Tənqidə qarşı həddindən artıq həssaslığın səbəbi nədir? - AÇIQLAMA

İnsanlar gündəlik həyatda ailə üzvlərindən, dostlarından, iş yoldaşlarından və ya rəhbərlərindən müxtəlif formalarda tənqidlərlə qarşılaşırlar.

Bəziləri bu iradları sakit qarşılayaraq özünü inkişaf etdirmək üçün fürsət kimi dəyərləndirsə də, digərləri ən kiçik tənqidi belə şəxsi hücum kimi qəbul edir.

Bəs tənqidə qarşı həddindən artıq həssaslığın səbəbi nədir?

Psixoloq Gülsər Qədirli bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Tənqidə qarşı həddindən artıq həssaslıq çox vaxt insanın özünə verdiyi dəyərlə, keçmiş təcrübələri və emosional vəziyyəti ilə əlaqəli olur. Özünəinamı zəif olan insanlar tənqidi davranış və ya hərəkətlərinə yönəlmiş fikir kimi deyil, şəxsiyyətlərinə verilmiş mənfi qiymət kimi qəbul edə bilirlər. Bu səbəbdən ən sadə irad belə onlarda inciklik, qəzəb və ya məyusluq yarada bilər.

Bu həssaslığın kökləri çox zaman uşaqlıq dövrünə gedib çıxır. Daim tənqid olunan, uğurlarından çox səhvləri qabardılan və ya valideynlərinin yüksək gözləntiləri ilə böyüyən insanlar zamanla özlərini daim qiymətləndirilən və mühakimə olunan biri kimi hiss etməyə başlayırlar. Nəticədə yetkin yaşlarında da tənqidə qarşı müdafiə reaksiyası göstərirlər.

Digər tərəfdən, perfektsionist insanlar da tənqidə daha həssas olurlar. Onlar səhv etməyi özləri üçün qəbuledilməz hesab etdikləri üçün hər hansı iradı uğursuzluğun sübutu kimi qiymətləndirirlər. Bu isə narahatlıq və özünü günahlandırma hisslərini gücləndirə bilir.

Tənqidə münasibətdə fərq yaratmaq üçün insan ilk növbədə öz dəyərinin başqalarının fikirlərindən asılı olmadığını qəbul etməlidir. Konstruktiv tənqid inkişaf üçün faydalı vasitə ola bilər. Vacib olan tənqidi emosional hücum kimi deyil, məlumat və rəy kimi qiymətləndirməyi öyrənməkdir. Bu bacarıq formalaşdıqca insan həm münasibətlərində, həm də peşəkar həyatında daha rahat və özünəinamlı davranmağa başlayır".

Telegramda izləyin