Əcdadlarımızı məhv edən ölümcül olay: 5 min il sonra üzə çıxdı
Təxminən 5000 il əvvəl Şimali Avropada yaşayan əhali və Daş dövrünə aid kənd təsərrüfatı icmaları məhv oldu. Neolit dövrünün tənəzzülü adlanan bu fəlakətin səbəbi hələ də mübahisə mövzusudur.
Sonxeber.az teleqraf.com-a istinadən bildirir ki, Skandinaviyada qədim məzarlardan çıxarılan insan sümükləri və dişlərindən əldə edilən DNT-yə əsaslanan yeni araşdırma Neolit dövrünün tənəzzülünə xəstəliklər, xüsusən də vəbanın səbəb ola biləcəyini göstərir.
Danimarka və İsveçdə aparılan araşdırmada 108 nəfərin qalıqları tədqiq edilib - 62 kişi, 45 qadın və 1 naməlum şəxs. Onlardan 18-i vəbadan ölüb. Genomik tapıntılar göstərir ki, bu insanların icmaları vəbanın erkən formasının üç fərqli dalğasını yaşayıb.
"Araşdırma zamanı bizə məlum oldu ki, Neolit vəbası bütün sonrakı vəba formalarının əcdadıdır", - tədqiqatın aparıcı müəllifi, Kopenhagen Universitetindən Frederik Sersxolm deyib.
Eyni patogenin sonrakı formasının VI əsrdə Yustinian taunu, XIV əsrdə Avropa, Şimali Afrika və Yaxın Şərqi viran qoyan Qara ölümə səbəb olduğu deyilir. Neolit zamanı dövr edən viruslar erkən versiyalar olduğundan, vəba sonrakı minilliklərdə müşahidə olunan epidemiyalar zamanı fərqli simptomlara səbəb ola bilərdi.
Vəba tədqiq olunan ərazidə geniş yayılıb. Yoluxucu xəstəliyin geniş yayılması bölgədə Neolit dövrünün tənəzzülündə mühüm rol oynayıb.
Epidemiya o zaman Skandinaviya və Şimal-Qərbi Avropa əhalisini tamamilə məhv edib, onların yerini Şərqi Avropadan köçən insanlar alıb. Onlar müasir şimali avropalıların əcdadlarıdır.
İndiyədək Neolit dövrünün tənəzzülü ilə bağlı çoxsaylı ssenarilər irəli sürülüb: müharibə, yaşamaq uğrunda rəqabət, genişmiqyaslı aclığa səbəb olan kənd təsərrüfatı böhranı, müxtəlif xəstəliklər, o cümlədən vəba.
O vaxta qədər yalnız bir vəba geni müəyyən edilmişdi və xəstəliyin insanlar arasında yayılıb-yayılmaması məlum deyildi.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada Baxılıb: 1235 Tarix: 12 iyul 2024
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Cərrahın eynəyi oğurlandı - Xəstələr əməliyyatsız qaldı
İngiltərənin Birminqem şəhərində ürək cərrahı Stiven Runi ürək əməliyyatı zamanı taxdığı fərdi durbin eynəkləri oğurlandığından onlarla xəstə əməliyyat oluna bilməyib. xəbər verir ki, bu barədə The Birmingham Mail məlumat yayıb. Oğurluq 11 sentyabr günü həkimin xəstəxananın kənarında dayanmış avtomobilində
15 sentyabr 2021Daha bir ölkə sərhədlərini açdı
Çili ölkə səlahiyyətliləri tərəfindən təsdiq edilmiş koronavirus peyvəndi sertifikatı olan əcnəbilərin ölkəyə girişinə qoyulan qadağanı ləğv edib. -ın -a istinadən xəbər verir ki, bu barədə respublikanın Səhiyyə Nazirliyi məlumat yayıb. "Hökumət oktyabrın 1-dən peyvənd edilmiş əcnəbilərin ölkəy
17 sentyabr 2021Qəbirdən çıxanı gördü, videonu titrəyərək çəkdi - VİDEO
ABŞ sakini tərəfindən çəkilən qorxunc kadrlar hər kəsi heyrətə salıb. -a istinadən xəbər verir ki, qəbiristanlıqdan çıxan saçları çəkən Coel Morrison saçların niyə çıxdığına təəccüblənib və səlahiyyətlilərdən məsələyə baxılmasını istəyib. Qəbirstanlıqda yaxınını ziyarət edən Morrison qəbirdən çıxan saçların
17 sentyabr 2021Ramzan Kadırov seçkilərə anası ilə gəldi - VİDEO
Çeçenistanın başçısı Ramzan Kadırov ailəsi ilə birlikdə seçkilərdə iştirak edib. O, respublikada seçkilərdə stabil yüksək fəallıq olduğunu bildirib və çoxlarının bundan təəccübləndiyini deyib. "Bizdə çox sayda ailə, dini və ictimai institutlarımız var, onlar gələcəyimizi özümüz seçməli olduğumuz
17 sentyabr 2021Görün velosipedi necə sürdü - ŞOK SÜRƏT - VİDEO
Tayvanlı gənc yeni rekorda imza atıb. -a istinadən məlumat verir ki, o, velosipedə təyyarə mühərriki yerləşdirərək avtomobil sürəti ilə hərəkət etməyə nail olub. Bu işdə ona bir professor kömək edib. Nəticə uğurlu olsa da, sürəti 133 km/saat olan velosiped cəmi 30 saniyə hərəkət edib. Yanacaq çənini
17 sentyabr 2021Üç ay əvvəl itkin düşmüşdü - Cəsədi tapıldı
Rusiyanın Oryol bölgəsində üç ay əvvəl itkin düşən 9 yaşlı qızın cəsədi tapılıb. Unikal.org-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Rusiya İstintaq Komitəsinin regional idarəsi məlumat yayıb. Bildirilib ki, Viktoriya adlı azyaşlının cəsədi çoxmərtəbəli binanın zirzəmisində aşkar edilib. Müstəntiqlər hadis
15 sentyabr 2021Eyvanda durub arbaletlə atəş açdı: Qurbanlar var - VİDEO
Niderlandın Almelo şəhərində bıçaqlı hücum baş verib. Hadisə nəticəsində iki nəfər ölüb, daha iki nəfər yaralanıb. Bundan başqa eyvanda bir kişinin arbaletdən atəş açdığı barədə kadrlar yayılıb. Polis həmin şəxsə atəş açmaq məcburiyyətində qalıb. Nəticədə o, yaralanıb. Hazırda şübhəli saxlanılıb. Həl
18 sentyabr 2021