Beynin qocalmaması üçün yollar TAPILDI
Orqanizmin qocalması bir çox dəyişikliklərlə müşayiət olunur və bu prosesdə ən həssas orqanlardan biri beyindir. Stenford Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan son araşdırma, beynin qan damarlarını örtən selikli baryerin qocalmaya qarşı mühüm rol oynadığını aşkar edib.
Lent.az bu barədə bəzi maraqlı məlumatları təqdim edir:
Qematoensefalik baryer və onun qoruyucu funksiyası
Qematoensefalik baryer (QEB) – beyin toxumasını qorumaq üçün zərərli maddələrin qan dövranından beynə keçməsinin qarşısını alan mürəkkəb bir sistemdir. Bu baryerin əsas komponentlərindən biri müsinlərdən (mucinlərdən) ibarət olan selikli baryerdir. Müsinlər karbohidratlarla zəngin iri zülallardır və beyin qan damarlarının daxili səthində yerləşərək əlavə qoruma yaradırlar.
Yaşlandıqca beyində nə baş verir?
Yaşla birlikdə selikli baryerin strukturu və funksiyası dəyişir. Nobel mükafatçısı Kimyaçı Karolin Bertozzinin rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu gənc siçanların beynində müsin təbəqəsinin sıx və yaxşı formalaşdığını, yaşlı siçanlarda isə nazikləşdiyini müşahidə edib.
Bu incəlmə qematoensefalik baryerin keçiriciliyini artırır, zərərli molekulların beynə daxil olmasına və iltihab proseslərinin yaranmasına səbəb olur.
Gənc terapiya vasitəsilə beyin necə qorunub saxlanıla bilər?
Alimlər selikli baryeri bərpa etməyin mümkün olub-olmadığını öyrənmək üçün gən terapiyası sınaqları aparıblar. Onlar yaşlı siçanların beyninin qan damarlarında müsin istehsalını artırmaq üçün xüsusi metod inkişaf etdiriblər.
Nəticələr ümidverici olub:
Müsin təbəqəsi bərpa olunub
Beyindəki iltihab azalıb
Yaddaş və öyrənmə qabiliyyəti yaxşılaşıb
Müsinlərin beyin sağlamlığında rolu
Müsinlər təkcə beyni fiziki baryer kimi qorumur, həm də sinir sisteminin işinə təsir edən mürəkkəb biokimyəvi proseslərdə iştirak edir.
Onların çatışmazlığı siqnal yollarında disbalans yaradaraq nevrodegenerativ xəstəliklərin inkişafına səbəb ola bilər. Müsinlərin normal səviyyədə saxlanması beynin sağlamlığını qoruyur və patoloji dəyişikliklərin qarşısını alır. Bu araşdırma beyin qocalmasının qarşısını almaqda yeni perspektivlər açır və gələcəkdə insanlarda tətbiq edilə biləcək müalicə üsullarının inkişafına töhfə verə bilər.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada Baxılıb: 1051 Tarix: 12 mart 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Süni intellekt nəzarətdən çıxır?
Süni intellekt agentlərinin "sosiallaşması" məqsədilə yaradılan "Moltbook" adlı platformada botlar insan müdaxiləsi olmadan söhbət edir, bir-birilərinin paylaşımlarına şərh yazırlar. Bir bot hüquqları üçün sahibini məhkəməyə verə biləcəyindən danışarkən, digəri süni intellekt manifest
2 fevralTürkiyədəki dəhşətli zəlzələdən yeni kadrlar - Video
Türkiyədə 53 mindən çox insanın ölümünə səbəb olan dağıdıcı zəlzələlərin yeni görüntüləri yayılıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, görüntülər Doğanşehir Dövlət Xəstəxanasının təhlükəsizlik kameraları ilə çəkilib. Kadrlarda xəstə yaxınlarının və xəstəxana personalının zəlzələ zamanı qaçmağa çalışmas
6 fevralStress nə vaxt təhlükəli olur və necə tez sakitləşmək olar?
Stress hər zaman panika və ya göz yaşları ilə özünü göstərmir. Çox vaxt o yorğunluq, apatlıq, yuxu problemləri və ya davamlı bədən gərginliyi şəklində maskalanır. Qaynarinfo-nun məlumatına görə, psixoloq Tetyana Klineç UNIAN-a açıqlamasında bildirib ki, stressin bədənimizə necə təsir etdiyini başa düşmək
3 fevralİranda qadınlara motosiklet sürmək üçün rəsmi icazə verildi
ABŞ-nin mümkün hərbi müdaxilə təhdidləri fonunda olan İranda qadınlarla bağlı mühüm bir qərar qüvvəyə minib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, ölkə Nazirlər Kabinetinin qərarına əsasən, qadınlara motosiklet sürücülük vəsiqəsinin verilməsi artıq rəsmi şəkildə mümkün olacaq. Yeni tənzimləməyə əsasən
4 fevralYerdə maqnit fırtınası gözlənilir
Fevralın 7-8-də geomaqnit şəraiti ümumilikdə sakit olacaq, lakin yenə də qısamüddətli maqnit qasırğası gözlənilir. -ın xəbərinə görə, bu barədə Britaniya Geoloji Xidmətindən məlumat verilib. Alimlərin məlumatına görə, hazırda koronal dəlikdən (tac dəliyi) gələn güclü axının təsiri səbəbindən günəş küləyini
7 fevralQızıldan Tramp heykəli: Bahalı abidə həm heyranlıq, həm də qəzəb yaratdı
Siyasət dünyasının ən çox müzakirə olunan simalarından biri olan Donald Tramp bu dəfə onun şərəfinə hazırlanmış nəhəng "qızıl" heykəllə gündəmə gəlib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, təxminən 507 min manata başa gələn və tamamilə qızıl örtüklə işlənən bu monumental heykəl ölkədə hə
5 fevralFevralın 28-də "planetlərin böyük paradı" müşahidə olunacaq
Fevralın 28-də axşam astronomik hadisə - "planetlərin böyük paradı" baş verəcək. Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Fizika fakültəsinin Astrofizika kafedrasından Qaynarinfo-ya verilən xəbərə görə, həmin tarixdə gün batandan sonra altı planet - Merkuri, Venera, Yupiter, Saturn, Uran və Neptu
5 fevral