Yeraltı sivilizasiya tapıldı: Yüzillərlə dünyadan təcrid olunmuş şəkildə yaşayıblar
İspaniyanın şimalında arxeoloqlar əsrlər boyu yerin altında yaşayaraq xarici dünya ilə demək olar ki, əlaqə saxlamayan orta əsr cəmiyyətinin qalıqlarını aşkar ediblər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "DailyGalaxy" nəşri məlumat yayıb.
Tədqiqatçıların sözlərinə görə, VII-XI əsrlər arasında bu cəmiyyət üçün sığınacaq rolunu İspaniyanın şimalındakı Las-Gobas adlı təbii qaya mağaraları oynayıb.
"Science Advances" jurnalında dərc olunan araşdırmaya əsasən, Las-Gobas ərazisində aparılan qazıntılar zamanı 33 nəfərə aid insan qalıqları tapılıb. Genetik nümunələrin təxminən 63 faizində inbriding - yəni yaxın qohumlar arasında evlilik - əlamətləri aşkar edilib. Bu isə bir neçə nəsil ərzində qohum evliliklərinin geniş yayılmış olduğunu göstərir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu icma çox təcrid olunmuş vəziyyətdə yaşayıb və xarici dünya ilə az əlaqə saxlayıb. Nəticədə genetik müxtəliflik azalıb və zamanla sağlamlıq problemləri artıb.
Paleogenetika və molekulyar arxeologiya üzrə tədqiqatçı Rikardo Rodrigez Varela bildirib: "Əldə etdiyimiz məlumatlar göstərir ki, bu icma ən azı beş əsr ərzində nisbətən təcrid olunmuş vəziyyətdə qalıb".
Araşdırma zamanı bəzi skeletlərdə sınıqlar və ehtimal ki, qılınc zərbələrindən yaranmış deşici yaralar da aşkar edilib. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu fakt yeraltı icmada daxili münaqişələrin tez-tez baş verdiyini göstərir.
Las-Gobas qalıqlarında həmçinin çiçək xəstəliyinin izlərinə də rast gəlinib. Alimlərin fikrincə, icma bu xəstəliyə yoluxmuş donuz əti vasitəsilə yoluxmuş ola bilər. Çünki donuz əti mağara sakinlərinin əsas qida mənbələrindən biri olub.
Böyük şəhərlərdən uzaqda yaşayan Las-Gobas sakinləri çiçək kimi xəstəliklərə qarşı xüsusilə həssas olub. Xarici yardım və dərmanlara çıxış olmadığı üçün xəstəliklər əhalinin böyük hissəsini məhv edə bilib.
Yüzillərlə mövcud olduqdan sonra Las-Gobasdakı mağara icması XI əsrin sonlarına doğru tərk edilib. Bunun dəqiq səbəbi tam məlum deyil. Lakin tədqiqatçılar hesab edirlər ki, resurs çatışmazlığı, xəstəliklərin yayılması və o dövrdə İspaniyada baş verən siyasi dəyişikliklər və ya hücumlar kimi xarici təzyiqlər bu cəmiyyətin tənəzzülünə səbəb ola bilər.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada Baxılıb: 1760 Tarix: 12 mart 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Tokioda enerji qənaəti üçün işçilərə QƏRİBƏ TÖVSİYƏ
Yaponiyanın paytaxtı Tokioda sakinlərə ofislərdə elektrik enerjisinin istehlakını azaltmaq məqsədilə klassik iş geyimlərindən imtina edib daha yüngül gündəlik geyimlərə, o cümlədən şortlara üstünlük vermək tövsiyə olunub. BFM TV-yə istinadən xəbər verir ki, bu barədə şəhərin meri Yuriko Koike bildirib
26 aprelDonald Trampın bu rəftarı geniş müzakirələrə səbəb oldu - VİDEO
ABŞ Prezidenti Donald Trampın rəsmi mərasim zamanı Böyük Britaniya Kraliçası Kamillanın önünə keçməsi beynəlxalq mediada geniş müzakirələrə səbəb olub. xəbər verir ki, yayılan görüntülər protokol qaydaları ilə bağlı mübahisələri yenidən gündəmə gətirib. Bəzi ekspertlər bu addımı "qeyri-adi davranış"
29 aprelTramp atışma zamanı həyat yoldaşının dediyi sözləri açıqlayıb
ABŞ Prezidenti Donald Tramp "Washington Hilton" hotelində Ağ Ev Müxbirləri Assosiasiyasının şam yeməyi zamanı baş verən atışma anında birinci xanım Melaniya Trampın necə reaksiya verdiyini açıqlayıb. bu barədə "Daily Mail" nəşrinə istinadən xəbər verir. D.Trampın sözlərinə görə, zald
26 aprelLondon Marafonunda dünya rekordu yenilənib
Keniyalı qaçışçı Sebastiyan Save London Marafonunun qalibi olaraq dünya rekordunu yeniləyib. "Report"un məlumatına görə, o, 42.195 km məsafəni iki saatdan az müddətdə (1 saat 59 dəqiqə və 30 saniyə) qət edib. Efiopiyalı Yomif Kijelça ikinci yeri tutub (1:59.41), 2020-ci il Olimpiya medalçıs
26 aprelKrevetkadan insana keçə bilən virus - Qorunma yolları açıqlandı
"Gizli ölüm"ə səbəb olan və mutasiyaya uğramış WSSV nodavirusu hazırda istifadə olunan virusəleyhinə preparatlarla müalicə oluna bilir. xəbər verir ki, bu barədə TASS agentliyinə Uzaq Şərq Federal Universitetinin Tibb və Həyat Elmləri Məktəbinin Fundamental Tibb kafedrasının dosenti, fəlsəf
26 aprelYeni yarasa virusu və yeni pandemiya riski XƏBƏRDARLIĞI
Yarasalarda insan hüceyrələrinə asanlıqla daxil ola bilən təhlükəli virus aşkarlanıb. xəbər verir ki, Şərqi Afrikada yaşayan yarasalarda KY43 adlı yeni virus aşkar edilib və onun insanlara keçə bilmə ehtimalı var. Araşdırmalar göstərib ki, bu virus insan ağciyər hüceyrələrinə yapışa bilir ki, bu da yen
26 aprelSEPAH: İran Ordusu ABŞ və İsrailin istənilən hücumuna hazırdır
İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) ABŞ-yə xəbərdarlıq edib. "Report" "Fars" xəbər agentliyinə istinadən xəbər verir ki, SEPAH bununla bağlı bəyanat yayıb. "ABŞ və İsrail hərbçiləri İrana hər hansı yeni müdaxilə edərsə, şübhəsiz ki, gözləntiləri üstələyən cavabla qarşılaşaca
26 aprelBu çərəzin qiyməti kəskin BAHALAŞDI
İranda müharibə fıstıq qiymətlərinin son illərdə ən yüksək artımına səbəb olub. Mart ayında fıstığın qiyməti 500 qram üçün təxminən 4,57 dollara yüksəlib ki, bu da 2018-ci ildən bəri ən yüksək göstəricidir. Dünya fıstıq istehsalının 1/5 İranın payına düşür, bəzi illərdə isə ölkə qlobal ixracın 25-30%-n
26 aprelABŞ İranın "kölgə donanması"na məxsus gəminin qarşısını kəsib
ABŞ Ərəbistan dənizində dəniz blokadasını yarmağa və enerji resurslarını daşımağa cəhd edən İranın "kölgə donanması"na məxsus gəmini saxlayıb. "Reuters" agentliyinə istinadən xəbər verir ki, söhbət İran neftini və qaz məhsullarını xarici bazarlara daşıyan 19 gəmidən ibarət qrupa daxi
26 aprel