Ötən ildən qalan dondurmaların istehlakı hansı təhlükələrə səbəb ola bilər? - AÇIQLAMA

Yay mövsümündə dondurma istehlakı artsa da, bəzi satış məntəqələrində ötən ildən qalan məhsulların yenidən satışa çıxarılması ilə bağlı narahatlıqlar gündəmə gəlir.

Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, saxlanma qaydalarına əməl olunmayan və ya dəfələrlə donu açılıb-bağlanan dondurmalar insan sağlamlığı üçün ciddi risk yarada bilər.

Bəs ötən ildən qalan dondurmaların istehlakı hansı təhlükələrə səbəb ola bilər?

Mövzu ilə bağlı qida eksperti Asim Vəliyev Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Yay mövsümü ilə əlaqədar dondurmaya tələnat artıb. Satışda olan dondurmaların ötən ildən qalıb-qalmadığını və sağlamlığa zərərini müəyyən etmək üçün fiziki-orqanoleptiki görünüşə, etiket məlumatlarına, soyuq zəncirin qorunub-qorunmadığına diqqət yetirməliyik. Dondurmanın formasının pozulması, üzərində buz kristallarının olması və 100% təbii, bio məhsulun yararsız, riskli olduğunun ilkin göstəriciləridir. Unutmayaq ki, dondurma süd əsaslı mürəkkəb bir emulsiya olduğu üçün mikrobioloji və kimyəvi risklərə çox həssasdır. Ötən ildən qalan və ya düzgün saxlanmayan dondurmalarda risklər var. Dondurma istehsal və daşınma zamanı düzgün temperature riayət olunmadıqda dondurulmuş mühitdə belə sağ qalan listeria monocytogenes, həmçinin salmonella və e. coli kimi patogenlər sürətlə çoxalır. Bu hal ciddi qida zəhərlənmələrinə səbəb olur. Dondurma əridikdə və yenidən dondurulduqda tekstur, bircinslilik pozulur. Süd şəkəri və su ayrılaraq irihəcmli, sərt buz kristalları əmələ gətirir. Bu məhsulun həm real strukturunu korlayır, həm də soyuq zəncirin qırıldığını göstərir. Uzun müddət qalan dondurmalarda süd yağlarının korlanması baş verir. Bu zaman məhsulda dad və aromat dəyişir, toksiki peroksidlər və sərbəst radikallar yaranır.
Dondurma alarkən qablaşdırmanın ön tərəfindəki dietik, fit, şəkərsiz, uşaqlar üçün təbii yazıları çox vaxt istehlakçını aldatmağa yönəlir. Reallığı öyrənmək üçün arxa tərəfdəki etiket oxumalıyıq. Şəkərsiz yazılan dondurmaların tərkibində yüksək qlisemik indeksli fruktoza siropu, maltodekstrin, ya qarğıdalı siropu gizlənə bilər. Əsl dondurma süd yağından hazırlanmalıdır. Əgər tərkibində hidrogenləşdirilmiş bitki yağı yazılıbsa, bu trans yağ riskini artırır və məhsulun keyfiyyətini aşağı salır. Süni dadlandırıcılar və həddindən artıq kimyəvi rəngləndiricilər olan məhsulları almamalıyıq.
Qablaşdırması sıxılmış, əyilmiş, forması deformasiyaya uğramış dondurmaları qətiyyən almamalıyıq. Bu, dondurmanın əridiyini və yenidən dondurulduğunu göstərir. Paketin üzərində ağ rəngli qırov, ya içərisində irihəcmli buz dənəcikləri hiss edilirsə, soyuq zəncir pozulub. İstehsal tarixi və son istifadə tarixi mütləq oxunmalıdır.

Dondurma xüsusilə həssas əhali qrupları üçün yüksək risk daşıya bilər. Kazein, alfa-laktalbumin allergenləri və laktoza həssaslığı olan şəxslər etiketə diqqət yetirməlidir. Çərəzli, qozlu-fındıqlı və ya qlütenli dondurmalar anafilaktik şok riski olan allergen qrupuna daxildir. Çarpaz çirklənmə ehtimalına qarşı bu allergenləri daşıyan daxili xəbərdarlıqlar yoxlanılmalıdır".

Telegramda izləyin