18 yaşına çatmayan qızlarını nişanlayan valideynlər cərimələnə bilər - AÇIQLAMA

Hər zaman aktuallığını qoruyan məsələlərdən biri erkən nikahdır. Bununla bağlı ölkəmizdə müxtəlif addımlar atılır və belə halların qarşı bir qədər alınır. Amma bununla yanaşı övladını erkən nişanlayanlar da az deyil. Bu isə həmin şəxsin çox az yaşdan erkən nikaha cəlbetmə cəhdi kimi qiymətləndirilə bilər. Bu kimi halların qarşısını almaq üçün hansı addımlar atılır? Həmin valideyinlər cərimələnə və ya digər məsuliyyətlərə cəlb oluna bilərmi?

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a sosioloq Üzeyir Şəfiyev danışdı.

O, açıqlamasında erkən nişanlanma yaşı ilə bağlı addımlar atmaqla belə halların da sayını azaltmağın vacibliyini vurğuladı:

"Uşaq hüquqları ilə bağlı, beynəlxalq konvensiyada da 18 yaşa qədər şəxs uşaq sayılır. Bu səbəbdən də ölkələr də öz qanunlarını beynəlxalq konvensiyalara uyğunlaşdırır. Azərbaycanda uşaq hüquqları haqqında qanunda, eyni zamanda ailə məcəlləsində göstərilir ki, 18 yaşa qədər şəxs uşaq hesab olunur. Bu səbəbdən də 18 yaş ölkə qanunlarında nikah yaşı kimi təsbit olunur. Hərçənd, bəzi ölkələrdə nikah yaşı fərqli olur. Amma həm beynəlxalq konvensiyaya, həm də Azərbaycanın mövcud qanununa istinad etsək görərik ki, nikah yaşı burada da 18-dir. Amma istisna hal kimi 17 yaş da ola bilir. Yerli icra hakimiyyəti ilə müəyyən səbəblər nəzərə alınlaraq 17 yaşa endirilə bilir. Azərbaycanda çox yaxşı olar ki, Ailə, Qadın, Uşaq Komitəsinin belə bir təşəbbüs irəli sürdü ki, 17 yaşın istisna hal kimi nikah yaşı olması da aradan qaldırılımalıdır.

Azərbaycanda erkən nikahların qarşısını almaq istiqamətində xeyli işlər görülür. Biz sitatistikaya baxdıqda görürük ki, 2010-cu ildə 4000-dən yuxarı uşaq əgər 18 yaşa qədər qadınlar tərəfindən dünyaya gətirilibsə, indi artıq həmin rəqəm azalıb. Bu isə o deməkdir ki, nikah yaşının 17-dən 18 yaşa qaldırılması bu istiqamətdə maarifləndirmə tədbirlərinin öz sözünü dediyinin göstəricisidir.

Bununla bağlı yenə tədbirlər görülməli, cərimələr daha da sərtləşdirilə bilər. Bundan az əhəmiyyət kəsb etməyən digər mühüm məqam isə bəzən valideyinlər nikahı 18 yaşdan sonraya təşkil etsələr də, ancaq adaxlanma, nişanlanma kimi məclisləri 12,14,15,16 yaşda belə tətbiq edirlər. Bu da əslində erkən nikaha cəlb etmə cəhdi kimi qiymətləndirilməlidir. Qanunvericilikdə də nişanlanma yaşı ilə bağlı bir qədər təkminləşdirilmə işləri aparılmalıdır. Bu məsələ də hüquqi məsuliyyət altına düşsün. Çünki cinayət məcəlləsinin 176-cı maddəsinin 1-3 cü hissəsində nikaha, erkən nikaha məcburetmə hallarında hüquqi məsuliyyət müəyyənləşir. Yaxşı olar ki, həm də 18 yaşa qədər nişanlananlar da bu məsuliyyətə cəlb olunsun. Güman edirəm ki, qanunvericilikdə bu nəzərdə tutulsa çox sayda erkən nikahın qarşısını almaq olar. Azərbaycanda erkən nikahla bağlı aparılan islahatlar öz nəticəsini verir".

Vüsalə İbrahimli

Telegramda izləyin