Aralıq dənizinin sönməyən "Dəniz Fənəri": 2 min ildir "yuxuya" getmir

Aralıq dənizinin sönməyən "Dəniz Fənəri": 2 min ildir "yuxuya" getmirAralıq dənizinin ortasında, Siciliyanın şimalında elə bir ada var ki, minlərlə ildir bir an da sükuta qərq olmayıb. Dünyadakı bir çox vulkan uzun illər dərin yuxulara getdiyi halda, Stromboli vulkanı demək olar ki, iki min ildir fasiləsiz şəkildə atəş püskürtməyə davam edir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, qeydə alınan ilk hərəkətliliyi miladdan əvvəl 350-ci ilə qədər uzanan bu təbiət möcüzəsi o gündən bəri lavlarını səmasına atmaqdan vaz keçməyib. Gecələr yaydığı cazibədar narıncı parıltı sayəsində dənizçilər ona "Aralıq dənizinin Dəniz Fənəri" adını veriblər. Sanki bitməyən bir hava fişekləri şousunu xatırladan bu partlayışlar, bu gün elmi dünyada "Stromboli tipi" partlayış termini üçün ilham mənbəyi olub.

Strombolinin əsas özəlliyi, adətən qısa müddətli və ritmik partlayışlarla lavları bir neçə yüz metr hündürlüyə fırlatmasıdır. Lakin bu ritmik rəqs hər zaman bu qədər "təhlükəsiz" olmur. Tarix boyunca vulkanın qəzəbi bəzən nəzarətdən çıxıb və ada sakinlərinə çətin anlar yaşadıb.

Xüsusilə 1910-cu ildən başlayaraq 1931-ci ilə qədər davam edən çox hərəkətli dövr, vulkanın nə qədər dağıdıcı ola biləcəyini acı bir şəkildə göstərdi. 1919-cu ilin mayında baş verən bir partlayışda göydən düşən nəhəng qayalar kəndə düşdü, eyni zamanda sunami və yanğınlar adanı fəlakət zonasına çevirib.

Vulkanın ən sərt üzünü isə 11 sentyabr 1930-cu il səhəri göstərdi. Həmin gün baş verən iki nəhəng partlayış, səma boyunca 2,5 kilometr hündürlüyündə kül buludu göndərib. Əsas təhlükə isə yamaclardan aşağı sürətlə axan "akkor buludlar", yəni aşırı isti qaz və kül yığınları idi. Dənizə qədər çatan bu yandırıcı dalğa və ətrafa fırlanan 30 tonluq nəhəng daş blokları böyük dağıntı yaradıb. Bu hadisə, Strombolinin müasir tarixdəki ən ölümcül və güclü partlayışı kimi qeydə alınıb.

Bu fəlakətdən sonra vulkan 2 fevral 1934-cü ildə yenidən sərt şəkildə fəaliyyətə başlayıb. O gündən başlayan püskürmə prosesi onlarla il keçməsinə baxmayaraq hələ də bitməyib. Bu gün Stromboli, dünyanın ən aktiv vulkanlarından biri olaraq həm turistləri, həm də elm adamlarını cəlb etməyə davam edir. Davamlı lav axını və dayanmayan enerjisi ilə bu ada, təbiətin həm ən estetik, həm də ən təhlükəli üzlərindən birinə çevrilib.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 350   Tarix: 05 yanvar 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Qırğızıstanda birbaşa prezidentə tabe olan İstintaq Komitəsi yaradılır

Qırğızıstanda yaxın zamanda İstintaq Komitəsi yaradılacaq. -ın xəbərinə görə, bu barədə Prezident Sadır Japarov Bişkekdə "Kabar" dövlət xəbər agentliyinə verdiyi müsahibədə məlumat verib. "Bütün istintaq araşdırmaları ona (İstintaq Komitəsinə - red.) veriləcək", - deyə o bildirib

21 fevral
.

Uitkoff ABŞ-nin İranla danışıqlarda "qırmızı xətt"ini açıqladı

"ABŞ İranın uranı zənginləşdirməkdən imtina etməsində israr edir, bu, Vaşinqtonun danışıqlardakı "qırmızı xətt"idir". xəbər verir ki, bunu ABŞ liderinin xüsusi nümayəndəsi Stiven Uitkoff "Fox News" telekanalına müsahibəsində bildirib. "Biz İranla danışıqlara getməzdə

22 fevral
.

Tramp "Netflix"i Direktorlar Şurasının üzvü Syuzan Raysı işdən çıxarmağa çağırıb

ABŞ Prezidenti Donald Tramp "Netflix" yayım şirkətini Direktorlar Şurasının üzvü və ABŞ-nin keçmiş milli təhlükəsizlik müşaviri Syuzan Raysı işdən çıxarmağa çağırıb. "Report"un məlumatına görə, o, bu barədə "Truth Social" sosial şəbəkəsində yazıb. ABŞ liderinin sözlərin

22 fevral
.

İran XİN Avropa ölkələrinin qoşunlarını terrorçu təşkilat kimi tanıdı

İran Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) Avropa İttifaqı (Aİ) ölkələrinin hərbi dəniz və hərbi hava qüvvələrini terrorçu təşkilat kimi tanıyıb. xəbər verir ki, bu qərar Aİ-nin İran İnqilabı Keşikçiləri Korpusunu (SEPAH) terrorçu təşkilatlar siyahısına salmasına cavab olaraq verilib. İran XİN-in açıqlamasınd

22 fevral
.

Tramp Vaşinqtonda fövqəladə vəziyyət elan edib

ABŞ Prezidenti Donald Tramp şəhər kanalizasiyasından Potomak çayına tullantı sularının axması səbəbindən ölkənin paytaxtında fövqəladə vəziyyət rejiminin tətbiqini təsdiqləyib. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Federal Fövqəladə Halların İdarə Edilməsi Agentliyi məlumat yayıb. Bu, quruma yerl

22 fevral
.

Yaponiyada "çılpaq festival"da altı nəfər xəsarət alıb

Yaponiyanın Okayama prefekturasında keçirilən ənənəvi "çılpaq festival" zamanı baş verən sıxlıq nəticəsində azı altı nəfər xəstəxanaya yerləşdirilib, onlardan üçü ağır vəziyyətdədir. xəbər verir ki, bu barədə Yaponiya İctimai Televiziyası məlumat yayıb

22 fevral
.

Avstraliyanın hərbi gəmisi Tayvan boğazını keçib

Avstraliya Kral Hərbi Dəniz Qüvvələrinin gəmisi Tayvan boğazından keçib. "Report" xəbər verir ki, bu barədə "Reuters" agentliyi hökumətdəki mənbəyə istinadən məlumat yayıb. "Anzac" sinifli freqat olan "Toowoomba" Hind-Sakit okeanı zonasında regional iştirak üçü

22 fevral
.

Serbiya da vətəndaşlarını İranı tez tərk etməyə çağırdı

Serbiya Xarici İşlər Nazirliyi hazırda İranda olan Serbiya vətəndaşlarını ölkəni tərk etməyə çağırıb. -ın xəbərinə görə, bu barədə nazirliyin bəyanatında bildirilib. "Artan gərginlik və təhlükəsizlik baxımından vəziyyətin pisləşməsi riskinin yüksək olduğu üçün hazırda İranda olan bütün Serbiya vətəndaşların

21 fevral
.

Hind-Sakit Okean enerji sammiti keçiriləcək

ABŞ Prezidenti Donald Trampın enerji dominantlığı üzrə milli şurası Yaponiya ilə birgə Hindistan-Sakit Okean enerji təhlükəsizliyi üzrə nazirlər görüşünü və biznes forumunu ilk iclasını keçirəcək. "Report" "Reuters"ə istinadən xəbər verir ki, bu barədə bu gün ABŞ-ın Yaponiyadakı səfirliy

22 fevral