Brend asılılığı: İnsanlar niyə tanınmış markalara can atır?

Son illər xüsusilə sosial şəbəkələrin təsiri ilə brend məhsullara maraq xeyli artıb. Bir çox insanlar geyimdən aksessuarlara qədər gündəlik istifadə etdikləri əşyaların məhz tanınmış brendlərə aid olmasına xüsusi önəm verir. Bəzən isə bu maraq ehtiyacdan çox psixoloji meyillərlə əlaqəli olur və "brend asılılığı" kimi dəyərləndirilir. Bəs insanlarda brendə qarşı bu qədər güclü bağlılıq niyə yaranır?

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az psixoloq Samirə Bağırova danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, sosial şəbəkələr, məşhurlar və influencerlər insanların seçimlərinə təbii ki, güclü təsir edir:

"Məşhurlar bu məsələdə reklam üçün hər zaman səmərəli, bəzən isə ucuz başa gələn vasitəçilər olublar. İnsanlar tez-tez gördüklərini təkrarlamaq və cəmiyyətə uyğunlaşmaq istəyirlər. Amma insanların gördükləri nədir və kimlərdir? Çünki günümüzdə brend artıq sadəcə keyfiyyətli məhsul kimi deyil, həm də bəzi insanların həyat tərzini və dəyərlərini təmsil edən bir vasitədir. Bəzi insanlar brend vasitəsilə özlərini bahalı və varlı kimi ifadə etdiklərini düşünürlər. Psixoloji aspektdən bəzi insanlar daxili özgüvənsizliyini kompensasiya etmək və özünü daha dəyərli hiss etmək üçün brend geyimlərə üstünlük verirlər. Dopamin effekti psixoloji məmnunluq və vərdiş yaradır və brend məhsul almaq bəzi insanlarda qısa müddətli sevinc və məmnunluq yaradır. Brend yaradıcıları isə insan psixologiyasını çox dərindən müşahidə etdikləri üçün məhsullarını brendləşdirirlər. Çünki bir çox insanlar ətrafa özlərini daha uğurlu, varlı və ya nüfuzlu göstərmək üçün ilk olaraq brend geyimlərə üz tuturlar. O zaman onları izləyən insanlar nə görür? Brend vasitəsilə özünü ətrafa nümayiş etdirən və əvəzində nüfuz qazanan güclü insan fiquru".

Psixoloq onu da vurğuladı ki, elit təbəqə ilə varlı təbəqə arasında böyük fərq var:

"Elit təbəqə üçün brend seçimi əsasən keyfiyyətə bağlıdır, nadirlik və estetik dəyər üzərində qurulur. Bu insanlar daha çox eksklüziv və az yayılan markalara üstünlük verirlər.

Varlı təbəqə üçün isə brend seçimi həm status göstəricisi, həm də sosial təsirlə əlaqəlidir. Bu qrupa çox zaman sonradan şəhər həyatına uyğunlaşan, sonradan varlanan təbəqələr aid olur ki, onlar daha çox tanınmış, prestijli markalara yönəlirlər ki, cəmiyyətdə uğur və maddi imkanlarını nümayiş etdirə bilsinlər.

Elit təbəqə göstərişi sevmir, varlı təbəqə isə əksinə, hər şeyi nümayiş etdirməyi sevir. Bir də var varlı olmayan, amma brend geyinən təbəqə. Onlar tanınmış markaların imitasiya, yəni orijinalı xatırladan keyfiyyətsiz məhsulları ilə sosial qəbul qazanmaq, özlərini qəbul edilmiş kimi göstərmək və özlərini dəyərli hiss etmək istəyən təbəqələrdir".

Vüsalə İbrahimli

Telegramda izləyin