Azərbaycanda boşanmalar niyə artır? - AÇIQLAMA

2026-cı ilin ilk rübündə Azərbaycanda 4614 boşanma qeydə alınıb. Dövlət Statistika Komitəsinin rəsmi hesabatına əsasən, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə əhalinin hər 1000 nəfərinə düşən boşanma sayı 1,9-dan 1,8-ə düşərək cüzi azalma göstərib.Dövlət Statistika Komitəsinin rəsmi hesabatına əsasən, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə əhalinin hər 1000 nəfərinə düşən boşanma sayı 1,9-dan 1,8-ə düşərək cüzi azalma göstərib.İlk 3 ayın göstəriciləri: Ədliyyə Nazirliyinin qeydiyyat şöbələri tərəfindən 20362 doğuş və 8203 nikahla yanaşı, 4614 rəsmi nikah pozulması qeydə alınıb. Bu gün boşanmaların artması əsasən sosial şəbəkələrin təsiri, iqtisadi müstəqillik, erkən nikahlar, qarşılıqlı hörmət və dözümsüzlüyün azalması, həmçinin boşanma proseslərinin hüquqi cəhətdən sadələşdirilməsi ilə bağlıdır.Aparılan araşdırmalar və müşahidələr boşanma statistikasına təsir edən əsas amilləri bir neçə qrupda birləşdirir:

Sosial şəbəkələr və virtual aləm: Real ünsiyyətin azalması, qısqanclıq, virtual xəyanətlər və ailə sirrlərinin kənar şəxslərə açıqlanması münasibətləri bünövrədən sarsıdır.

Psixoloji və sosial dözümsüzlük:
Cütlərin bir-birinə güzəştə getməməsi, səbrin azalması, üçüncü şəxslərin (qohumların) ailə işlərinə müdaxiləsi və psixoloji hazırlığın olmaması.

İqtisadi müstəqillik və gender bərabərliyi:
Qadınların sosial və maddi cəhətdən daha az asılı olması onlara zərərli və zorakılıq olan münasibətlərdən (məişət zorakılığından) qorxmadan çıxmaq imkanı yaradır.

Sadələşdirilmiş hüquqi prosedurlar:
Qanunvericilikdə boşanma proseslərinin daha sadə və əlçatan olması, məhkəmələrdə barışıq üçün verilən vaxtdan səmərəli istifadə edilməməsi rəsmi boşanma saylarını artırır.Erkən və məcburi nikahlar: Gənclərin psixoloji olaraq ailə məsuliyyətinə hazır olmaması, sevgi olmadan qurulan evliliklər zamanla ciddi konfliktlərə və ayrılıqlara gətirib çıxarır.

Erkən və məcburi nikahlar:
Gənclərin psixoloji olaraq ailə məsuliyyətinə hazır olmaması, sevgi olmadan qurulan evliliklər zamanla ciddi konfliktlərə və ayrılıqlara gətirib çıxarır.

Məsələ ilə bağlı Sonxeber.az-a danışan sosioloq Lalə Mehralı bildirib ki, bu gün boşanmaların artmasına səbəb olan bir çox amillər var.

"Təəssüf ki, bu gün ailə quran gənclər bir-birini seçərkən bir-birini seçərkən əxlaqi dəyərlərə yox, fiziki göstəricilərə və maddiyyata baxırlar. Təəssüf ki, gənclərlər düşünürlər ki, seçdikləri insan yaraşıqlıdırsa, gözəldirsə və pulu varsa o xoşbəxt olacaq. Nə xasiyyət, nə psixoloji uyğunluq nəzərə alınmır. Toydan sonra məlum olur ki, gənclər xasiyyət və psixoloji uyğunluq baxımından bir-birinə zidd insanlardır. Nəticədə də tərəflər arasında söz-söhbətlər və mübahisələr başlayır. Xırda bir səbəb tərəflər arasında münaqişəyə səbəb ola bilir. Ona görə də yaxşı olar ki, aile quran zamanı gənclər qan analizi ilə yanaşı psixoloji testdən keçsin. O zaman məlum olar ki, gənclər bir-birinə uyğundur yoxsa yox. Düzdür, boşanmaların qarşısını almaq üçün psixoloji test kifayət deyil. Ailələr də böyük rol oynayır. Bəzən ailələrin müdaxiləsi de boşanmalara səbəb ola bilir".

Sosioloq vurğulayıb ki, bəzən kişilərdə məişət zorakılığı, narkotik, alkoqol, qumar və digər zərərli vərdişlərin olması, eləcə də xəyanət boşanmaya səbəb olur:

"Amma ən çox maddi imkanla bağlı ailədə yaranan narazılıqlar, kənar təsirlər - qaynana, baldız və qohumların ailə məsələlərinə müdaxiləsi boşanmaya səbəb olur. Boşanmaların qarşısını almaq üçün ilkin olaraq gənclərə ailə qurmağın məsuliyyətini düzgün aşılamaq lazımdır. Çünki boşanmaların artma səbəbi tərəflərin ailə məsuliyyətini anlamamasıdır. Düşünürəm ki, insanlar ailə qurmazdan öncə ailə dəyərlərini üstün tutmalı və məsuliyyəti dərk etməlidirlər. Ən önəmlisi isə tərəflər həm psixoloji, həm də maddi cəhətdən ailə qurmağa hazır olmalıdırlar. Yəni bu iki amil biri-birini tamamlamalıdır. Yəni gənclər məsuliyyətlərini dərk etdikdən sonra ailə həyatı qurmalıdırlar. Belə olduğu təqdirdə, gənclər öz partnyorlarını seçdikdə hörmət və anlayış balansı qorunub saxlanır, qurulan ailənin təməli möhkəm olur".

Telegramda izləyin