COVID-19 bütün dünyada diaqnostikanı necə pozdu - hansı xəstəliklər aşkarlanmadı?

Yeni araşdırma göstərib ki, COVID-19 pandemiyası depressiya və astma da daxil olmaqla bir sıra ciddi xəstəliklərin diaqnostika tezliyinə uzunmüddətli təsir göstərib.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, alimlərin fikrincə, pandemiyadan sonra bu vəziyyətlərin aşkarlanma sayı gözlənilən səviyyədən aşağı olaraq qalır.

Bu, həmin xəstəliklərin daha az yayılması demək deyil, əksinə, tibbi praktikada onların daha az diaqnoz qoyulması anlamına gəlir.

Araşdırma İngiltərədə 29 milyondan çox insanın anonimləşdirilmiş məlumatları əsasında aparılıb. Araşdırma, COVID-19 dalğasının zəifləməsindən sonra diaqnostika göstəricilərinin bərpa olunub-olunmadığını qiymətləndirən ilk genişmiqyaslı analiz kimi təqdim edilir.

Pandemiya dünyada səhiyyə sistemləri üçün misli görünməmiş gərginlik yaradıb. Resurslar virusla mübarizəyə yönəldildiyi, insanlar isə həkimə daha az müraciət etdiyi üçün müxtəlif xəstəliklər üzrə diaqnozların sayı qəfil şəkildə azalıb.

Analizə daxil edilən 19 əsas vəziyyət arasında depressiyanın diaqnostikası ən çox zərər görən sahə olub: göstəricilər COVID-19-dan əvvəlki trendlər əsasında gözlənilən səviyyə ilə müqayisədə təxminən 27,7 faiz aşağı qalıb.

Bu isə o deməkdir ki, depressiya hallarının təxminən üçdə biri gözlənilən səviyyə ilə müqayisədə aşkar edilməyib. Astma üzrə də göstəricilər normadan aşağı qalıb: proqnozlaşdırılandan təxminən 16,4 faiz daha az diaqnoz qoyulub.

Oxşar azalma xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi və osteoporoz kimi digər vəziyyətlərdə də müşahidə edilib.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bu eniş xəstəliklərin həqiqətən azalmasını göstərmir. Daha çox, həmin problemləri olan bir çox insanın pandemiya dövründə və sonrasında vaxtında tibbi müayinədən və ya lazımi yardımdan kənarda qaldığını ehtimal etməyə əsas verir.

Araşdırma həmçinin diaqnostikanın bərpasının müxtəlif sosial qruplar üzrə bərabər getmədiyini ortaya çıxarıb. Bəzi etnik icmalarda və sosial baxımdan daha az təminatlı qruplarda diaqnostika səviyyəsi pandemiyadan əvvəlki göstəricilərlə müqayisədə xüsusilə aşağı olaraq qalır.

Telegramda izləyin