Çaylarda ilk dəfə təhlükəli nəhəng dalğalar müşahidə edildi

Çaylarda ilk dəfə təhlükəli nəhəng dalğalar müşahidə edildi NASA və "Virginia Tech" alimləri ilk dəfə peyk məlumatlarından istifadə edərək çaylarda hərəkət edən daşqın dalğalarının hündürlüyünü və sürətini ölçüblər. Bu dalğaların insan həyatı üçün təhlükə yarada biləcəyi öyrənilib.

Oxu.Az-ın verdiyi məlumata görə, "Tədqiqat Geophysical Research Letters" jurnalında dərc olunub.

Alimlər NASA və Fransa Kosmik Agentliyinin (CNES) birgə layihəsi olan SWOT peykindən əldə edilən məlumatlarla çaylardakı dalğaların dinamikasını izləyiblər. Peyk 2022-ci ildə orbitə buraxılıb və demək olar ki, planetdəki bütün səthi suların (duzlu və şirin) hündürlüyünü ölçmək üçün "KaRI" adlı radar interferometrindən istifadə edir.

Müşahidələr zamanı alimlər üç əsas daşqın dalğasını qeydə alıblar:

- Montana ştatında, Yelloston çayı (aprel 2023): Dalğanın hündürlüyü 2,8 metr, uzunluğu isə 11 km olub. Dalğa buz tıxanmasının qırılması nəticəsində yaranıb.

- Texas ştatında, Kolorado çayı (yanvar 2024): Dalğa 9 metr hündürlüyündə, 267 metr uzunluğunda olub və 400 km yol qət edib.

- Corciya ştatında, Okmulgi çayı (mart 2024): 6 metr hündürlüyündə, 165 km uzunluğunda olan dalğa 0,33 m/s sürətlə hərəkət edib.

Mütəxəssislər bildirir ki, bu tədqiqat gələcəkdə daşqın risklərini proqnozlaşdırmağa və kritik infrastrukturun təhlükə altında olub-olmadığını müəyyən etməyə imkan verəcək. Peyklər həmçinin çay hövzələrindəki dalğaların monitorinqində yerüstü sensorlara alternativ ola bilər.

Sonxeber.az

Telegramda izləyin

Maraqlı Baxılıb: 1288 Tarix: 23 may 2025

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

Keçən il bu halda idi! Son görənlər gözlərinə inanmır - VİDEO

Türkiyənin Sivas vilayətində yerləşən Hafik gölü son illərdə quraqlıq səbəbindən xeyli dayazlaşsa da, bu il yağan bol qar və aramsız yağışlar nəticəsində yenidən dolub. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, şəhər mərkəzindən 41 kilometr, Hafik rayonundan isə 2 kilometr məsafədə yerləşən və "Xüsus

13 iyul

Suda boğulan şəxsə necə kömək etmək lazımdır?

Suda boğulma çoxşaxəli bir prosesdir və hər zaman tənəffüs yollarına suyun dolması ilə nəticələnmir. xəbər verir ki, rusiyalı xilasedici-təlimatçı Dmitri Mikryukov bildirib ki, suda boğulma hər zaman tənəffüs yollarına su dolması ilə nəticələnmir. Onun sözlərinə görə, insan suya düşəndə əvvəlcə reflek

11 iyul

Niyə amerikalılar yumurtanı soyuducuda saxlayır, avropalılar isə yox?

ABŞ və Avropa arasındakı kulinariya mədəniyyəti fərqləri həmişə maraqlı olub. Ancaq iki qitə arasındakı əsl böyük ayrılıq damaq dadında deyil, mətbəx təhlükəsizliyi qaydalarındadır. Bir amerikalı supermarketdən aldığı yumurtanı düşünmədən soyuducuya qoyarkən, bir avropalı eyni yumurtanı mətbəx piştaxtasını

11 iyul

Ölümdən əvvəl insanlar nə görür? Həkimlərdən maraqlı açıqlama

İnsan ömrünün son anları əsrlər boyu həm elm adamlarını, həm də adi insanları düşündürən ən sirli mövzulardan biri olub. Ölümün özündən çox, həmin ana qədər insanın nə hiss etdiyi, nə gördüyü və beynində hansı proseslərin baş verdiyi barədə saysız-hesabsız fərziyyələr irəli sürülüb. Son illərdə dünyanı

12 iyul

Bu əşyaları blokun qapısına qoymaq olmaz

Çoxmənzilli binaların giriş hissəsi və pilləkən meydançaları bəzi sakinlər tərəfindən əlavə saxlanc yeri kimi istifadə olunur. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, ümumi istifadədə olan bu ərazilərdə bəzi əşyaların saxlanılması həm qanunvericiliyin, həm də yanğın təhlükəsizliyi qaydalarının pozulmas

12 iyul

Qarpızın şirin olduğunu göstərən 5 ƏSAS ƏLAMƏT

Yay mövsümünün ən sevilən meyvələrindən biri olan qarpız həm sərinləşdirici, həm də vitaminlərlə zəngin olması ilə seçilir. Lakin bazarda və ya marketdə şirin və yetişmiş qarpız seçmək hər zaman asan olmur. Bir çox insan qarpızı döyərək səsinə görə seçim etsə də, mütəxəssislər bunun ən etibarlı üsu

11 iyul

Oturaq işdə artıq çəki almamaq üçün nə etmək lazımdır?

Bir çox insan güclü iş yükü olan dövrlərdə çəkinin artdığını müşahidə edir. Mütəxəssislərin fikrincə, bunun əsas səbəbi stresin özü deyil, onun yaratdığı həyat tərzi dəyişiklikləridir. xəbər verir ki, bu barədə adaptiv bədən tərbiyəsi və idman üzrə mütəxəssis Olqa Derendeyeva-Kurtova -ya danışıb. Bəz

13 iyul

Yerdə həyatın yaranması ilə bağlı yeni fərziyyə irəli sürülüb

Cənub-Qərb Tədqiqat İnstitutunun alimləri hesab edirlər ki, erkən dövrdə Yerə düşən iri asteroidlər həyatın yaranması üçün ideal şərait formalaşdırmış ola bilər. Kompüter modelləşdirməsinin nəticələrinə görə, bu toqquşmalar Yer qabığını çatladaraq ilk üzvi molekulların əmələ gələ biləcəyi geniş hidroterma

13 iyul

Övladlarına bu adları qoyanlar SONRADAN PEŞMAN OLURLAR

"Ad insanın şəxsiyyətinin formalaşmasına, özünəinamına və cəmiyyət tərəfindən necə qəbul olunmasına müəyyən mənada təsir göstərə bilər". Bu barədə -a açıqlamasında AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun Monitorinq və linqvistik təhlil şöbəsinin müdiri, professor Sevinc Əliyeva deyib. "Valideynlə

12 iyul