İsrailin İran üçün "sülh şərtləri": razılaşma, yoxsa təzyiq strategiyası?

"İsrail İranla bağlı sülh şərtlərini açıqlayıb. Bu şərtlərə əsasən, Tehran uranın zənginləşdirilməsi proqramını tam dayandırmalı, sentrifuqaları sökməli və zənginləşdirməni sıfıra endirməlidir. Bundan əlavə, indiyədək zənginləşdirilmiş təxminən 400 kiloqram uran ehtiyatı təhvil verilməli, uzaqmənzilli ballistik raket proqramı ləğv edilməli və regiondakı proksi qüvvələrə - Hizbullah, HƏMAS, husilər və digərlərinə - dəstək dayandırılmalıdır".

Bu sözləri Sonxeber.az-a politoloq Turan Rzayev danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, İsrailin irəli sürdüyü bu "sülh şərtləri" sərt görünsə də, əslində yeni deyil:

"Təl-Əviv uzun illərdir İranın nüvə və raket proqramlarını, eləcə də regional təsirini əsas təhlükəsizlik riski kimi qiymətləndirir. Bu baxımdan, mövcud mövqenin sadəcə daha açıq və sərt formada ifadə edildiyini demək olar.

İranın bu şərtlərlə razılaşması real görünmür. Nüvə proqramı, raket potensialı və proksi şəbəkələr Tehranın regional gücünün əsas dayaqlarıdır. Bu alətlərdən imtina etmək həm strateji, həm də daxili siyasi baxımdan İran üçün ciddi risklər yaradar.

Şərtlərin məhz indi gündəmə gətirilməsi də diqqət çəkir. ABŞ-ın İrana qarşı mümkün hərbi ssenarilərinin müzakirə olunduğu, bölgədə hərbi gərginliyin artdığı bir mərhələdə İsrailin bu tələbləri açıq şəkildə səsləndirməsi Tehrana yönəlmiş siyasi və psixoloji mesaj kimi dəyərləndirilə bilər.

Hazırkı reallıqda ABŞ və İsrailin əsas məqsədi İranı birbaşa genişmiqyaslı müharibəyə sürükləməkdən çox, məhdud hərbi zərbələr və güc nümayişi yolu ilə danışıqlarda güzəştlərə məcbur etməkdir. Bu isə yaxın dövrdə gərginliyin daha da artacağını istisna etmir".

Vüsalə İbrahimli

Telegramda izləyin