Sosial şəbəkədə paylaşılmış görüntünün silinməsinə məhkəmə qərarı ilə nail olmaq nə dərəcədə mümkündür? - AÇIQLAMA

Rəqəmsal dövrdə sosial şəbəkələrdə foto və videoların paylaşılması adi hala çevrilsə də, bəzi hallarda bu paylaşımlar şəxslərin şəxsi həyatının toxunulmazlığı, şərəf və ləyaqəti, habelə təsvir hüquqları ilə bağlı hüquqi mübahisələr yaradır.

Xüsusilə razılıq alınmadan yayılan görüntülər və ya şəxsin nüfuzuna zərər vuran paylaşımlar məhkəmə müstəvisinə daşına bilir.

Bəs sosial şəbəkədə paylaşılmış görüntünün silinməsinə məhkəmə qərarı ilə nail olmaq nə dərəcədə mümkündür?

Hüquqşünas Xanım Yusifova bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, sosial şəbəkədə paylaşılmış görüntünün silinməsi üçün məhkəməyə müraciət etmək mümkündür və bir çox hallarda məhkəmə belə tələbi təmin edə bilər. Bunun üçün həmin paylaşımın şəxsin hüquqlarını pozduğu sübuta yetirilməlidir.

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 32-ci maddəsində hər kəsin şəxsi həyatının toxunulmazlığı hüququ təsbit olunub. Həmin maddəyə görə, şəxsin razılığı olmadan onun barəsində məlumatların toplanılması, saxlanılması, istifadəsi və yayılması qanunla müəyyən edilmiş hallar istisna olmaqla yolverilməzdir.

Eyni zamanda, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 23-cü maddəsi şərəf, ləyaqət və işgüzar nüfuzun müdafiəsini nəzərdə tutur. Əgər paylaşılmış görüntü şəxsin nüfuzuna xələl gətirirsə və ya onu cəmiyyət qarşısında mənfi şəkildə təqdim edirsə, həmin şəxs məlumatın təkzib olunmasını və yayımın dayandırılmasını tələb edə bilər.

Bundan əlavə, "İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında" Qanunda da şəxsi məlumatların qorunması ilə bağlı müddəalar mövcuddur. Şəxsin açıq razılığı olmadan onun görüntüsünün yayılması müəyyən hallarda hüquq pozuntusu kimi qiymətləndirilə bilər.

Məhkəmə təcrübəsində xüsusilə aşağıdakı hallarda görüntünün silinməsi ilə bağlı iddiaların təmin olunması ehtimalı yüksəkdir:

Şəxsin razılığı olmadan çəkilmiş və ya paylaşılmış görüntülər;
Şəxsi və ailə həyatına aid məqamları əks etdirən videolar;
Azyaşlıların valideyn razılığı olmadan yayılan görüntüləri;
Təhqir, alçaltma və ya böhtan xarakteri daşıyan paylaşımlar;
Şəxsin təhlükəsizliyinə və ya nüfuzuna zərər vuran materiallar.

Məhkəmə paylaşımın qanunsuz olduğu qənaətinə gələrsə, görüntünün silinməsi, yayımın dayandırılması, mənəvi zərərin ödənilməsi və bəzi hallarda təkzib verilməsi barədə qərar qəbul edə bilər.

Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, görüntü ictimai maraq doğuran hadisə ilə bağlıdırsa, jurnalist fəaliyyəti çərçivəsində çəkilibsə və ya açıq ictimai məkanda qanuni məqsədlərlə yayımlanıbsa, məhkəmə hər bir halı ayrıca qiymətləndirir. Bu zaman şəxsi həyat hüququ ilə cəmiyyətin məlumat almaq hüququ arasında balans qorunmalıdır.

Sosial şəbəkədə paylaşılmış görüntünün silinməsinə məhkəmə qərarı ilə nail olmaq hüquqi baxımdan mümkündür. Ancaq bunun üçün paylaşımın konkret olaraq hansı hüququ pozduğunu sübut etmək əsas şərtdir".

Telegramda izləyin