"İkinci Amazon" təhlükədə: Dünya ən böyük mərcan krallığını birdəfəlik itirə bilər
Yer üzündə ən böyük bioloji müxtəlifliyə sahib ekosistemlərdən biri hesab edilən mərcan üçbucağı hazırda ciddi təhlükə ilə üz-üzədir.
Qaynarinfo "Ecoticias"ə istinadən xəbər verir ki, bu unikal dəniz biomu həddindən artıq ovlanma, dağıdıcı balıqçılıq üsulları və iqlim dəyişikliyi səbəbindən sürətlə zəifləyir.
Uzun illər ən zəngin bioloji müxtəlifliyin yalnız quruda – Amazon tropik meşələrində cəmləndiyi düşünülürdü. Lakin alimlər suyun altında yerləşən başqa bir "Amazon"u – mərcan üçbucağını kəşf ediblər. Bu nəhəng dəniz ekosistemi altı ölkənin sularını əhatə edir: Filippin, İndoneziya, Malayziya, Papua-Yeni Qvineya, Solomon adaları və Şərqi Timor. Buradakı ayrı-ayrı riflər bəzən bütün Karib hövzəsindən daha çox növ saxlayır.
Fotoqraf və rejissor Ceyms Morqan bu biomu sənədləşdirərək onu "su altındakı Amazon" adlandırıb və qeyd edib ki, burası həm həyati əhəmiyyətli, həm də valehedicidir.
"Mission Blue" təşkilatının məlumatına görə, mərcan üçbucağına qarşı ən böyük təhdidlər bunlardır:
* həddindən artıq ovlanma – balıq və mərcanların təbiətin bərpa sürətindən daha tez toplanması;
* dağıdıcı üsullar – dinamit və sianid istifadəsi ilə riflərin məhv edilməsi;
* neft və qaz hasilatı – həssas bölgələrin dağılması;
* iqlim dəyişikliyi – okeanın turşulaşması və istiləşməsi, bu da dəniz həyatının balansını pozur.
Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, məhv edilən hər bir rif hələ kəşf olunmamış növlərin yox olması demək ola bilər. Bu səbəbdən ekoloqlar və mütəxəssislər sual edir: biz Yer üzündə həyatı necə bərpa etməyi düşünürük?
Bütün təhlükələrə baxmayaraq, mərcan üçbucağının hekayəsi yalnız itkilərdən ibarət deyil. Davamlı turizm, beynəlxalq maarifləndirmə və yerli icmaların dəstəyi sayəsində bu unikal ekosistemin qorunması mümkündür. Burada yaşayan ənənəvi dənizçi icmalar – sonuncu "dəniz köçəriləri" – birbaşa olaraq bu tarazlıqdan asılıdır.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada Baxılıb: 1366 Tarix: 02 oktyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Kartellərin qorxulu yuxusu: Bir itin başına niyə mükafat qoyulur?
Bəzi itlər yalnız "yaxşı" olmaqla kifayətlənmir, eyni zamanda cinayət dünyasının balansını dəyişdirəcək qədər istedadlı olurlar. Qaynarinfo xəbər verir ki, Kolumbiyanın ən böyük narkotik karteli "Clan del Golfo"nun bir Alman çoban itinin başına mükafat qoyması məhz belə bir hekayəy
3 fevralYunanıstan, İtaliya və Kipr neft və qaza qayıdır
Yunanıstan, İtaliya və Kipr tədricən bərpa olunan enerji strategiyalarından imtina edərək neft və qaz hasilatına qayıdırlar. "Report"un məlumatına görə, bunu Yunanıstanın enerji şirkəti "Energean Group"un baş direktoru Matios Riqas "Financial Times" qəzetinə verdiyi müsahibəd
1 fevralRusiya Ukraynada NATO qoşunlarının yerləşdirilməsinə qarşıdır
Rusiya təhlükəsizlik zəmanətlərinin bir hissəsi olaraq Ukrayna ərazisində Avropa İttifaqı və ya NATO qüvvələrinin yerləşdirilməsini qəbul etmir. "Report"un məlumatına görə, bu barədə Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Aleksandr Qruşko yerli mediaya açıqlamasında bildirib. "Biz bunu
1 fevralStress nə vaxt təhlükəli olur və necə tez sakitləşmək olar?
Stress hər zaman panika və ya göz yaşları ilə özünü göstərmir. Çox vaxt o yorğunluq, apatlıq, yuxu problemləri və ya davamlı bədən gərginliyi şəklində maskalanır. Qaynarinfo-nun məlumatına görə, psixoloq Tetyana Klineç UNIAN-a açıqlamasında bildirib ki, stressin bədənimizə necə təsir etdiyini başa düşmək
3 fevralUiteker: ABŞ Liviya ssenarisinin İranda təkrarlanmasını istəmir
ABŞ İranda qeyri-sabitliyin yaranmasını istəmir, bu, 2011-ci ildə ölkə lideri Müəmmər Qəddafinin öldürülməsindən sonra Liviyada baş verən hadisələrin təkrarlanmasına səbəb ola bilər. "Report"un məlumatına görə, ABŞ-nin NATO-dakı daimi nümayəndəsi Metyu Uiteker bunu "Fox News"a müsahibəsind
1 fevralAlimlərdən həyəcan təbili - Yeni nəsillər arasında şizofreniyanın sayı ARTIR
Son onilliklərdə doğulan insanlar əvvəlki nəsillərlə müqayisədə psixotik pozğunluqlarla - o cümlədən şizofreniya ilə daha tez-tez və daha gənc yaşda üzləşirlər. xəbər verir ki, bu nəticəyə kanadalı alimlər Ontario əyalətinin 12 milyondan çox sakininin məlumatlarını təhlil edərək gəliblər. Tədqiqatd
4 fevralBu mağara itmiş bir dünyanı ortaya çıxardı
Yeni Zellandiyanın Şimal Adasında dik bir yamacın içində gizlənmiş olan Moa Yumurta Qabığı Mağarası (Moa Eggshell Cave), elm dünyasına qapılarını açıb. Mağara adətən bir zaman maşını kimi fəaliyyət göstərir. Qaynarinfo xəbər verir ki, Vaitomo bölgəsi parlayan tırtılların işıqlandırdığı möhtəşəm mağaralar
2 fevralSüni intellekt nəzarətdən çıxır?
Süni intellekt agentlərinin "sosiallaşması" məqsədilə yaradılan "Moltbook" adlı platformada botlar insan müdaxiləsi olmadan söhbət edir, bir-birilərinin paylaşımlarına şərh yazırlar. Bir bot hüquqları üçün sahibini məhkəməyə verə biləcəyindən danışarkən, digəri süni intellekt manifest
2 fevral