, ibtidai yaşayış şəraitini təmin etmək üçün Yerevanın mərkəzində, Abovyan və Sayat Nova küçələrinin kəsişməsində, Şimal prospektində və digər yerlərdə dilənçiliklə məşğul olublar.

Məhkəmə cütlüyü azadlığa buraxmaqdan imtina edib, onları uzunmüddətli həbs cəzası gözləyir

Qeyd olunan insan alveri faktları 2019-cu ildə hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları tərəfindən müəyyən edilib. May ayında ər-arvad Cinayət Məcəlləsinin iki maddəsi ilə eyni vaxtda ittiham olunublar: bir qrup şəxs tərəfindən qabaqcadan əlbir olaraq, həyati təhlükəsi olan zorakılıq tətbiq etməklə və ya tətbiq hədəsi ilə.

Bu cinayət əməllərinin törədilməsinə görə Cinayət Məcəlləsində ayrıca 12 ilədək azadlıqdan məhrumetmə cəzası nəzərdə tutulub. Ər-arvadın barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilib.

Məhkəməyə ünvanlanan bir məktubda adı çəkilməyən qadın da zorakılığın qurbanı olduğunu və tez-tez oğlanları (İş qurbanlarını) ərindən qorumağa çalışdığını, ancaq nəticədə döyüldüyünü bildirib.

Qeyd edilir ki, Ermənistanda insan alveri qurbanları kifayət qədər qorunmur. Ölkənin insan alveri məhkəmələrinin təcrübəsini öyrənərkən aydın olur ki, əksər hallarda insan alveri qurbanları və ya iş şahidləri məhkəmədə istintaq öncəsi ifadə verməkdən və təqsirləndirilən şəxslərin günahlarını təsdiqləyən məlumatları təqdim etməkdən imtina edir, çox vaxt onlara qarşı mümkün repressiyalardan qorxurlar. Bu problem, insan alveri hadisələrinin qurbanlarının və ya şahidlərinin ibtidai istintaq və məhkəmə zamanı təsirli və kifayət qədər qorunma almamasıdır.

Ermənistan Prokurorluğunun apardığı araşdırma sübut edir ki, ümumilikdə ölkədə yetkinlik yaşına çatmayanların, psixi sağlamlıq problemləri olan insanların, yəni həssas qrupların istismarı halları artıb. Bu hal beynəlxalq səviyyədə insan alveri ilə mübarizədə müsbət bir tendensiya olaraq qiymətləndirilir, bir qayda olaraq həmin kateqoriyadakı şəxslərin insan alveri qurbanları kimi tanıya bilməmələri nəzərə alınır.

Telegramda izləyin