Valideynlik hüquqlarını itirən şəxsin aliment ödəmək öhdəliyi qalırmı?

Valideynlər öz uşaqları barəsində bərabər hüquq və vəzifələrə malikdirlər. Lakin bəzi hallarda valideynlər bu hüquqlardan məhrum ola bilərlər.

Sonxeber.az xəbər verir ki, Azərbaycanda valideynlik hüquqları məhkəmə qərarı ilə ləğv edilir və bu, yalnız uşağın mənafeyi ciddi şəkildə pozulduqda tətbiq olunur.

Əsas hallar bunlardır:

Valideynlik hüquqları hansı hallarda ləğv oluna bilər?
Valideyn valideynlik vəzifələrini yerinə yetirmirsə - uşağa baxmır, onu təmin etmir, tərbiyəsi ilə məşğul olmur.

Aliment ödəməkdən qəsdən yayınırsa.

Uşağa qarşı zorakılıq edirsə - fiziki, psixoloji və ya cinsi zorakılıq tətbiq edirsə.

Uşağın sağlamlığına və inkişafına təhlükə yaradırsa.

Xroniki alkoqolizm və ya narkomaniya səbəbindən uşağın normal həyatına mane olursa.

Uşağı istismar edirsə - dilənçiliyə məcbur etmək, qanunsuz fəaliyyətə cəlb etmək və s.

Uşağı doğum evindən, xəstəxanadan və ya digər müəssisədən üzrlü səbəb olmadan götürməkdən imtina edirsə.

Valideyn qəsdən uşağın və ya digər ailə üzvünün həyat və sağlamlığına qarşı ağır cinayət törədibsə.

Kim məhkəməyə müraciət edə bilər?
Müraciət etmək hüququ adətən bunlara məxsusdur:

Digər valideyn;

Qəyyum və ya himayəçi;

Uşaq müəssisəsi;

Qəyyumluq və himayə orqanı;

Prokuror.

Valideynlik hüquqları ləğv ediləndə nə baş verir?
Valideyn:

Uşağın tərbiyəsində iştirak etmək hüququnu itirir;

Uşağın yaşayış yeri, təhsili və digər məsələləri barədə qərar verə bilmir;

Uşağın əmlakından istifadə hüququnu itirir.

Vacib məqam valideynlik hüquqları itiriləndə aliment ödəmək öhdəliyi isə qalır. Yəni valideynlik hüquqları ləğv olunsa belə, valideyn uşağın saxlanması üçün aliment ödəməyə davam etməlidir.

Hüquqlar sonradan bərpa oluna bilərmi?

Valideylik hüquqları yeniden bərpa olunur. Əgər valideyn davranışını dəyişərsə (məsələn, müalicə alar, uşağa qayğı göstərməyə başlayar və s.), məhkəməyə müraciət edib valideynlik hüquqlarının bərpasını istəyə bilər. Məhkəmə uşağın mənafeyini nəzərə alaraq qərar verir.

Azərbaycanda valideynlik hüquqlarının məhdudlaşdırılması və ləğvi məsələləri Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsi ilə tənzimlənir.

Əsas müddəalar aşağıdakılardır:

Maddə 64 - Valideynlik hüquqlarından məhrumetmə: Məhkəmə valideyni uşağın mənafeyinə zidd hərəkətlər etdiyinə görə valideynlik hüquqlarından məhrum edə bilər. Buraya valideynlik vəzifələrini yerinə yetirməmək, alimentdən qəsdən yayınmaq, uşağa qarşı zorakılıq etmək, xroniki alkoqolizm və ya narkomaniya, uşağı cinayətə və ya dilənçiliyə cəlb etmək və digər ağır hallar daxildir.

Maddə 65 - Valideynlik hüquqlarından məhrumetmə haqqında işlərə baxılması: Bu cür işlərə məhkəmə baxır. Prosesdə qəyyumluq və himayə orqanının rəyi alınır, zəruri hallarda prokuror da iştirak edir.

Maddə 66 - Valideynlik hüquqlarından məhrumetmənin nəticələri: Valideyn uşağın tərbiyəsində iştirak etmək, onun maraqlarını təmsil etmək və digər valideynlik hüquqlarını itirir. Lakin uşağı saxlamaq (aliment ödəmək) öhdəliyi qüvvədə qalır.

Maddə 67 - Valideynlik hüquqlarının bərpası: Valideyn davranışını və həyat tərzini dəyişdiyini sübut edərsə, məhkəmə uşağın mənafeyini nəzərə alaraq valideynlik hüquqlarını bərpa edə bilər.

Bu qərarlar hər bir iş üzrə fərdi qaydada qəbul edilir və məhkəmə üçün əsas meyar uşağın mənafeyinin qorunmasıdır.

Telegramda izləyin