80 milyon il əvvəl dinozavrlar sümük infeksiyasından tələf olub (ARAŞDIRMA)
Braziliyanın San-Paulu ştatındakı İbira ərazisində aparılan tədqiqatlar göstərib ki, təxminən 80 milyon il əvvəl nəhəng sauropod dinozavrlar ağır sümük infeksiyası – osteomielit səbəbindən məhv olublar.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu nəticələr "Interesting Engineering" nəşrində dərc edilib.
Araşdırma Keara ştatında yerləşən Kariri Regional Universitetinin (URCA) alimlərinin rəhbərliyi ilə aparılıb. Onların sözlərinə görə, xəstəliyin izləri altı fərqli dinozavr qalıqlarında aşkarlanıb. Sümüklərdə sağalma əlamətlərinin olmaması heyvanların xəstəlik aktiv mərhələdə olarkən öldüyünü göstərir.
Osteomielit – bakteriya, virus və ya göbələk mənşəli patogenlərin törətdiyi sümük infeksiyasıdır. Bu gün bu xəstəlik məməlilərdə, quşlarda və sürünənlərdə rast gəlinir.
Tədqiqat zamanı alimlər sümükləri skan edən elektron mikroskop və stereomikroskop vasitəsilə incələyiblər. Aşkarlanan izlərdən bəziləri yalnız sümük iliyində məhdudlaşıb, bəziləri isə sümük səthinə qədər yayılıb. Zədələnmiş nahiyələrin süngərəbənzər quruluşu qan damarlarının iştirakı ilə xəstəliyin inkişaf etdiyini təsdiqləyib. Bu, osteomieliti digər sümük xəstəliklərindən, məsələn, osteosarkoma və ya şiş törəmələrindən fərqləndirməyə imkan verib.
Alimlər ilk dəfə olaraq sauropod qalıqlarında üç yeni forma osteomielit qeydə alıblar: kiçik dairəvi çıxıntılar, barmaq izi naxışına bənzər oval izlər və böyük dairəvi deformasiyalar. Tədqiqatın müəllifi Tito Aurelyano bildirib ki, bu ağır lezyonlar əzələlər və dəri ilə bağlı olub, qan və irin axıntısına səbəb ola bilərdi.
Əvvəlki, 2021-ci ildə aparılmış bir tədqiqatda həmin bölgədə tapılan kiçik növ sauropod – Ibirania parva-da qan paraziti mənşəli osteomielit aşkarlanmışdı.
Milyon illər əvvəl bölgədə quraq iqlim hökm sürüb, dayaz və ləng axan çaylar, həmçinin iri dayanıqlı göllər mövcud olub. Alimlərin fikrincə, belə mühit patogenlərin yayılmasına, onların su və ya həşəratlar vasitəsilə dinozavrlara, tısbağalara və qədim timsahəbənzər canlılara ötürülməsinə şərait yaradıb.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 546 Tarix: 11 sentyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Heç kim yaşının 39 olmasına İNANMIR - VİDEO
Fransanın tanınmış modeli və sosial media fenomeni Pierre Amaury Crespeau 39 yaşını qeyd edib. xəbər verir ki, onun ad günü ilə bağlı paylaşılan görüntülər qısa zamanda sosial şəbəkələrdə geniş müzakirələrə səbəb olub. Modelin yeni fotolarını görən bir çox izləyici onun 39 yaşında olduğuna inanmaqd
14 fevralBolqarıstandan deyil: Bolqar bibəri niyə bu cür adlandırılıb?
Bir çox insan şirin bibəri mətbəxdə istifadə edir, lakin əksəriyyət bolqar bibərinin niyə məhz belə adlandığını bilmir. Ən məntiqli ehtimal odur ki, bu tərəvəz Bolqarıstandan gəlib. Amma əslində günəşli kurort ölkəsinin bu məşhur tərəvəzin mənşəyi ilə birbaşa əlaqəsi yoxdur. bibərin belə adlanmasını
13 fevralÇernobıl yaxınlığında nadir at görüntüləndi
Çernobıl Radiasiya-Ekoloji Biosfer Qoruğunda nadir at görüntülənib. -ın UNIAN-a istinadən xəbərinə görə, bu barədə qoruqdan məlumat verilib. Məlumata görə, nadir Prjevalski atı meşədən çıxaraq yolda avtomobilə doğru hərəkət edib. Bununla bağlı yayılan fotoda qeyri-adi heyvanın yolu keçdiyini görmək mümkündür
10 fevralAzərbaycanda populyar olan ad Avropada da yeni doğulan uşaqlara verilir
Məhəmməd adı Avropanın bir sıra böyük şəhərlərində yeni doğulan oğlan uşaqları arasında ən geniş yayılmış ad kimi qeydə alınıb. xəbər verir ki, bu barədə "World of Statistics" sosial şəbəkə hesabında məlumat paylaşılıb. Məlumata əsasən, Məhəmməd adı Böyük Britaniya, Almaniya, Belçika, Niderlan
13 fevralAzərbaycanda məşhur olan bu ad Avropada da populyardır
"Məhəmməd" adı Avropanın bir sıra iri şəhərlərində yeni doğulan oğlan uşaqları üçün ən çox seçilən adlar sırasında ilk yerlərdə qərarlaşıb. xəbər verir ki, statistik göstəricilər "Məhəmməd" adının xüsusilə bir neçə Avropa ölkəsində geniş yayılmağa başladığını göstərir. Məlumata görə
14 fevralİtaliyada kişi 20 ədəd qızıl külçəni səhvən zibil konteynerinə atdı
İtaliyada 57 yaşlı kişinin səhvən içində qızıl külçələr olan qutunu zibil konteynerinə atması ilə bağlı maraqlı hadisə baş verib. xəbər verir ki, bu barədə RMF24 radiostansiyasına istinadən məlumat yayıb. Hadisə Leççe vilayətinin Torre-Lapillo yaşayış məntəqəsində qeydə alınıb. Yerli sakin təsadüfə
13 fevralOlimpiya qalibi medal qazandıqdan sonra sevgilisini aldatdığını etiraf edib
Qış Olimpiya Oyunlarında bürünc medal qazanan norveçli biatlonçu Sturla Lægreid yarışdan sonra verdiyi müsahibədə şəxsi həyatı ilə bağlı açıqlaması ilə gündəmə gəlib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, uğurlu idmançı sevgilisinə xəyanət etdiyini etiraf edərək bununla bağlı dərin peşmanlıq hiss
11 fevral