ABŞ-İran müharibəsində son vəziyyət: Tehranda danışıqlar, neft qiymətləri yüksək səviyyədə

ABŞ və İran arasında davam edən münaqişə fonunda diplomatik təmaslar və regionda təhlükəsizliklə bağlı gərginlik diqqət mərkəzindədir. Səudiyyə Ərəbistanı, Pakistan və Türkiyənin nümayəndələrinin Tehranda apardığı görüşlərdə müharibənin genişlənməsinin qarşısının alınması, Hörmüz boğazında gəmiçiliyin bərpası və nüvə proqramı ilə bağlı danışıqların yenidən başlanması məsələləri müzakirə olunur.

Financial Times nəşrinin məlumatına görə, vasitəçilik səylərinə baxmayaraq, tərəflər bir sıra mühüm məsələlərdə ortaq mövqeyə gələ bilməyiblər. Dondurulmuş İran aktivləri, ABŞ-ın İran limanlarına tətbiq etdiyi blokada və Tehranın nüvə proqramı danışıqların əsas mübahisəli mövzuları olaraq qalır.

Tramp İrana yeni zərbə endirilməsi ilə bağlı açıqlama verib

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı yeni hərbi əməliyyatların başlanması ehtimalı ilə bağlı açıqlama verib. Al Jazeera telekanalının oktyabrın 26-da yaydığı məlumata görə, Tramp bazar günü jurnalistlərin sualını cavablandırarkən həmin gün İrana zərbə endirilməyəcəyini bildirib.

Bununla belə, ABŞ prezidentinin açıqlaması hərbi əməliyyatların tamamilə dayandırılması barədə qərar kimi qiymətləndirilə bilməz. Vaşinqtonun Tehranla razılaşma əldə etmək və hərbi təzyiqi davam etdirmək variantlarını nəzərdən keçirdiyi bildirilir.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi isə ABŞ və İsrailin yeni hücumlarının əvvəlki əməliyyatlardan fərqli nəticə verməyəcəyini bəyan edib.

İsrail İrana qarşı mümkün hərbi əməliyyatlarla bağlı mövqeyini açıqlayıb

Sonxeber.az Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, İsrailin müdafiə naziri İsrael Katz ölkəsinin İrana qarşı yeni hücuma başlamaq niyyətində olması barədə yayılan məlumatları təkzib edib. O bildirib ki, İsrail İranın hücumu ilə üzləşəcəyi təqdirdə buna sərt cavab verəcək.

Bununla yanaşı, İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu İran və onunla əlaqəli silahlı qruplardan qaynaqlana biləcək təhlükələr barədə xəbərdarlıq edib. ABŞ və İsrail arasında İranla bağlı hərbi koordinasiya məsələsi də regionda diqqət mərkəzində qalır.

Associated Press agentliyinin məlumatına görə, İranla bağlı mümkün hərbi əməliyyatlar ətrafında İsrail rəhbərliyi ilə hərbi dairələr arasında fikir ayrılığı olması barədə xəbərlər yayılıb. İsrail rəsmiləri isə bu məlumatların bir hissəsini təkzib ediblər.

Neftin qiyməti 115 dollar ətrafında dəyişir

ABŞ-İran münaqişəsi və Hörmüz boğazında yaranan təhlükəsizlik riskləri dünya enerji bazarına təsir göstərməkdə davam edir.

The Wall Street Journal qəzetinin oktyabrın 26-da yaydığı məlumata əsasən, Brent markalı neftin dekabr fyuçerslərinin qiyməti 1,8 faiz azalaraq bir barel üçün 114,57 dollara, WTI markalı neftin qiyməti isə 2,2 faiz azalaraq 100,96 dollara düşüb.

Qiymətlərin azalması diplomatik danışıqların bərpası ilə bağlı gözləntilərlə əlaqələndirilir. Bununla belə, Yəməndə husilərin Səudiyyə Ərəbistanına qarşı hücumları və regionda neft daşımalarına yaranan təhlükələr bazardakı qeyri-müəyyənliyi artırır.

Hörmüz boğazı dünya neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükü üçün mühüm marşrutlardan biridir. Bu ərazidə gəmiçiliyin pozulması enerji qiymətlərinə və beynəlxalq ticarətə birbaşa təsir göstərə bilər.

Müharibənin dayandırılması ilə bağlı razılaşma əldə olunmayıb

Hazırda ABŞ və İran arasında danışıqların əsas istiqamətlərini Hörmüz boğazının açılması, ABŞ-ın İran limanlarına tətbiq etdiyi blokadanın aradan qaldırılması və nüvə proqramı ilə bağlı məsələlər təşkil edir.

Tehran boğazda gəmiçiliyin bərpası müqabilində Vaşinqtondan blokadanın aradan qaldırılmasını və dondurulmuş İran aktivlərinin bir hissəsinin sərbəst buraxılmasını istəyir. ABŞ isə İranın zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları ilə bağlı məsələnin həllində israr edir.

Financial Times yazır ki, tərəflər güzəştlərin hansı ardıcıllıqla həyata keçirilməsi barədə razılığa gələ bilmirlər. Regional ölkələrin vasitəçilik səylərinə baxmayaraq, münaqişənin tam dayandırılmasına dair yekun razılaşma hələ əldə olunmayıb.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin