Çaylarda ilk dəfə təhlükəli nəhəng dalğalar müşahidə edildi

Çaylarda ilk dəfə təhlükəli nəhəng dalğalar müşahidə edildi NASA və "Virginia Tech" alimləri ilk dəfə peyk məlumatlarından istifadə edərək çaylarda hərəkət edən daşqın dalğalarının hündürlüyünü və sürətini ölçüblər. Bu dalğaların insan həyatı üçün təhlükə yarada biləcəyi öyrənilib.

Oxu.Az-ın verdiyi məlumata görə, "Tədqiqat Geophysical Research Letters" jurnalında dərc olunub.

Alimlər NASA və Fransa Kosmik Agentliyinin (CNES) birgə layihəsi olan SWOT peykindən əldə edilən məlumatlarla çaylardakı dalğaların dinamikasını izləyiblər. Peyk 2022-ci ildə orbitə buraxılıb və demək olar ki, planetdəki bütün səthi suların (duzlu və şirin) hündürlüyünü ölçmək üçün "KaRI" adlı radar interferometrindən istifadə edir.

Müşahidələr zamanı alimlər üç əsas daşqın dalğasını qeydə alıblar:

- Montana ştatında, Yelloston çayı (aprel 2023): Dalğanın hündürlüyü 2,8 metr, uzunluğu isə 11 km olub. Dalğa buz tıxanmasının qırılması nəticəsində yaranıb.

- Texas ştatında, Kolorado çayı (yanvar 2024): Dalğa 9 metr hündürlüyündə, 267 metr uzunluğunda olub və 400 km yol qət edib.

- Corciya ştatında, Okmulgi çayı (mart 2024): 6 metr hündürlüyündə, 165 km uzunluğunda olan dalğa 0,33 m/s sürətlə hərəkət edib.

Mütəxəssislər bildirir ki, bu tədqiqat gələcəkdə daşqın risklərini proqnozlaşdırmağa və kritik infrastrukturun təhlükə altında olub-olmadığını müəyyən etməyə imkan verəcək. Peyklər həmçinin çay hövzələrindəki dalğaların monitorinqində yerüstü sensorlara alternativ ola bilər.

Sonxeber.az

Telegramda izləyin

Maraqlı Baxılıb: 1400 Tarix: 23 may 2025

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

Payızda səhərlər yuxudan oyanmağın çətin olmasının SƏBƏBİ

Mütəxəssislər səhərlər daha asan və tez ayılmağa kömək edən bir neçə üsul açıqlayıblar. xəbər verir ki, soyuq havaların başlaması ilə səhərlər oyanmaq daha da çətinləşir. Gün işığının azalması həqiqətən də orqanizmin daxili bioloji ritmlərinə təsir göstərə bilər. Neyrobioloq və yuxu üzrə mütəxəssis Elliso

4 oktyabr

Tozsorana bir ovuc əlavə edin - çəkmə gücünü 2 QAT ARTIRIR

Tozsoranın çəkmə gücünün zəifləməsi ev təmizliyində ən sıx qarşılaşılan problemlərdəndir. Əksər insanlar bu vəziyyəti cihazın köhnəlməsi ilə əlaqələndirsə də, mətbəxdən tapılan sadə bir material problemi dərhal aradan qaldırır. xəbər verir ki, tozsoranın xortumundan içəri çəkilən 1 ovuc iri dənəli qay

11 oktyabr

Qız övladı atanın ömrünü uzadır - Alimlər sübut etdi

Alimlərin apardığı maraqlı araşdırmalardan biri qız övladları ilə ataların uzunömürlülüyü arasında əlaqə olduğunu göstərib. -a istinadən xəbər verir ki, atanın hər bir qız övladı onun ömrünün orta hesabla 74 həftə daha uzun olması ilə əlaqələndirilib. Bu, təxminən 1 il 5 ay deməkdir. Maraqlıdır ki, həmi

4 oktyabr

Uşaqları kitab oxumağa necə cəlb etmək olar? - Psixoloqdan mühüm tövsiyələr

"Kitablara maraq yalnız oxumaq bacarığının mənimsənilməsi ilə yaranmır. Əsas məsələ uşağın kitabları yeni məlumatlar əldə etmək və düşünmək üçün vasitə kimi qəbul etməsidir". xəbər verir ki, bunu Rusiya mətbuatına açıqlamasında psixoloq Darya Misiyukova bildirib. Mütəxəssisin sözlərinə görə

11 oktyabr

Pişiklərin sayı ilə insanların xoşbəxtliyi arasında əlaqə tapılıb - Yeni araşdırma

ABŞ-nin Çikaqo Universitetinin rəhbərlik etdiyi beynəlxalq alimlər qrupu ölkədə ev pişiklərinin sayının əhalinin xoşbəxtlik səviyyəsi ilə əlaqəli olduğunu müəyyən edib. xəbər verir ki, bu barədə "PLOS One" jurnalında dərc olunan araşdırmada bildirilib. Alimlər 93 ölkənin ekoloji, sosial-iqtisad

4 oktyabr

Orta ömür uzunluğu pandemiyadan əvvəlki səviyyəyə yaxınlaşdı

Dünyada orta ömür uzunluğu COVID-19 pandemiyasının yaratdığı geriləmədən sonra yenidən artmağa başlayıb. xəbər verir ki, bu barədə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) məlumat yayıb. Məlumata görə, 2023-cü ildə qlobal orta ömür uzunluğu 73,3 yaşa çatıb və bu göstərici pandemiyadan əvvəlki 73,4 illik səviyyəy

4 oktyabr

Yemək bişirəndə bu səhv qaz xərcinizi artırır - Qənaətin sadə yolu

Yemək bişirərkən qaz gözünü qabın ölçüsünə uyğun seçməmək əlavə qaz sərfiyyatına səbəb olur. Kiçik görünən bu səhv zamanla xərcləri artıra bilər. Qaza qənaət etməyin ən sadə yollarından biri qazanın və ya tavanın ölçüsünə uyğun qaz gözündən istifadə etməkdir. Kiçik qazanı böyük qaz gözünün üzərinə qoyma

11 oktyabr

Yaponlar buna görə göbəyə gül suyu damladırmışlar

Yapon mədəniyyətindən qaynaqlandığı iddia edilən və göbək nahiyəsinə gül suyu damlatmağa əsaslanan sadə üsul sosial şəbəkələrdə yenidən populyarlaşıb. xəbər verir ki, kiçik bir pambıq parça gül suyu ilə ısladılaraq göbək dəliyinin üzərinə qoyulur və dərinin onu əmməsi üçün 10-15 dəqiqə gözlənilir. Əsasə

11 oktyabr

Əti yenidən dondurmaq olar?

Əti təkrar dondurmaq mümkündür, lakin yalnız müəyyən şərtlərə əməl edildikdə. Əgər əridilmə və saxlanma qaydaları pozularsa, məhsul təhlükəli ola bilər. Ətin yenidən dondurulmasının təhlükəsiz olub-olmaması əsasən onun necə əridilməsindən asılıdır. Bundan başqa, təkrar dondurma ətin dadını və teksturasın

11 oktyabr