56 milyon insanın ölümünün dəhşətli sirri AÇILDI - Dondurulmuş soyqırım
Antarktidadan gələn buz nümunələrinin tədqiqi alimlərə avropalıların Amerikaya müstəmləkəçilik etməyə gəlməsi ilə bağlı dəhşətli həqiqəti üzə çıxarmağa imkan verib.
Lent.az-ın xarici KİV-ə istinadən xəbərinə görə, alimlərin aşkar etdiyi sübutlar 15-ci əsrdə müstəmləkəçiliyin başlanğıcının 56 milyon insanın ölümü ilə nəticələndiyini göstərir. Bu məlumat 800.000 il əvvələ aid qədim məlumatların saxlandığı Law Dome və WAIS Divide buz təbəqələrinin dərinliklərindən çıxarılıb.
Hər il qar Yer kürəsinin ən soyuq guşələrini örtən zaman o, tədricən donaraq, ətrafımızdakı dünyanın keçmişinin görüntüsünü möhürləyən buz təbəqələri əmələ gətirir.
"Qar təkcə hissəcikləri və kimyəvi maddələri tutmur, həm də havanı saxlayır", - Britaniyanın Antarktika xidmətinin tədqiqatçı alimi Emi Kinq izah edir:
Alimlər bu təbəqələri təhlil edərək, atmosferin qədim nümunələrini ehtiva edən buz nüvələri adlanan uzun silindrlər çıxarırlar.
Müasir iqlim haqqında məlumatlar 19-cu əsrdən və sonrakı dövrlərdən toplansa da, tarixi xəritədə hələ də boşluqlar var. Buz nüvələri bu boşluqları dolduraraq tarixi iqlim nümunələrini, vulkan püskürmələri kimi təbii fəlakətləri və hətta insan fəaliyyətinin təsirini başa düşməyə kömək edir.
Məsələn, buz nüvələrindəki sulfatların izləri keçmiş vulkan püskürmələrini göstərə bilər, onların mənşəyini və miqyasını ortaya qoya bilər. Həmçinin, buz nüvələrində mis və qurğuşun kimi metalların olması qədim yunanlar və romalılar dövrünə aid qədim mədən və sənaye fəaliyyətini göstərir.
Emi Kinqin rəhbərlik etdiyi son tədqiqatlar bəşər tarixində qaranlıq bir səhifəni işıqlandırdı: kolonizasiya. Kinq və onun komandası buz nümunələrində karbon dioksid səviyyələrini təhlil edərək, Avropa müstəmləkəçiliyinin Amerika qitəsinin yerli əhalisinə dağıdıcı təsirini aşkar ediblər.
İnsanlardan ayrılan və bitkilərin udduğu karbon qazı atmosferin vəziyyətinin mühüm göstəricisi kimi xidmət edir. Tədqiqat avropalıların Amerikaya gəlişindən sonra karbon qazının səviyyəsinin əhəmiyyətli dərəcədə azaldığını göstərib.
Müstəmləkəçilərin tətbiq etdiyi xəstəlik və zorakılıq yerli əhalinin kütləvi azalmasına və 150 il ərzində 56 milyon insanın ölümünə səbəb olub. Bu, əvvəllər becərilən torpaqların meşələr tərəfindən bərpasına kömək edib. Yeni meşələr daha çox karbon qazını udub, bu da onun atmosferdəki səviyyəsinin nəzərəçarpacaq dərəcədə azalmasına səbəb olub.
Əsrlər əvvəl insan fəaliyyəti Yer atmosferində öz izini qoyub. Bununla belə, Kinq xəbərdarlıq edir ki, bu, müasir dövrdə getdikcə çətinləşir, qlobal əhali artımı və digər mənbələrdən davamlı emissiyalar kimi amillər səbəbindən karbon dioksid səviyyələrinə təsir daha az aydın olur.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 1619 Tarix: 19 aprel 2024
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Yaponiyada insanlarla danışan "dindar" robot yaradıldı
Yaponiyada insanlarla danışa bilən dini robot hazırlanıb. xəbər verir ki, bu barədə TASS məlumat yayıb. Məlumata görə, Kioto Universiteti, eləcə də "Teraverse" və XNOVA şirkətləri humanoid buddist robot - Buddharoid təqdim ediblər. Robot Çinin "Unitree Robotics" şirkətinin "Unitre
27 fevralSoyuducu zəif soyudur? - Usta çağırmazdan əvvəl bu detalı yoxlayın
Soyuducu zəif soyutmağa başlayanda çoxları dərhal nasazlıq olduğunu düşünür. Lakin halların təxminən yarısında səbəb daha sadə olur və usta çağırmağa ehtiyac qalmır. xəbər verir ki, məişət texnikası üzrə mütəxəssislər bildirirlər ki, problem çox vaxt qapıdakı rezin sıxlaşdırıcı (upotnitel) ilə bağl
1 martBakıda ev qiymətinə olan qarajlar - VİDEO
Şəhərin mərkəzi hissəsində yerləşən çoxmərtəbəli binaların qarajlarında qiymətlər kifayət qədər yüksəkdir. Xəzər TV-yə istinadən xəbər verir ki, əmlak məsələləri üzrə ekspert Nofəl Quliyev bildirib ki, həmin qarajların digərlərindən ciddi fərqi yoxdur. Ekspertin sözlərinə görə, qiymət artımının əsa
1 martSahilləri olmayan dəniz: onu piyada keçmək olar
Coğrafiyada elə tapmacalar var ki, zarafat kimi səslənir, amma tamamilə doğru çıxır. Bunlardan biri sahili olmayan dənizdir. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, söhbət məhz Sargassov dənizindən gedir. O, Atlantik okeanında yerləşir, lakin sahil ilə əhatə olunmur. Onun sərhədləri okean axınları il
2 martZərərli vərdişlər beyində niyə qalır? - Mütəxəssis açıqladı
"Pəhriz vərdişləri yalnız nə yediyimizlə deyil, həm də nə zaman və niyə yediyimizlə bağlıdır". Rusiya KİV-ə istinadən xəbər verir ki, bu sözləri rusiyalı diyetoloq-endokrinoloq Anna Ujeqova bildirib. O qeyd edib ki, zərərli qida vərdişlərini yeni, faydalı vərdişlərlə əvəz etmək mümkündür. "Bəz
28 fevralNiyə qiyməyə buz əlavə edilir? - şirəli kotletlərin sirri
Bir çox insan evdə hazırlanan kotletlərin bəzən quru və sərt alındığını yaxşı bilir. Hətta bol çörək və ya soğan əlavə etmək belə hər zaman ətin içindəki şirəni saxlamağa kömək etmir. Lakin təcrübəli aşpazların bunun üçün sadə, amma effektiv bir üsulu var qiyməyə buz əlavə etmək. bu üsulları təqdim edir:
1 martBritaniyanın keçmiş şahzadəsi Endryuya ən sevdiyi hobbisi qadağan edildi
Böyük Britaniya Kralı II Çarlzın qardaşı Endryu Mauntbatten-Vindzor ən sevdiyi hobbilərdən biri olan at üzərində gəzintidən məhrum edilib. Bu barədə "The Sun" nəşrinə istinadən məlumat verir. Bildirilir ki, bu tövsiyə çox güman ki, kral ailəsinin müşaviri tərəfindən mənfi imicdən yayınmaq məqsədil
26 fevralBir ayda 900 çiy yumurta yedi
Beysbolçu Ryan Lambert atış sürətini artırmaq üçün qeyri-adi üsula əl atıb. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, idmançı bir ay ərzində təxminən 900 ədəd çiy yumurta yediyini açıqlayıb. Məlumata görə, performansını yüksəltmək istəyən Lambert zülal qəbulunu artırmaq məqsədilə hər gün onlarla çiy yumurt
2 martRonaldo İspaniya klubuna ortaq oldu
Portuqaliyalı hücumçu, Səudiyyə Ərəbistanının "Əl-Nəsr" klubunun futbolçusu Kriştiano Ronaldo "Almeriya" futbol klubunun səhmlərinin 25 faizini alıb. xarici KİV-ə istinadla bildirir ki, sövdələşmə "CR7 Sports Investments" şirkəti vasitəsilə həyata keçirilib. Səhmlərin əsa
26 fevral