Alimlər süni intellektin sürətli inkişafından narahatdır
Süni intellekt və neyrotexnologiyanın sürətli inkişafı şüurun necə yarandığını anlamaq ehtiyacını əvvəlkindən daha təcili edir. Bu, beynəlxalq alimlər qrupunun gəldiyi nəticədir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqat "Frontiers in Science" jurnalında dərc edilib.
Şüur, bir orqanizmin özünü və ətraf aləmi dərk etdiyi bir vəziyyətdir. Onilliklər ərzində aparılan tədqiqatlara baxmayaraq, elm hələ də subyektiv təcrübənin bioloji proseslərdən necə yarandığını izah edə bilmir.
"Şüur artıq fəlsəfi bir kateqoriya deyil. Bu, tibbə, qanuna, etikaya və insan varlığının özünün anlayışına birbaşa təsir edən bir sualdır", deyə tədqiqatın müəlliflərindən biri olan Brüssel Azad Universitetinin professoru Aksel Kliremans bildirib.
Alimlər müxtəlif fərziyyələri araşdırırlar. Bunlara qlobal iş sahəsi nəzəriyyəsi də daxildir. Bu nəzəriyyə şüurun müxtəlif beyin bölgələrindən məlumatların inteqrasiyasından yarandığını göstərir. Bu nəzəriyyəyə əsasən, sistem hissələri sıx bağlı olduqda və qarşılıqlı təsir göstərdikdə şüurlu olur.
Yeni bir araşdırmada tədqiqatçılar şüur elminin mövcud vəziyyətini və bəşəriyyətin yalnız anlamaqda deyil, həm də şüur yaratmaqda - məsələn, süni intellektdə və ya laboratoriyada istehsal olunan beyin orqanoidlərində - uğur qazanması halında yarana biləcək potensial nəticələri təhlil ediblər.
Müəlliflərin fikrincə, bir sistemin - istər insan, istər heyvan, istər embrion, istər orqanoid, istərsə də süni intellekt olsun - şüurun xüsusiyyətlərinə malik olub-olmadığını müəyyən etmək üçün etibarlı şüur testləri lazımdır. Bu, ağır beyin zədələnməsi və ya demensiyası olan xəstələrdə şüurun diaqnozuna, eləcə də onun döllərdə və ya heyvanlarda nə vaxt ortaya çıxdığını anlamağa kömək edəcək.
Lakin, bu cür kəşflərin dərin etik və hüquqi nəticələri də olacaq: əgər bir sistem şüurlu kimi tanınırsa, cəmiyyət onu necə müalicə etmək sualına cavab verməli olacaq.
Susseks Universitetinin professoru Anil Set bildirib: "Şüurun öyrənilməsindəki irəliləyişlər özümüz, süni intellekt və təbiətdəki yerimiz haqqında anlayışımızı dəyişdirəcək".
Müəlliflər xəbərdarlıq edirlər ki, süni intellekt və beyin interfeysləri ilə əlaqəli texnologiyalar şüur elmindən daha sürətli inkişaf edir və bu, ciddi etik nəticələrə səbəb ola bilər.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada Baxılıb: 757 Tarix: 31 oktyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Qara dənizdə Rusiya nefti daşıyan tankerə hücum edilib
Yunanıstanın Skyros tankeri Qara dənizdə hücuma məruz qaldıb. xəbər verir ki, bu barədə Bloomberg öz mənbələrinə istinadən məlumat yayıb. Agentliyin dəqiqləşdirdiyinə görə, tankerə 16 avqust bazar günü Novorossiysk yaxınlığındakı Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumunun (CPC) terminalında Rusiya nefti yüklədikdə
18 avqustRusiyanın xarici borcu ilin əvvəlindən 6,5 milyard dollar artıb
Rusiyanın xarici borcu cari il iyulun 1-nə 313,3 milyard dollar təşkil edib, bu da ilin əvvəlindən 2,1% artım deməkdir. "Report" Rusiya mediasına istinadən xəbər verir ki, bu barədə Rusiya Mərkəzi Bankının məlumatında bildirilib. "Bankın qiymətləndirməsinə görə, 1 iyul 2026-cı il Rusiy
16 avqustAy tutulması yaxınlaşır: Yuxusuzluq, əsəb və baş ağrısı arta bilərmi?
Avqustun 28-də 2026-cı ilin ikinci Ay tutulması baş verəcək. Belə astronomik hadisələr yaxınlaşdıqca sosial şəbəkələrdə "insanlar əsəbi olacaq", "xroniki xəstəliklər kəskinləşəcək", kimi iddialar yenidən gündəmə gəlir. Bəs Ay tutulması həqiqətən insan orqanizminə təsir göstərə bilərmi?
17 avqustMeta Korporasiyası 1,4 trilyon dollar cərimə ilə üzləşir
Oklenddəki federal məhkəmədə Meta-ya qarşı böyük bir iddia başlayır. xəbər verir ki, Kaliforniya, Kolorado, Kentukki və Nyu-Cersi ştatlarının hakimiyyət orqanları şirkəti uşaqları və yeniyetmələri platformalarda mümkün qədər çox vaxt keçirməyə təşviq etmək üçün Facebook və Instagram kimi funksiyalarda
19 avqustİsrail Qəzzanın cənubunda HƏMAS-ın bölük komandirini öldürüb
İsrail Müdafiə Ordusu Qəzza zolağının cənub hissəsində son vaxtlar İsrail qüvvələrinə hücumlar edən HƏMAS-ın bölük komandirini öldürüb. "Report" "The Times of Israel"ə istinadən xəbər verir ki, bu barədə İsrail Müdafiə Ordusunun bəyanatında bildirilib. Məlumata görə, zərbə avqustu
16 avqustYaponiyanın Moskvadakı səfiri Rusiya XİN-ə gəlib
Yaponiyanın Moskvadakı səfiri Akira Muto Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinə (XİN) gəlib. xəbər verir ki, bu barədə Rusiya mediası məlumat yayıb. O, Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin İturup adasına səfərindən sonra Yaponiya hökumətinin açıqlamaları ilə əlaqədar ötən gün Rusiya XİN-ə çağırılmışdı. Daha əvvə
18 avqustAlmaniya kansleri və hökumətindən narazılıq rekord həddə çatıb
Almaniya kansleri Fridrix Mertsdən və onun hökumətindən narazılıq yeni rekord həddə çatıb. "Report"un Bild qəzetinə istinadən verdiyi məlumata görə, bunu INSA Sosioloji İnstitutunun keçirdiyi sorğunun nəticələri göstərir. Respondentlərin cəmi 16%-i Mertsin fəaliyyətini müsbət qiymətləndirib
16 avqust