Kosmosda astronavtların orqanizmində hansı dəyişikliklər baş verir?
Kosmik uçuşlar zamanı astronavtların beyninin mövqeyi və forması zamanla dəyişir. Bu barədə insan sağlamlığına kosmik uçuşların təsirini araşdıran yeni elmi tədqiqatda bildirilib.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Proceedings of the National Academy of Sciences" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, kosmosda qalma müddətindən sonra beyin kəllə boşluğu daxilində yuxarı və arxaya doğru yer dəyişir. Ən böyük dəyişikliklər isə sensor və motor sahələrdə qeydə alınır.
Alimlərin sözlərinə görə, beynin yuxarı və aşağı hissələri arasında fərqlənən regional qeyri-xətti yan deformasiyalar müşahidə olunur.
Tədqiqat çərçivəsində alimlər 26 astronavtın kosmosa uçuşdan əvvəl və qayıtdıqdan sonra çəkilmiş MRT görüntülərini analiz ediblər. Əldə olunan nəticələr Yer üzündə uzunmüddətli yataq rejimində, başı aşağı meyilli vəziyyətdə qalan 24 mülki iştirakçının görüntüləri ilə müqayisə olunub. Bu model mikroqravitasiyanın təsirini imitasiya edir.
Mülki iştirakçılarda da beynin forma və mövqeyində dəyişikliklər qeydə alınıb, lakin astronavtlarda yuxarıya doğru yerdəyişmə xeyli daha aydın olub.
Alimlər bildiriblər ki, kosmik uçuşlarla əlaqəli bu yerdəyişmə və beyin deformasiyalarının insan sağlamlığına və əmək qabiliyyətinə təsiri daha təhlükəsiz kosmos tədqiqatlarına yol açmaq üçün əlavə araşdırmalar tələb edir.
Onların sözlərinə görə, deformasiyaların böyük hissəsi uçuşdan sonra altı ay ərzində aradan qalxsa da, bəzi dəyişikliklər qalıcı olur.
Tədqiqatın həmmüəllifi, Florida Universitetinin tətbiqi fiziologiya və kineziologiya kafedrasının professoru Reyçel Saydler vurğulayıb ki, bu dəyişiklikləri və onların təsirini anlamaq astronavtların təhlükəsizliyini, sağlamlığını və uzunmüddətli iş qabiliyyətini qorumaq üçün vacibdir.
Kosmosda qalma müddətinin rolundan danışan Saydler qeyd edib ki, məhz bu amil həlledicidir:
"Ən böyük dəyişikliklər kosmosda bir il qalanlarda müşahidə olunub. Cəmi iki həftəlik uçuş edənlərdə də dəyişikliklər var idi, lakin daha az ifadə olunmuşdu. Qalma müddəti həlledici rol oynayır".
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş











Havaya sərvət səpir: Hər gün 6000 dollar dəyərində qızıl püskürür
Azərbaycanda bu şəxslər hər ay 140 manat müavinət ala bilər
"Əl-Nəsr"i Ronaldo da xilas edə bilmədi
"Efirdə mənə ev hədiyyə etdilər, sən demə, ALDADIBLAR"
Rusiya Ukraynada hərbi əməliyyatların dayandırılması üçün şərtini açıqladı
"Yanlış tərbiyə, yanlış cəmiyyət formalaşdırır" - PSİXOLOQ
Braziliyada hava ilə nəfəs alan iri balıq tutuldu
Ürək tutması deyil, daha məkrli bir təhlükədir: Gənclərin həyatına son qoyur
"Ölkəmizdə içməli su və suvarma layihələri hər zaman diqqət mərkəzində olub" - İsrafil Kərimov
Bu dünyaya niyə gəlmisiniz? - Doğum ayı ruhunuzun missiyasını ortaya çıxaracaq
Sosial mediada paylaşımlar edən polis əməkdaşı haqqında 4-cü dəfə istintaq başladılıb - VİDEO
Cərrah-Uroloq Rəşad Şolan pasiyenti səhv əməliyyat edib?-Video
"O bağçada uşaqlara yeməyi işçilərin anaları bişirir"
Sel fəlakəti zamanı ağacın üstündə doğulan "möcüzə körpə" vəfat etdi