Bu şəxslərin kredit müraciətlərinə İMTİNA EDİLƏCƏK - AÇIQLAMA

Kredit götürərkən banklar müştərinin kredit tarixçəsini və əvvəlki öhdəliklərini nəzərə alaraq onun borcu qaytarma qabiliyyətini qiymətləndirirlər. Gecikmiş ödənişlər və problemli kreditlər yeni kreditin təsdiqlənməsinə, məbləğinə, faizinə və digər şərtlərinə təsir göstərə bilər.

Bəs, kredit tarixçəsi bankın qərarına nə dərəcədə təsir edir, əvvəlki gecikmələr yeni kreditin təsdiqlənməsinə və şərtlərinə necə təsir göstərə bilər və problemli kredit tarixçəsini yaxşılaşdırmaq üçün hansı addımlar atılmalıdır?
Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a açıqlama verən bank eksperti Emin Kərimov bildirib ki, kredit tarixçəsi kreditin verilməsinə və kredit məbləğinin müəyyənləşdirilməsinə birbaşa təsir edən əsas amillərdən biridir:

"Kredit tarixçəsi şəxsin əvvəlki kredit öhdəliklərinə münasibətini, ödəniş davranışını və öhdəliklərini nə dərəcədə vaxtında yerinə yetirdiyini göstərir. Tarixçədəki hər bir gecikmə, kredit ödənişlərindəki dinamika və digər göstəricilər şəxsin yeni kredit əldə etməsinə təsir göstərə bilər. Məsələn, şəxsin yüksək əməkhaqqısı olsa və gəlirinə uyğun kredit məbləği istəsə belə, kredit tarixçəsində ciddi gecikmələr varsa, banka müraciəti rədd edilə bilər. Yeni kreditlərin verilməsi ilə bağlı yanaşma bankların kredit şərtlərindən asılı olaraq dəyişə bilər. Lakin ümumilikdə müştərinin risk profili qiymətləndirilərkən kredit tarixçəsi mühüm göstəricilərdən biri hesab olunur və müştəri ilə gələcək əməkdaşlıq barədə qərarın qəbulunda nəzərə alınır".

Ekspert bildirib ki, əgər müştərinin ödəniş tarixçəsi müsbətdirsə, skorinq sistemi üzrə yüksək nəticəyə malikdirsə və əvvəlki öhdəliklərini vaxtında yerinə yetiribsə, ona daha yüksək məbləğdə kredit təklif edilə bilər:

"Məsələn, gəlirinə əsasən müştəriyə 10 min manat kredit düşürsə və o, 7-8 min manat tələb edirsə, müsbət kredit tarixçəsi nəzərə alınaraq daha yüksək məbləğ təklif olunması da mümkündür. Əksinə, müştərinin çoxsaylı gecikmələri və xüsusilə aktiv, ödənilməmiş gecikmədə olan krediti varsa, kredit müraciətindən imtina edilə bilər. Gecikmələr əvvəlki dövrdə baş verib və kredit öhdəliyi sonradan tam yerinə yetirilibsə, bəzi hallarda müştəriyə daha aşağı məbləğdə kredit təklif olunur. Məsələn, müştərinin 5 min manat kredit almaq imkanı olduğu halda, ona 2-3 min, bəzi hallarda isə 1 min manat məbləğində kredit verilə bilər. Bununla müştərinin ödəniş davranışının yenidən qiymətləndirilməsi mümkün olur".

Onun sözlərinə görə, kredit tarixçəsində kredit üzrə ödənişlərin necə həyata keçirildiyi də öz əksini tapır:

"Bəzən şəxs krediti özü götürsə də, ödənişləri dostu, qardaşı və ya digər ailə üzvü həyata keçirir. Bu ödənişlər gecikmə ilə aparılıbsa, həmin məlumat da kredit tarixçəsində görünür. Məsələn, şəxsin dörd krediti varsa və onlardan üçü vaxtında, biri isə gecikmə ilə ödənilibsə, bu məlumat müştərinin risk profilinin qiymətləndirilməsi zamanı nəzərə alına bilər. Şəxsin bütün kreditlərində davamlı gecikmələrin olması isə onun öhdəliklərinə münasibətinin məsuliyyətsiz qiymətləndirilməsinə və yeni kredit müraciətinin rədd edilməsinə səbəb ola bilər".

Röyalə Xəyal

Telegramda izləyin