Uşaq niyə dərs öyrənmək əvəzinə telefonda oynamaq istəyir?

Bu, milyonlarla ailə üçün tanış vəziyyətdir və problemin kökü çox vaxt tənbəllikdə deyil, təhsilə yanaşmanın necə qurulmasındadır. Öyrənmənin əsas hərəkətverici qüvvəsi daxili motivasiyadır və bu, birbaşa valideynlərin biliklərə münasibətindən asılıdır. Əgər ana və ata daim "oxumaq çətin bir məcburiyyətdir" deyirsə, uşaq da məktəbi ağır bir yük kimi qəbul etməyə başlayır.

Lent.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, valideynlər öz nümunələri ilə göstərməlidirlər ki, oxumaq, yeni şeylər öyrənmək, bacarıqlar qazanmaq darıxdırıcı deyil, əksinə maraqlı və faydalıdır. Uşaqlara izah edin ki, bilik sadəcə gündəlikdə qeyd üçün deyil, seçim azadlığı və yeni imkanlar deməkdir.

İkinci geniş yayılmış problem həddindən artıq təzyiq və yüksək gözləntilərdir. Valideynlər yalnız ən yüksək qiymətləri tələb etdikdə, uşaq hiss edir ki, onun səyi inkişaf üçün deyil, böyüklərin istəklərini yerinə yetirmək üçündür və motivasiya sürətlə azalır. Nəticəyə yox, uşağın səylərinə və inkişafına diqqət yetirin, hətta qiymətlər ideal olmasa belə. Uşaqlar bilməlidirlər ki, siz onların yalnız uğurlarına deyil, zəhmətinə də dəyər verirsiniz.

Üçüncü səbəb səhv etmək qorxusudur. Bu qorxu uğursuzluqlara görə sərt cəzalar nəticəsində formalaşır. Əgər hər pis qiymət qışqırıq və ya qadağalarla qarşılanırsa, uşaq səhv edə biləcəyi vəziyyətlərdən qaçmağa başlayır, halbuki təhsil prosesi səhvlərlə doludur. Uşağa izah edin ki, səhv etmək faciə deyil, öyrənmənin normal hissəsidir və inkişaf üçün fürsətdir. Uşaq səhv cavaba görə cəzalanmayacağını anladıqda, öyrənməyə maraq yenidən yaranır.

Dördüncü səbəb özünü təşkil etmə problemləridir. Uşaq dərslərini planlaşdırmağı, vaxtını düzgün bölməyi və diqqətini toplamağı bacarmır. Bu halda o, tənbəllikdən yox, çətinlik qarşısında aciz qaldığı üçün dərslərdən qaçır. Valideynlər uşağa gündəlik rejim qurmağa və tapşırıqları planlaşdırmağa kömək etməlidirlər. Amma bunu onun yerinə etməməli, sadəcə istiqamət göstərməli və tədricən məsuliyyəti uşağa ötürməlidirlər.

Beşinci səbəb bəzi fənlərə marağın olmamasıdır. Uşaq həmin mövzuların real həyatda nə işə yarayacağını anlamadıqda, motivasiya dərhal yox olur. Çalışın məktəb mövzularının həyatda necə istifadə olunduğunu göstərəsiniz: məsələn, riyaziyyat alış-verişdə hesablamalarda, dillər isə səyahət və ünsiyyətdə lazımdır. Uşağı maraqsız hesab etdiyi mövzuları əzbərləməyə məcbur etmək əvəzinə, onun maraqları ilə əlaqə qurun.

Altıncı səbəb darıxdırıcı və təsirsiz tədris üsullarıdır. Əgər uşaq üçün dərs yalnız mətn oxumaq və yazmaqdan ibarətdirsə, o, daha maraqlı alternativlərə məsələn, telefona yönələcək. İnteraktiv materiallardan, oyunlardan, videolardan və layihələrdən istifadə edin. Hər uşağın fərqli inkişaf tempi və öyrənmə üsulu olduğunu nəzərə alın. Başqasına uyğun olan üsul sizin uşağa uyğun olmaya bilər. Valideynlər uşağın təhsilə münasibətinin formalaşmasında əsas rol oynayır. Onların davranışından asılı olaraq öyrənmək ya maraqlı bir prosesə, ya da məcburi bir işə çevrilir.

Uşaqları dəstəkləyin, onlara seçim imkanı verin, həddindən artıq təzyiq göstərməyin və vaxtlarını düzgün təşkil etməyə kömək edin. Ən vacibi isə budur: uşaqlar da bizə çox şey öyrədir. Onlar dəstək və anlayış gördükcə, biliklərə daha çox maraq göstərirlər. Uğursuzluqlar son deyil, inkişaf yolunun bir hissəsidir. Siz buna inansanız, uşaq da inanacaq.

Telegramda izləyin