56 milyon insanın ölümünün dəhşətli sirri AÇILDI - Dondurulmuş soyqırım
Antarktidadan gələn buz nümunələrinin tədqiqi alimlərə avropalıların Amerikaya müstəmləkəçilik etməyə gəlməsi ilə bağlı dəhşətli həqiqəti üzə çıxarmağa imkan verib.
Lent.az-ın xarici KİV-ə istinadən xəbərinə görə, alimlərin aşkar etdiyi sübutlar 15-ci əsrdə müstəmləkəçiliyin başlanğıcının 56 milyon insanın ölümü ilə nəticələndiyini göstərir. Bu məlumat 800.000 il əvvələ aid qədim məlumatların saxlandığı Law Dome və WAIS Divide buz təbəqələrinin dərinliklərindən çıxarılıb.
Hər il qar Yer kürəsinin ən soyuq guşələrini örtən zaman o, tədricən donaraq, ətrafımızdakı dünyanın keçmişinin görüntüsünü möhürləyən buz təbəqələri əmələ gətirir.
"Qar təkcə hissəcikləri və kimyəvi maddələri tutmur, həm də havanı saxlayır", - Britaniyanın Antarktika xidmətinin tədqiqatçı alimi Emi Kinq izah edir:
Alimlər bu təbəqələri təhlil edərək, atmosferin qədim nümunələrini ehtiva edən buz nüvələri adlanan uzun silindrlər çıxarırlar.
Müasir iqlim haqqında məlumatlar 19-cu əsrdən və sonrakı dövrlərdən toplansa da, tarixi xəritədə hələ də boşluqlar var. Buz nüvələri bu boşluqları dolduraraq tarixi iqlim nümunələrini, vulkan püskürmələri kimi təbii fəlakətləri və hətta insan fəaliyyətinin təsirini başa düşməyə kömək edir.
Məsələn, buz nüvələrindəki sulfatların izləri keçmiş vulkan püskürmələrini göstərə bilər, onların mənşəyini və miqyasını ortaya qoya bilər. Həmçinin, buz nüvələrində mis və qurğuşun kimi metalların olması qədim yunanlar və romalılar dövrünə aid qədim mədən və sənaye fəaliyyətini göstərir.
Emi Kinqin rəhbərlik etdiyi son tədqiqatlar bəşər tarixində qaranlıq bir səhifəni işıqlandırdı: kolonizasiya. Kinq və onun komandası buz nümunələrində karbon dioksid səviyyələrini təhlil edərək, Avropa müstəmləkəçiliyinin Amerika qitəsinin yerli əhalisinə dağıdıcı təsirini aşkar ediblər.
İnsanlardan ayrılan və bitkilərin udduğu karbon qazı atmosferin vəziyyətinin mühüm göstəricisi kimi xidmət edir. Tədqiqat avropalıların Amerikaya gəlişindən sonra karbon qazının səviyyəsinin əhəmiyyətli dərəcədə azaldığını göstərib.
Müstəmləkəçilərin tətbiq etdiyi xəstəlik və zorakılıq yerli əhalinin kütləvi azalmasına və 150 il ərzində 56 milyon insanın ölümünə səbəb olub. Bu, əvvəllər becərilən torpaqların meşələr tərəfindən bərpasına kömək edib. Yeni meşələr daha çox karbon qazını udub, bu da onun atmosferdəki səviyyəsinin nəzərəçarpacaq dərəcədə azalmasına səbəb olub.
Əsrlər əvvəl insan fəaliyyəti Yer atmosferində öz izini qoyub. Bununla belə, Kinq xəbərdarlıq edir ki, bu, müasir dövrdə getdikcə çətinləşir, qlobal əhali artımı və digər mənbələrdən davamlı emissiyalar kimi amillər səbəbindən karbon dioksid səviyyələrinə təsir daha az aydın olur.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 1701 Tarix: 19 aprel 2024
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
10 yaşlı Ali Koç beynəlxalq olimpiadada iki qızıl medal qazandı - VİDEO
İtaliyada keçirilən Beynəlxalq Elm Olimpiadasında iştirak edən 10 yaşlı Ali Koç riyaziyyat və elm kateqoriyalarında dünya birincisi olaraq Türkiyəyə iki qızıl medal qazandırıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, müxtəlif ölkələrdən olan şagirdlərin iştirak etdiyi yarışda yüksək nəticə göstərə
13 iyulMeyvələri acqarına yemək həmişə faydalıdırmı? - Diyetoloq xəbərdarlıq edir
Səhəri təzə meyvə və ya bir stəkan meyvə şirəsi ilə başlamaq sağlam qidalanmanın ayrılmaz hissəsi hesab olunur. Lakin bir çox insan üçün belə səhər yeməyi enerji əvəzinə qarınağrısı, mədə yanması və köplə nəticələnir. xəbər verir ki, -ya danışan rusiyalı diyetoloq Darya Rusakovanın sözlərinə görə, bunu
13 iyulBadımcanı yayda çox yeyin
Yay mövsümünün sevilən tərəvəzlərindən olan badımcan təkcə dadı ilə deyil, sağlamlığa faydaları ilə də seçilir. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu tərəvəz düzgün şəkildə hazırlandıqda orqanizm üçün bir sıra üstünlüklər təmin edir. Badımcan liflə zəngin olduğu üçün həzmi yaxşılaşdırmağa kömək edir v
12 iyulQabları paltaryuyan tozla yumaq olar?
Qab yuyan maye bitəndə bəzi insanlar müvəqqəti çıxış yolu kimi paltaryuyucu tozu və ya yuyucu geli istifadə etməyi düşünür. İlk baxışdan hər iki məhsulun təmizləyici xüsusiyyətə malik olması bunu məntiqli göstərsə də, mütəxəssislər bunun sağlamlıq üçün risk yarada biləcəyini bildirirlər. xarici mediay
13 iyulGeniş yayılmış səhv: Smartfonu gecə hara qoymaq olmaz?
Bir çox insan gecə yatarkən mobil telefonunu çarpayının yanındakı tumbanın üzərində və ya hətta yastığının yanında saxlayır. Lakin yuxu gigiyenası üzrə mütəxəssislər bu vərdişdən imtina etməyi tövsiyə edirlər. Ölkə.az xəbər verir ki, ekspertlər smartfonun gecə ən azı bir metr, imkan olduqda isə 1,5-
13 iyulŞakira Mbappenin atası ilə görüşdü: Ulduz Kiliana minnətdardır
Şakira uzun müddətdir dünya çempionatının əfsanəsi statusunu qazanıb - sənətçi turnirə bir neçə mahnı hədiyyə edib. Ulduz Şimali Amerikada mundial üçün bir himn də yazıb, artıq bir neçə oyunu azarkeş kimi izləyib. -ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, kolumbiyalı Mərakeşlə oyunda Fransa millisin
13 iyulBu aylarda doğulanları iyulda böyük dəyişikliklər gözləyir
Bəzən cəmi bir ay insanın həyatında tamamilə yeni mərhələnin başlanğıcı ola bilər. Astrologiyaya görə, 2026-cı ilin iyulu bəzi insanlar üçün yeni imkanlar, gözlənilməz tanışlıqlar və mühüm qərarlarla yadda qalacaq. Əlbəttə, astroloji proqnozların elmi əsası yoxdur, lakin bir çoxları onları qarşıların
14 iyulHamamdakı kanalizasiya qoxusunu yox etmək üçün məsləhət
Hamam otağını təmizlədikdən sonra hər yer parıldasa da, bəzən xoşagəlməz kanalizasiya qoxusu qalmaqda davam edir. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bunun bir neçə geniş yayılmış səbəbi var və əksər hallarda problemi təmirə ehtiyac olmadan aradan qaldırmaq mümkündür. Problem uzun müddət istifad
14 iyul