Şəxsi məlumatların saxlanılması və silinməsi zamanı hansı məqamlara diqqət yetirilməlidir? - AÇIQLAMA

Rəqəmsal texnologiyaların həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrildiyi dövrdə şəxsi məlumatların qorunması məsələsi daha da актуallaşıb. Sosial şəbəkələrdə, mobil tətbiqlərdə və müxtəlif onlayn platformalarda paylaşdığımız məlumatlar həm təhlükəsizliyimiz, həm də məxfiliyimiz baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, şəxsi məlumatların düzgün saxlanılmaması və ya nəzarətsiz şəkildə silinməsi müxtəlif risklərə, o cümlədən məlumat itkisinə, kiberdələduzluğa və hüquqi problemlərə səbəb ola bilər.

Bəs şəxsi məlumatların saxlanılması və silinməsi zamanı hansı məqamlara diqqət yetirilməlidir?

Mövzu ilə bağlı İKT ekspert Elvin Həsənov Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"İnternetdə şəxsi məlumatların silinməsi ilə bağlı ən böyük miflərdən biri delete düyməsinə basdıqdan sonra məlumatın tamamilə yox olmasıdır. Əslində internet belə işləmir. Bir məlumat internetə düşdükdən sonra 0 təkcə sizin profilinizdə yox müxtəlif serverlərdə, ehtiyat nüsxələrdə, axtarış sistemlərində və bəzən digər istifadəçilərin cihazlarında da qala bilir. Bu gün insanların çoxu sosial şəbəkədə paylaşdığı şəkli və ya yazını sildikdə məsələnin bitdiyini düşünür. Halbuki həmin məlumat artıq başqa şəxslər tərəfindən paylaşılmış, kopyalanmış və ya arxivləşdirilmiş ola bilər. Bəzi hallarda məlumatın özü silinsə də, onunla bağlı müəyyən texniki qeydlər və ya metadata sistemlərdə qalmağa davam edir. Təbii ki, insanlar internetdə iz qoyduqlarını çox vaxt hiss etmirlər. Hər dəfə tətbiqə daxil olmaq, hansısa saytı ziyarət etmək, qeydiyyatdan keçmək, şəkil paylaşmaq və ya hətta bir məhsula baxmaq belə müəyyən rəqəmsal iz yaradır. Bu məlumatların bir hissəsi istifadəçi təcrübəsini yaxşılaşdırmaq üçün toplansa da, zamanla böyük məlumat bazalarına çevrilə bilir. Yəni lori dildə desək biz otaqda söz danışırıq və sonra o sözü geri almaq istəyirik ki sanki belə söz deməmişik. 1-2 nəfər arasında olan sözü geri ala bilərik, amma minlərlə insanın eşitdiyi sözü sonradan hamının yaddaşından silmək mümkün deyil. Bu səbəbdən mən həmişə insanlara tövsiyə edirəm ki, məlumat paylaşmazdan əvvəl onu silməyin nə qədər çətin olacağını düşünsünlər. Xüsusilə şəxsiyyət vəsiqəsi məlumatları, biometrik məlumatlar, şəxsi sənədlər, ailə şəkilləri və maliyyə məlumatları internetdə paylaşılarkən daha diqqətli olmaq lazımdır".

Telegramda izləyin