Benzin və dizel maşınları bazardan çıxarılacaq? - EKSPERT AÇIQLADI

Avropa İttifaqında 2035-ci ildən yeni avtomobillərin emissiyalarına dair nəzərdə tutulan məhdudiyyətlər avtomobil sənayesində elektrikli nəqliyyat vasitələrinə keçidi sürətləndirə və bazarda ciddi dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Bu proses benzin və dizellə işləyən avtomobillərin istehsalına, satışına və qiymətlərinə təsir göstərməklə yanaşı, ikinci əl avtomobil bazarında da yeni tendensiyalar yarada bilər. Avropa bazarındakı dəyişikliklərin Azərbaycana mümkün təsiri, eləcə də elektrik və hibrid avtomobillərə marağın artması fonunda ənənəvi avtomobillərə tələbatın gələcək vəziyyəti diqqət çəkir.

Bəs, Avropa İttifaqının 2035-ci illə bağlı planları Azərbaycanda avtomobil bazarına necə təsir göstərə bilər? Bu dəyişikliklər benzin və dizellə işləyən avtomobillərin, xüsusilə də ikinci əl maşınların qiymətlərinin ucuzlaşmasına səbəb ola bilərmi və elektrikli avtomobillərə keçid ölkəmizin nəqliyyat sektorunda hansı yenilikləri zəruri edəcək?

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a açıqlama verən nəqliyyat eksperti Razil Nağıyev bildirib ki, Avropa İttifaqının qərarının Azərbaycana birbaşa hüquqi təsiri yoxdur.

"Təsir əsasən avtomobil idxalı, bazardakı model çeşidi və qiymətlər vasitəsilə hiss oluna bilər. Avropada benzinlə işləyən avtomobillərə tələbat azaldıqca bəzi işlənmiş modellər ixrac bazarlarında daha münasib qiymətə təklif oluna bilər. Digər tərəfdən, həmin modellərin istehsalı və təklifi azalarsa, qiymətləri sabit qala, hətta arta bilər. Azərbaycanda elektrik avtomobillərinin yayılması qiymət, şarj imkanları, batareyanın vəziyyətinin yoxlanılması və servis xidmətlərinin əlçatanlığından asılıdır. 2026-cı ilin ilk doqquz ayında ölkəyə 680 tam elektrik avtomobili idxal olunub ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 56,4 faiz azdır. Ümumi minik avtomobili idxalı da 34,9 faiz azalıb. Elektrik və bəzi hibrid avtomobillər üçün ƏDV güzəştlərinin 2025-ci ilin sonunda başa çatması idxala təsir edən amillərdən biridir. Bu rəqəmlər satışları deyil, idxalı əks etdirsə də, bazara daxil olan avtomobillərin sayının azaldığını göstərir".

Ekspert bildirib ki, 2026-2028-ci illər üçün ehtiyatlı proqnozuma görə, bazara daha aşağı qiymətə yeni avtomobillər daxil olarsa, onlarla birbaşa rəqabət aparan az işlənmiş modellər 5-10 faiz ucuzlaşa bilər:

"Lakin bu ehtimalı bütün ikinci əl avtomobil bazarına şamil etmək düzgün olmaz. İdxalın azalması, məzənnə dəyişiklikləri və etibarlı, münasib qiymətli avtomobillərə davamlı tələbat genişmiqyaslı ucuzlaşmanı ləngidə bilər. Buna görə də daha real ssenari bütün bazarda kəskin qiymət enişi deyil, ayrı-ayrı modellərdə mərhələli dəyişikliklərin baş verməsidir. Qeyd olunan faiz rəsmi proqnoz deyil, mövcud şərtlərə əsaslanan qiymətləndirmədir. Azərbaycanda elektromobillərə marağı artırmaq üçün vergi güzəştləri sabit və əvvəlcədən proqnozlaşdırılan olmalı, şarj məntəqələrinin sayı Bakı ilə yanaşı regionlarda, yaşayış binalarında və magistral yollar boyunca artırılmalıdır. Batareyanın vəziyyətini təsdiqləyən standart yoxlama sisteminin yaradılması, ixtisaslı servis xidmətlərinin və ehtiyat hissələrinin əlçatanlığı da vacibdir. Taksi, çatdırılma və dövlət avtomobil parklarının tədricən elektrikləşdirilməsi bu texnologiyanın real istifadə şəraitində səmərəliliyini nümayiş etdirə bilər. Ümumilikdə, elektrik və hibrid avtomobillərin payının artması Azərbaycanda nəqliyyat sektorunu tədricən dəyişəcək. Bununla belə, benzin və dizellə işləyən avtomobillərin yaxın illərdə bazardan çıxması gözlənilmir. Hibridlər keçid dövründə praktik seçim olaraq qalacaq, tam elektrik avtomobillərinin geniş yayılması isə qiymətlərin əlçatanlığından, şarj infrastrukturundan, servis imkanlarından və alıcıların bu texnologiyaya etibarından asılı olacaq".

Röyalə Xəyal

Telegramda izləyin