Daim ən pis ssenariləri düşünmək nə vaxt psixoloji problemə çevrilir? - AÇIQLAMA

Gündəlik həyatda bir çox insan baş verməmiş hadisələr haqqında əvvəlcədən narahat olur. "Birdən xəstələnsəm?", "Birdən yaxınlarımdan birinin başına nəsə gəlsə?", "Birdən hər şey pis nəticələnsə?" kimi düşüncələr zaman-zaman hər kəsdə yarana bilər.

Lakin bu fikirlər davamlı xarakter aldıqda və insanın gündəlik həyatına, münasibətlərinə, yuxusuna və qərarlarına təsir etdikdə bunun sadəcə adi narahatlıq olub-olmadığı sual doğurur.

Bəs daim ən pis ssenariləri düşünmək nə vaxt psixoloji problemə çevrilir?

Psixoloq Gülsər Qədirli bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"İnsanın gələcəkdə baş verə biləcək hadisələrlə bağlı narahatlıq keçirməsi müəyyən həddə qədər normaldır. Beyin potensial təhlükələri əvvəlcədən müəyyənləşdirməyə və özünü mümkün risklərə hazırlamağa çalışır. Məsələn, insan vacib bir görüşdən, imtahandan və ya sağlamlığı ilə bağlı nəticədən əvvəl narahatlıq keçirə bilər. Bu cür narahatlıq konkret səbəblə bağlı olur və hadisə aradan qalxdıqdan sonra adətən azalır.

Problem o zaman yaranır ki, insanın düşüncələri real təhlükədən daha çox ehtimal olunan təhlükələr üzərində qurulur və "birdən nəsə olar" düşüncəsi demək olar ki, daim davam edir. Şəxs ortada konkret səbəb olmadığı halda müxtəlif mənfi ssenarilər qurmağa başlayır, həmin ssenariləri dayandırmaqda çətinlik çəkir və beynində daim təhlükə axtarır.
Burada əsas göstəricilərdən biri narahatlığın insanın gündəlik fəaliyyətinə təsir etməsidir. Əgər şəxs yuxuya getməkdə çətinlik çəkirsə, diqqətini cəmləyə bilmirsə, daim yaxınlarından xəbər almağa ehtiyac duyursa, müəyyən yerlərə getməkdən və fəaliyyətlərdən sırf "birdən nəsə baş verər" qorxusu ilə imtina edirsə, artıq bu vəziyyətə daha ciddi yanaşmaq lazımdır.

Bəzən belə insan özünü sakitləşdirmək üçün davamlı şəkildə internetdə simptom axtarır, yaxınlarından dəfələrlə "hər şey qaydasındadır?" soruşur və ya baş verə biləcək hadisələri nəzarətdə saxlamağa çalışır. Lakin bu davranışlar qısa müddətlik rahatlıq versə də, uzun müddətdə narahatlığın daha da möhkəmlənməsinə səbəb ola bilər.
Burada narahatlığın tezliyi, intensivliyi və insanın həyatına nə qədər müdaxilə etməsi əsas meyarlardır. Sadəcə pis bir hadisəni düşünmək psixoloji problem demək deyil. Əsas məsələ insanın həmin düşüncələr üzərində nə qədər nəzarətə malik olması və bu fikirlərin onun həyatını nə dərəcədə məhdudlaşdırmasıdır.

Əgər narahatlıq uzun müddət davam edir, insanın gündəlik həyatına ciddi şəkildə təsir göstərir və onu təkbaşına idarə etmək çətinləşirsə, psixoloqla danışmaq faydalı ola bilər".

Telegramda izləyin