"WUF13-də səslənən fikirlər və təqdim olunan ideyalar şəhərsalma və urbanizasiya sahəsində mühüm töhfələr verə bilər" - DEPUTAT

Bakıda keçirilən dünyanın şəhərsalma sahəsində ən nüfuzlu tədbirlərindən olan Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyası(WUF13) başa çatdı.

Forumun bağlanış mərasimində çıxış edən BMT-nin Məskunlaşma Proqramının (UN-Habitat) icraçı direktoru Anaklaudia Rossbax deyib ki, WUF13-də 176 ölkədən 57 mindən çox iştirakçı iştirak edib. Onun sözlərinə görə, Forumda 11 dövlət başçısı, 88 nazir, 76 nazir müavini və 130 şəhər meri iştirak edib.Tədbirə 2 mindən çox şəxs onlayn formatda qoşulub. Forum çərçivəsində ümumilikdə 579 sessiya təşkil olunub. Urban Expo sərgisini isə 74 mindən çox insan ziyarət edib.İstər BMT-nin Məskunlaşma Proqramının (UN-Habitat) təmsilçiləri, istərsə də xarici qonaqlar WUF13-ün yüksək səviyyədə təşkil edildiiyni və qarşıya qoyduğu hədəflərə nail olduğunu qeyd ediblər.İki ildən bir keçirilən bu forumun məqsədi dayanıqlı urbanizasiya və şəhərsalma sahəsində ölkələr tərəfindən həyata keçirilən siyasət barədə ictimaiyyətin məlumatlandırılması,şəhərlərin dayanıqlı inkişafına vahid yanaşmanın təbliğ edilməsi, açıq debatlar və təcrübə mübadiləsi vasitəsilə biliklərin artırılması va əməkdaşlığın gücləndirilməsidir.Forumda sadalanan istiqamıtlərdə geniş müzakirələrlə yanaşı bu mötəbər beynəlxalq tədbir vasitəsilə həm də Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinə Böyük Qayıdəşa dair I Dövlət Proqramının uğurlu nəticələri və şəhərsalma sahəsindəki nailiyyətləri beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırıldı.

Müzakirələr urbisid, postmünaqişə dövründə şəhərlərin bərpası və Azərbaycanın yenidənqurma təcrübəsinin beynəlxalq səviyyədə təhlili üçün mühüm platforma rolunu oynadı.Müzkirələrdə çoxsaylı iştirakçilara və beynəlxalq ictimaiyyətə əyani şəkildə çatdırıldı ki,Qarabağda baş verən müharibədə hərbi əməliyyatlardan sonra böyük dağıntılar sistemli şəkildə həyata keçirilib və məqsəd yalnız şəhərlərin dağıdılması deyil, həm də azərbaycanlı əhalinin həmin ərazilərə qayıdışının qarşısını almaq, bölgənin mədəni yaddaşını və tarixi kimliyini silmək olub.

Forum iştirakçıları məlumatlandırılıb ki, işğal nəticəsində xarabazara çevrilən ərazilər qısa zaman ərzində böyük bərpa və quruculuq arenasına çevrilib."Azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən bərpa layihələri 8 şəhəri və 100-dən çox kəndi əhatə edib" və getdikcə genişlənir. İşğaldan azad olunmuş ərazilərin inkişafı üçün strateji yol xəritəsi rolunu oynayan Baş plan hazırlanıb. Bu sənəd gələcək bütün proseslər üçün vahid çərçivə müəyyən edir.Xaricı mütəxəssislər kompleks yanaşmanın uğurlu şəhər inkişafı üçün əsas şərt olduğunu bildiriblər. Postmünaqişə şəhərlərində rəqəmsal və yaşıl texnologiyaların inteqrasiyasını gələcəyin əsas istiqaməti kimi qiymətləndirib.Şəhər infrastrukturunun yenilənməsinin konseptual həlləri, institusional koordinasiyanı və layihələrin praktik icra imkanlarını birləşdirən vahid proses kimi nəzərdən keçirilməsinin vacibliyi vurğulanıb.Bildirilib ki, postmünaqişə ərazilərində şəhərlərin sıfırdan planlaşdırılması yeni texnologiyaların tətbiqi və dayanıqlılıq prinsiplərinin həyata keçirilməsi üçün unikal imkan yaradır.Xüsusi vurğulanıb ki,"Qarabağ qlobal standartlara əsaslanan inteqrasiya olunmuş bərpa yanaşmasının nümunəsi olmaq potensialına malikdir".Şəhərlərin bərpasında mədəni kimliyin qorunmasının strateji əhəmiyyəti,eləcə də mədəni irsin bərpasının yalnız tarixi yaddaş deyil, həm də sosial həmrəyliyin bərpası olduğu qeyd edilib. Bu kontekstdə Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərdə Bötük Qayıdış Proqramı üzrə həyata keçirilən tədbirlərin kompleksliliyi və modernliyi WUF13 -də iştirak edən xarici qonaqlar və mütəxəssislər tərəfində yüksək qiymətləndirilib.

Azərbaycan, Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası kimi qlobal tədbiri çox yüksək səviyyədə təşkil etməklə həm şəhərsalmanın inkişafına sadiqliyini nümayiş etdirirdi,həm öz böyük töhfəsini,həm beynəlxalq tədbirlərin yüksək səviyyədə təşkili baxımından öz nüfuzunu bir daha təsdiqlədi və həm də COP29-dan WUF13-ə doğrü yeni reallıq formalaşdırdı.

Bakı Forumunun ən mühüm tərəflərindən biri də Azərbaycanın dünyaya yenidən təqdim olunması oldu.176 ölkəsindən gələn nümayəndələr Azərbaycan haqqında daha geniş məlumat əldə etmək imkanı qazandılar.Xüsusən də Qarabağ həqiqətləri,Azərbaycanın bərpa modeli diqqət mərkəzində oldu.Forumda Bakı özünü həm yaxşı ev sahibi, həm şəhərsalma transformasiyasının işlək modeli kimi təqdim edə bildi.Azərbaycan həyata keçirdiyi böyük quruculuq layihələri, şəhərsalma mədəniyyəti, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə qurulan yeni yaşayış məntəqələri və müasir şəhər konsepsiyaları ilə öz təcrübəsini beynəlxalq ictimaiyyətlə paylaşdı.

Bakı Forumunda səslənən fikirlər, irəli sürülən təşəbbüslər, təqdim olunan ideyalar və qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi şəhərsalma və urbanizasiya sahəsində mühüm töhfələr verə bilər. Forum çərçivəsində müxtəlif ölkələrin təcrübələrinin öyrənilməsi gələcəkdə daha dayanıqlı və müasir şəhər modellərinin formalaşmasına xidmət edəcək.

Əli Məsimli

Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin