Dünyada taxıl ucuzlaşır, Azərbaycanda çörəyin niyə ucuzlaşmır?

Dünyada taxıl ucuzlaşır, Azərbaycanda çörəyin niyə ucuzlaşmır?Dünya bazarında taxılın qiymətinin getdikcə ucuzlaşması (hazırda 1300 dollar civarındadır) nəticəsində çörək və un məmulatlarının maya dəyəri xeyli aşağı düşüb. Əksər ölkələrdə un və un məmulatlarının qiyməti ucuzlaşıb. Lakin bizim çörək və digər un məmulatlarının istehsalçıları "bir dəfə yüksələn qiymət bir daha enməz" prinsipini rəhbər tutaraq qiyməti ucuzlaşdırmaq fikrində deyilllər, əksinə bahalaşdırırlar.

Bu barədə sosioloq Elçin Bayramlı öz sosial şəbəkə səhifəsində yazıb.

O qeyd edib ki, faktiki olaraq taxılın kq-ı 50 qəpiyədir. Bu o deməkdir ki, çörəyin kq-ı bütün digər xərcləri də nəzərə almaqla maksimum 70 qəpik olmalıdır. Hazırda isə 4-cü, 5-ci sort taxıldan, yəni heyvandarlıq üçün olan yemdən hazırlanan 650 qramlıq zavod çörəyi 70 qəpikdir. Yəni zavod çörəyinin kilosu 1 manata satılır. 50 faiz qazancla. Normal çörəklərin isə yarım kilosu 1 manatdan başlayır. Yəni 1 kilo normal çörəyi bizə 2 manata satırlar. Bunun maksimum 1 manatı maya dəyəridir. Demək 2 qat qazanc əldə olunur.

Sosioloq hesab edir ki, eyni vəziyyət digər un məmulatlarına da aiddir. Belə ki, əvvəllər kq-i 80 qəpik civarında olan bu məhsullar indi kq-i 1,7 manatdan başlayır. Yəni 2 qat bahalaşıb. 1 kq taxılln qiymətinin 50 qəpik, emaldan sonra maya dəyərini isə 70 qəpik olduğunu nəzərə alsaq, o halda bu məhsulların kq-i maksimum 1 manatdan başlamalıdır. Bu halda belə 50 faiz qazanc əldə olunur.

"Ölkədə çörək və un məmulatlarının qiyməti əvvəlki bahalaşmaya əsasən qalxmışdı, hazırda o problem yoxdur. Çörəyin qiyməti əvvəlki həddə qaytarılmalıdır",-deyə o bildirib.

İqtisadçı Pünhan Musayev Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında söyləyib ki, bu problem təkcə çörək və un məmulatları yox, başqa sahələrdə də var.

"Elə götürək bizim üçün stratejik əhəmiyyəti olan neft və neft məhsullarını hansı ki, dəfələrlə müşahidə etmişik ki, dünya bazarlarında neftin qiymətinin qalxıb, enməsiylə bağlı bahalaşan yanacaq qiymətləri cüzi ucuzlaşıb, ya da heç ucuzlaşmayıb"-deyən iqtisadçı hesab edir ki, burada da problemi ayrı-ayrı sahibkarlarda yox, ümumi ticarət şəbəkəsində axtarmaq lazımdır. Eynilə yanacaq mallarında olduğu kimi un məmulatları üzrə də qiymət artıb-azalmaları bütün obyektlərdə eynidirsə, bu bazarın rəqabətsiz olduğuna işarə edir.Çünki praktik cəhətdən xammal qiymətlərinin dəyər dəyişməsi son məhsula, hər yerdə eyni səviyyədə təsir göstərə bilməz.

"Həmçinin nəzərə almaq lazımdır ki, çörəyin ərsəyə gəlməsi üçün istifadə olunan xammal təkcə undan ibarət deyil. Onun daxilində çoxsaylı inqridientlər var ki, onların qiymətinin dəyişməsi də, çörəyin qiymətinə təsir göstərir.

Bunun üzərinə maya dəyərini formalaşdıran daşınma və enerji xərcləri, o cümlədən sahəyə daxil olmaq və orada qalmaq üçün sərf olunan qeyri-rəsmi ödənişləri də əlavə etmək lazımdır. Çünki bu kimi amillər də çörəyin qiymətinin formalaşmasında özünəməxsus əhəmiyyətə malikdir",- deyə P. Musayev əlavə edib.

Çörəyin çəkisi ilə bağlı məsələyə gəldikdə isə, iqtisadçı vurğulayıb ki, bunu qeyri rəqabətli mühitlə də əlaqələndirə bilərik.Belə ki, rəqabətin az olduğu bazarlarda xərclərə qənaətin bir üsulu da, məhz məhsulun çəkisi və tərkibinin azaldılmasıdır.

"İnfliyasyanın gizli növünə aid olan bu təcrübə iqtisad elmində əsasən şirin kfilasiya adı ilə tanınmaqdadır. Bu kimi fundamental səbəblərlə yanaşı bəzi texniki məqamları da nəzərə almaq lazımdır. Məsələn, şirniyyat, ət məhsulları kimi çörək də bişəndə çəkisini itirməyə meyilli olur. Belə ki, sexlər çəkini bişməyə hazır olan xəmirə əsasən hesabladığından bişmə prosesi çörəyin daha az çəkiylə hazır olması ilə nəticələnir. Bundan başqa sahədə fərdi qaydada çörək bişirmək fəaliyyəti ilə məşğul olanlar da var ki, məsələn, təndir çörəyi bişirən sexlər məhz bu kateqoriyadandır.

Digər növlərdən fərqli olaraq, burada dövlət nəzarəti ya mövcüd deyil, ya da minimum səviyyədədir. Yəni sahibkarlar çörəyi istədiyi formada bişirə və istədiyi qiymətə də sata bilər ki, bu da qiymət uyğunsuzluğu meydana gətirən təməl faktorlardan biri hesab olunur"-deyə iqtisadçı qeyd edib./Bizimyol


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 3206   Tarix: 24 dekabr 2022  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

İsraillə Azərbaycan arasında dəyirmi masa keçirildi

İsrailin Təl-Əviv şəhərində Azərbaycanın Ticarət və Turizm nümayəndəlikləri açılıb, İsrail biznes dairələrinin iştirakı ilə İşgüzar Dəyirmi Masa keçirilib. İqtisadiyyat Nazirliyindən -a bildirilib ki, işgüzar görüşdə çıxış edən Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə İsrail Dövləti Hökuməti arasında Birg

31 iyul 2021
.

Bitkoinin qiyməti 42 min dollara yaxınlaşdı

Dünyanın aparıcı kriptovalyutası - bitkoinin qiyməti 41 840 ABŞ dollarına çatıb. xəbər verir ki, kriptovalyuta son 24 saat ərzində 7,94 %, son 7 gün ərzində isə 23,40 % bahalaşıb. Nəticədə onun kapitallaşması 783,73 milyard dollara çatıb. Kapitallaşmaya görə 2-ci pillədə qərarlaşan "Ethereum"u

1 avqust 2021
.

İdxal və ixrac olunan məhsullar AÇIQLANDI

Bu ilin yanvar-may aylarında idxal və ixrac olunan məhsullar açıqlanıb. Dövlət Statistika Komitəsindən -a verilən məlumata görə, yanvar-may ayları ilə müqayisədə bu ilin beş ayında mühüm məhsul növlərindən buğda idxalı 14,7 faiz, xam şəkər və şəkər 0,8 faiz, kartof 14,7 faiz, çay 6,7 faiz, təzə tərəvə

24 iyul 2021
.

Maliyyə Nazirliyi 60 milyon manat da BORC ALDI

18 may 2021-ci il tarixində Bakı Fond Birjasında Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin AZ0105016882 ISIN-li, 40 milyon manat həcmində, 728 gün tədavül müddətli dövlət ortamüddətli istiqrazlarının (DOİ) yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçirilib. Hərrac zamanı 18 investor tərəfindən qiymət interval

18 may 2021
.

Xəzərin dayazsulu hissəsində kəşfiyyat quyularının qazılacağı tarix AÇIQLANDI - FOTO

Qazaxıstanın modernizasiyası yekunlaşmış "Sətti" qazma qurğusu vasitəsilə Abşeron Yarımadasının Dayazsulu Hissəsində qazma işlərinə start verilir. -ın məlumatına görə, Abşeron yarımadasının SOCAR və BP tərəfindən birgə istismar olunan dayazsulu hissəsində layihə çərçivəsində qazma işlərin

20 iyul 2021
.

Xakerlərin istədiyi pul ödəndi, ABŞ-ın ən böyük yanacaq kəməri fəaliyyətini BƏRPA ETDİ

ABŞ-ın ən iri daxili yanacaq boru kəməri sistemi Colonial Pipeline həftənin çərşənbə günü fəaliyyətini qismən, dünən isə tam bərpa edə bilib. Lakin iddialara görə, bu, heç də operator şirkətə havayı başa gəlməyib. -a istinadən xəbər verir ki, bir sıra amerikan KİV-lərinə istinadla xəbər verir ki, ad

14 may 2021
.

Musiqi təhsilinin inkişafında xidmətlərə görə orden və medallar verildi - SƏRƏNCAM

Prezident İlham Əliyev Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının əməkdaşlarının təltif edilməsi haqqında sərəncam imzalayıb. Bununla bağlı məlumat yayıb. Sərəncama əsasən, Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının 100 illiyi münasibətilə Azərbaycanda musiqi təhsilinin inkişafında xidmətlərin

17 sentyabr 2021
.

Azərbaycanda ərzaq məhsulları 5%-ə yaxın BAHALAŞIB - RƏSMİ

2021-ci ilin yanvar-aprel aylarında istehlak qiymətləri indeksi (inflyasiya) 2020-ci ilin yanvar-aprel aylarına nisbətən 4,0 faiz, o cümlədən ərzaq məhsulları, içkilər və tütün məmulatları üzrə 4,7 faiz, qeyri-ərzaq məhsulları üzrə 3,7 faiz, əhaliyə göstərilmiş ödənişli xidmətlər üzrə 3,1 faiz artıb

13 may 2021
.

Güzəştli kreditlərin verilməsi proseduru sadələşdirilib - VİDEO

Sahibkarlar üçün maliyyə dəstəyi mexanizmlərindən istifadə asanlaşdırılıb. Güzəştli kreditlərin verilməsi proseduru sadələşdirilib. Xəzər TV-yə istinadən xəbər verir ki, Sahibkarlığın İnkişafı Fondu tərəfindən daxil olan müraciətlər əsasında təhlillər aparılıb və maliyyə dəstəyi mexanizmlərindən istifad

3 sentyabr 2021