"Boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqlarda tərk edilmə və günahkarlıq qorxusu yüksək olur" - SOSİOLOQ

"Boşanma, uşaqlar üçün çətin və stresli bir prosesdir. Bu proses hər bir uşaqda fərqli travmalara səbəb olur".

Bunu Sonxeber.az-a danışan sosioloq Nəzrin Əhmədzadə bildirib.

Sosioloq qeyd edib ki, boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqlar müxtəlif çətinliklərlə üzləşə bilərlər, lakin onların gələcək inkişafı valideynlərin münasibətindən və aldıqları dəstəkdən çox asılıdır:

Hər iki tərəf ayrılma barədə qərar verəndə o ailədə böyüyən uşaqların boşanma prosesində alacaqları travmanı minimuma endirmək üçün çalışmalıdır. Boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqlarda narahatlıq, özünəinamın azalması, tərk edilmə hissi və stress daha yüksək olur. Eləcə də həmin uşaqlarda davranış problemləri, aqressivlik, qapanıqlıq, itaətsizlik və ya diqqət pozuntuları olması gözləniləndir. Çox vaxt görürsən ki, boşanma prosesində uşaqların dərs nailiyyətləri aşağı düşür və məktəbə maraq azalır Ən önəmlisi isə dostlarla və ya gələcəkdə ailə qurarkən etibarlı münasibətlər qurmaqda çətinlik çəkirlər.

Bəzən də boşanmadan sonra ailənin gəlirinin azalması uşağın yaşayış və təhsil şəraitinə təsir edə bilər.Bununla yanaşı, valideynlər arasında qarşılıqlı hörmət, uşağın hər iki valideynlə əlaqəsinin qorunması və ona sevgi, diqqət göstərilməsi bu mənfi təsirləri əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər. Hətta yüksək münaqişəli ailədə yaşamaqdansa, sakit və təhlükəsiz mühitdə böyümək uşağın inkişafı üçün daha əlverişli ola bilər".

Sosioloq vurğulayıb ki, boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqların yaşadığı travma hər uşaqda eyni olmur. Travmanın dərəcəsi valideynlərin münasibətindən, uşağın yaşından və boşanma prosesinin necə keçməsindən asılıdır:

"Boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqlarda tərk edilmə və günahkarlıq qorxusu yüksək olur. Bəzi uşaqlar valideynlərinin boşanmasına özlərinin səbəb olduğunu düşünürlər. Təəssüf ki, bu da onlarda özünə inamın azalmasına, dəyərsiz hissinin çoxalmasına və gələcəyə inamını itirməsinə səbəb olur. Lakin qeyd etmək vacibdir ki, boşanmanın özü hər zaman travma yaratmır. Əgər valideynlər uşağı münaqişələrdən uzaq saxlayır, hər ikisi onunla isti münasibəti qoruyur və uşağa emosional dəstək verirlərsə, mənfi təsirlər xeyli azalır. Ən ağır psixoloji təsir adətən boşanmanın özündən deyil, valideynlər arasında uzunmüddətli münaqişə, zorakılıq və ya uşağın bu münaqişələrə cəlb olunmasından qaynaqlanır".

Sosioloq boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqları psixoloji travmadan qorumaq üçün valideynlər uşağın yanında mübahisə və qarşıdurmadan çəkinməlidirlər:

"Uşağa boşanmanın onun günahı olmadığı aydın şəkildə izah edilməlidir. Hər iki valideyn imkan daxilində uşaqla müntəzəm və sevgi dolu münasibəti davam etdirməlidir.Uşağın fikirləri və hissləri dinlənilməli, ona özünü ifadə etmək imkanı verilməlidir. Məktəb və gündəlik həyatında sabitlik qorunmalıdır. Digər valideyn haqqında uşağın yanında təhqiredici və ya mənfi fikirlər söylənilməməlidir.Uşaqda uzunmüddətli narahatlıq, depressiya, aqressivlik və ya davranış problemləri müşahidə olunarsa, uşaq psixoloqundan dəstək almaq Bütün bu sadaladıqlarım uşağın təhlükəsiz, sevgi dolu və sabit mühitdə böyüməsi boşanmanın mənfi təsirlərini əhəmiyyətli dərəcədə azalda və onun sağlam psixoloji inkişafına kömək edə bilər".

Telegramda izləyin