Vikinqlərin əsl düşmənləri diş və qulaq ağrıları olub
Şimal Avropasını, İngiltərəni və hətta Fransanı əsrlər boyunca işğal edən Vikinq döyüşçülərinin ən böyük probleminin diş və qulaq ağrıları olduğunu təsəvvür edərdinizmi?
Sonxeber.az xəbər verir ki, Vikinq dövrünün Skandinaviya sakinlərinin əksəriyyəti basqın və talanlardan qalan yaralarını şərəf nişanəsi hesab edirdi. Lakin bu döyüşçüləri qılınc yaraları deyil, çox güman ki, qulaq infeksiyaları və ya diş ağrıları yıxırdı.
Yeni bir araşdırmada tətbiq edilən yüksək texnologiyalı görüntüləmə üsulları bir çox Vikinqin kəllə sümüklərində qalıcı və ağrılı xəstəlik izlərini üzə çıxarıb. 2005-ci ildə arxeoloqlar İsveçin ən qədim xristian yaşayış məntəqələrindən biri olan Varnhem qəsəbəsində 300-dən çox Vikinq qalıqlarını aşkarlayıb. Qalıqların eramızın X-XII əsrlərinə aid olduğu müəyyən edilib. Vikinqlərin əksəriyyəti bütpərəst olsa da, Britaniya yürüşlərindən sonra bir çoxu xristianlığı qəbul etmişdi.
Bu insanların yaşam şəraitini daha yaxşı anlamaq istəyən tədqiqatçılar 20-60 yaş arasında vəfat etmiş 15 nəfərin kəllə sümüklərini incələyiblər. Kompüter tomoqrafiyası vasitəsilə daxili quruluşların dəqiq görüntüləri əldə edilib və bu görüntülər iki radioloq və bir diş həkimi tərəfindən araşdırılıb.
Nəticələr həmin dövrdə yaşamağın necə əzablı olduğunu və ömür müddətinin niyə qısa olduğunu göstərir. Alimlər 15 kəllə sümüyündən 12-də diş kökündə yaranan bakterial infeksiya olan periapikal lezyon əlamətləri aşkarlayıblar. 10 kəllədə isə sümük defektləri, sümük itkisi və ya furkasiya tutulumunu əhatə edən parodont xəstəlikləri qeydə alınıb. Bu infeksiyalar diş köklərinin birləşdiyi çənə sümüyündə kütlə itkisinə səbəb olacaq qədər ağır olub. Belə hallarda dişin çəkilməsi adətən kifayət etməz və müasir tibbi müdaxilə olmadan müalicəsi son dərəcə çətin olar.
Digər problemlər arasında pis bitişmiş və ya eybəcər çənə sümükləri də müəyyən edilib. Hətta bir Vikinqin kəlləsində gicgah sümüyü yaxınlığında bərkiyib qalmış toxuma izləri tapılıb ki, bu da qulaq infeksiyasının göstəricisi hesab olunur.
Aydın olduğu kimi, müasir tibbin inkişafından əvvəl, ən qorxulu döyüşçülər belə kiçik mikrobların, virusların və bakteriyaların qurbanı olaraq çarəsiz şəkildə əzab çəkirdilər.(Qaynarinfo)
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada Baxılıb: 876 Tarix: 07 mart 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Kartellərin qorxulu yuxusu: Bir itin başına niyə mükafat qoyulur?
Bəzi itlər yalnız "yaxşı" olmaqla kifayətlənmir, eyni zamanda cinayət dünyasının balansını dəyişdirəcək qədər istedadlı olurlar. Qaynarinfo xəbər verir ki, Kolumbiyanın ən böyük narkotik karteli "Clan del Golfo"nun bir Alman çoban itinin başına mükafat qoyması məhz belə bir hekayəy
3 fevralUşağın sağlamlığına kim daha çox təsir göstərir: Ana, yoxsa ata?
Araşdırmaya görə, atanın davranışı uşağın fiziki sağlamlığına gələcəkdə həlledici təsir göstərə bilər, ananın davranışı isə eyni effektə malik deyil. Qaynarinfo "The New York Times"a istinadən xəbər verir ki, XX əsrin böyük bir hissəsində və sonrakı dövrlərdə sosial elmlər körpə ilə ana arasındak
6 fevralRoma betonunun sirri: Minillik binalar niyə dağılmır?
Antik Romadan günümüzə miras qalan və minillərdir dimdik dayanan nəhəng qurğular, müasir mühəndislik üçün ən böyük maraq obyektlərindən biridir. Qaynarinfo xəbər verir ki, Panteonun möhtəşəm günbəzinə və böyük su akveduklarına qədər bir çox əsər təbiət şərtlərinə meydan oxuyur, halbuki bu gün tikdiyimi
2 fevralBu ölkənin də öz "Epşteyn"i varmış - Daha bir uşaq istismarı qalmaqalı
Avstraliyanın Kvinslend ştatında genişmiqyaslı uşaq istismarı qalmaqalı üzə çıxıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, yerli polis Meriboro şəhərində yaşayan 27 yaşlı İtan Börnz-Dedərerin uşaq istismarı ilə bağlı ümumilikdə 596 ittihamla üz-üzə olduğunu açıqlayıb. Qeyd edilib ki, hadisə ABŞ-də milyarde
6 fevralFiziki gücün pik həddə çatdığı yaş açıqlandı
İnsanın fiziki imkanları qəbul ediləndən daha erkən yaşda zəifləməyə başlayır. İsveçli alimlər uzunmüddətli müşahidələr əsasında bir neçə yüz insanın məlumatlarını analiz edərək belə nəticəyə gəliblər. Tədqiqat göstərib ki, dözümlülük və gücün pik yaşı 26-36 yaşa təsadüf edir, bundan sonra isə tədricə
7 fevralBöyük Britaniyada 600 nəfər bir xoruzun xilası üçün petisiya başladıb
Böyük Britaniyada "Polkovnik" ləqəbli xoruza səhər banladığına görə ölüm cəzası verilə bilər. -ın xəbərinə görə, "Daily Star" nəşri məlumat verib. Səs-küylü quşun Oldebi kəndindən olan sahibi, Syu Fartinq adlı qadın yerli şuradan xəbərdarlıq alıb ki, əgər xoruzu susdurmasa, quşa "məcbur
7 fevralGənc model evində ölü tapıldı
Beynəlxalq moda dünyasında sürətlə yüksələn 21 yaşlı model Kristina Peres Qalsenko (Cristina Perez Galcenco) İspaniyanın Malaqa şəhəri yaxınlığındakı evində ölü tapılıb. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, hadisə ilə bağlı araşdırma aparan polis əməkdaşları ilkin baxış zamanı zorakılıq izlərin
6 fevralTrampın nəhəng qızıl heykəli quraşdırılacaq
Mayamidə Donald Trampın nəhəng qızıl heykəli quraşdırılacaq. -ın məlumatına görə, bu barədə Independent nəşri xəbər verir. Trampın təxminən 4.5 metr hündürlüyündə olan heykəli bürüncdən hazırlanıb və üzəri yarpaq qızılla örtülüb. Heykəl ABŞ-nin Florida ştatının cənubunda, Doral şəhərində yerləşən Trum
4 fevral