Yaxın günlərdə Bakıda bu təbiət hadisəsi baş verəcəkmi? Baş hidroloq Asif Verdiyevlə MÜSAHİBƏ

Yaxın günlərdə Bakıda bu təbiət hadisəsi baş verəcəkmi? Baş hidroloq Asif Verdiyevlə MÜSAHİBƏEkologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin baş hidroloqu Asif Verdiyev BiG.AZ-ın suallarını cavablandırıb.

- Asif bəy, bir neçə gün öncə Azərbaycanda hava şəraiti kəskin soyudu. Bu cür hava şəraiti fevral ayında da gözlənilirmi?

- Ümumiyyətlə, uzunmüddətli proqnozların özünü doğrultması aşağı olur. Biz hava şəraitinin kəskin dəyişməsi ilə bağlı sinoptik şəraiti təhlil etdikdən sonra sutkalıq, iki sutkalıq proqnozlar və eyni zamanda bir-iki gün əvvəlcədən xəbərdarlıqlar hazırlayıb müvafiq qurumlara göndəririk. Qeyd edim ki, 3 və 5 günlük uzunmüddətli proqnozlar verərkən həmin proqnozlar hər gün bir daha dəqiqləşdirilir. Atmosferdə hava daimi hərəkətdə olur, demək olar ki, hər saat hava dəyişir. Ona görə indidən fevral ayında bizi hansı hava şəraitinin gözləməsi ilə bağlı proqnoz vermək çətindir. Şübhəsiz ki, fevral ən soyuq aylardan biridir. Statistik məlumatlara nəzər salsaq, bölgələrdə, Bakı və Abşeron yarmadasında ayrı-ayrı illərdə qarlı, şaxtalı hava şəraiti müşahidə olunub. Biz bu ilin qış dövrünün proqnozunu ictimaiyyətə açıqlayarkən bildirimişdik ki, qış dövründə ölkə ərazisində hava şəraitinin mülayim keçəcəyi gözlənilir. Havanın orta aylıq temperaturunun iqlim normasından 0,5-1,0 dərəcə yüksək olacağı gözlənilir. Fevral ayında hava şəraitində hər hansı kəskin dəyişiklik gözlənilərsə, bu barədə ictimaiyyətə əvvəlcədən məlumat veriləcək.

- Havaların anomal keçməsi bir çox insanların səhhətində müəyyən problemlərə gətirib çıxarır. Sonuncu dəfə Azərbaycanda bu cür anomal hava şəraiti neçənci ildə müşahidə olunub?

- Müşahidə olunan hidrometeoroloji proseslər və hava şəraitində baş verən dəyişikliklər meteohəssas insanlara birbaşa təsir göstərir. Bununla əlaqədar olaraq biz hava proqnozları ilə yanaşı, tibbi-meteoroloji proqnozlar da hazırlayıb ictimaiyyətə təqdim edirik. Hava şəraitinin kəskin anomal keçməsi ilə bağlı qeyd edim ki, yanvarın 16-da Bakıda havanın temperaturu 16-17 dərəcəyə qalxmışdı. Yanvarın 17-də isə temperatur kəskin olaraq 10 dərəcə aşağı düşdü. Bu da temperaturun anomal gedişi kimi qiymətləndirilir. Ona görə prosesi əvvəlcədən proqnozlaşdırıb insanlara bu barədə məlumat verdik. Müşahidə məlumatlarına nəzər salsaq görərik ki, Bakıda və Abşeron yarmadasında ən soyuq yanvar ayı 1962-ci ildə qeydə alınıb.

Ancaq son 26 ildə isə ən soyuq yanvar ayı 2008-ci ildə olmuşdu. Həmin dövr yanvarın 8-də Bakıda və Abşeron yarmadasında havanın temperaturu 8,7 dərəcə şaxta təşkil etmişdi. Hətta Bakıda 44 santimetr hündürlüyündə qar yağmışdı. Eyni zamanda Bakıda və Abşeron yarımadasında 2010-cu ildə sürəti saniyədə 35 metrə çatan şimal-qərb küləyi müşahidə olunmuşdu. Ancaq bu il yanvarın 17-də müşahidə olunan şimal-qərb küləyinin sürəti ondan çox olmuşdu.

Yaxın günlərdə Bakıda bu təbiət hadisəsi baş verəcəkmi? Baş hidroloq Asif Verdiyevlə MÜSAHİBƏ- Tozlu hava kütlələri əsasən hansı dövlətlərdən ölkəmizə gəlir?

- İlin müxtəlif aylarında bölgələrdə, Bakıda və Abşeron yarmadasında havada toz burulğanı əmələ gəlir. Bu da əsasən cənub və cənub-qərb küləkləri zamanı Ərəbistan səhrəlarından və cənub-şərq küləkləri zamanı Türkmənistandan ölkəmizə daxil olur. Eyni zamanda güclü küləklər lokal xarakterli də ola bilir.

- Daha çox hansı bölgələrdə güclü külək müşahidə olunur?

- Yanvar və fevral aylarında cənub-qərb küləkləri bölgələrdə, xüsusən də dağlıq ərazilərdə Daşkəsən, Gədəbəy, Lerik və s. rayonlarında müşahidə olunur. Bakıda və Abşeron yarımadasında isə daha çox güclü şimal-qərb küləyi bəzən cənub-qərb küləyi ilə əvəz olunur.

- Bu zaman yəqin ki, tərəfinizdən səlahiyyətli orqanlara xəbərdarlıq edilir?

- Təbii ki, istənilən hidrometeoroloji proseslərlə bağlı hava şəraitinin kəskin dəyişməsi, güclü külək, havanın temperaturunun kəskin tərəddüdü, atmosfer təzyiqinin tərəddüdü, intensiv yağışlar, dolu və s. ilə bağlı əvvəlcədən xəbərdarlıq tərtib edib bütün dövlət orqanlarına, nazirliklərə, icra hakimiyyətlərinə, açıq dənizdə fəaliyyət göstərən müəssisələrə təqdim edirik.

Yaxın günlərdə Bakıda bu təbiət hadisəsi baş verəcəkmi? Baş hidroloq Asif Verdiyevlə MÜSAHİBƏ- Bu il qış fəslinin isti keçməsi bir çoxlarında yayda havaların kəskin şəkildə isti keçəcəyi fikrini yaradır. Bu ehtimal nə qədər doğrudur?

- Bununla bağlı bizə çox suallar verilir. Qeyd edim ki, qış fəsli ilə yay fəsli arasında elmi cəhətdən elə bir əlaqə yoxdur. Yəni qış nə qədər soyuq keçərsə, yay o qədər isti keçəcək və yaxud da əksinə. Bunlar arasında elmi cəhətdən əlaqə yoxdur.

- Bizi qlobal istiləşmə gözləyirmi?

-İstiləşmə, yəni havanın temperaturunun artması bütün dünyada olduğu kimi, bizim ərazidə də müşahidə olunur. Ümumi tendensiya onu göstərir ki, Azərbyacanda da temperaturda artım müşahidə edilir. Bu artım bütün fəsillərdə özünü göstərir. Ümumiyyətlə, son illər qış dövrü mülayim keçir və dağlıq ərazilərdə qar örtüyündə azalma müşahidə olunur. Qış dövründə orta dağlıq ərazilərdə havanın temperaturunun artması nəticəsində qar örtüyü bəzən vaxtından əvvəl əriyir. Qarın vaxtından tez əriməsi quruluq dövründə çaylarda sululuğun formalaşmasında müəyyən problem yaradır.

- Yaxın günlərdə Bakıya qar yağması gözlənilirmi?

- Hazırda sinoptik şəraitlə əlaqədar hava şəraitində kəskin dəyişmə gözlənilmir. Əgər hava şəraitində hansısa cidi dəyişiklik və ya qar yağması gözlənilərsə əvvəlcədən bu barədə ictimaiyətə məlumat veriləcək.

- Fevral ayında çaylarda daşqınlar gözlənilirmi?

- Fevral ayında çaylarda adətdən az sulu dövr müşahidə olunur. Çünki dağlıq ərazilərə yağıntı qar şəklində yağır və havanın tempuraturu aşağı olur. Ona görə də çaylar əsasən yeraltı su hesabına qidalanır. Çaylarda sululuğun artımı və gursululuq dövrü əsasən mart ayının sonu və aprelin əvvəlindən başlayır və may ayının sonunadək davam edir. Həmin dövrdə havanın tempuraturu yüksəlir, dağlıq ərazilərdə qar örtüyü tədricən əriyir, yağışlar mövsümi başlayır və çaylarda gursululuq dövrü müşahidə edilir.

- Daha çox hansı çaylarda daşqınlar gözlənilir?

- Yaz-yay aylarında çayların gursululuğunu proqnozlaşdırmaq üçün biz hər il mart ayında Azərbaycanın dağlıq ərazilərində 5 istiqamətdə qarölçmə işləri aparırıq. Bu ilin mart ayında bu işlərin aparılmasına başlayacağıq. Qarölçmə işləri 28 marşrut üzrə olmaqla Böyük Qafqazın (Balakən, Zaqatala, Qax, Şəki, Oğuz, Qəbələ, Quba, Qusar rayonlarının) və Kiçik Qafqazın (Daşkəsən, Gədəbəy, Göygöl rayonlarının) dağlıq ərazilərində aparılacaqdır. Bu işlərin aparılmasında əsas məqsəd çayların hövzələrində qarda olan su ehtiyatını müəyyən etməkdir. Ölçü işləri başa çatdıqdan sonra aparılan hesablamalara və təhlillərə əsasən yaz-yay gursululuq dövrünün proqnozu hazırlanacaq.

- Daşqınlar zamanı hansı rayonlara daha çox zərər dəyir?

- Azərbaycan ərazisində daha çox daşqınlara məruz qalan bölgə əsasən Böyük Qafqazın cənub yamacıdır. Bu, əsasən sel təhlükəsi olan Balakən, Şəki, Oğuz, Qəbələ rayonlarının ərazisində axan çaylardı. Həmin çaylarda yaz-yay və payız dövrlərində yağan intensiv leysan yağışları nəticəsində qısamüddətli daşqınlar müşahidə olunur. Bununla bağlı mütəmadi olaraq əvvəlcədən xəbərdarlıqlar veririk.

- Havanın necə keçəcəyi ilə bağlı məlumat sizə neçə gün öncə bəlli olur?

- Biz sutkalıq və iki sutkalıq proqnozlar hazırlayırıq. Hava proqnozunu tərtib edərkən proqnozlar bürosunda quraşdırılmış proqram təminatlı sistemdən istifadə edirik. Bu sistem vasitəsilə biz hər 3 saatdan bir hava şəraitində baş verə biləcək dəyişiklikləri izləyə bilirik. Eyni zamanda müxtəlif sinoptik xəritələr alırıq və onları təhlil edirik. Dünyanın bir çox ərazilərində, xüsusilə də bizim ölkəyə yaxın ərazilərdə müşahidə olunan və gözlənilən prosesləri daimi izləyirik. Bütün bu proseslər üzərində təhlillər apardıqdan sonra gözlənilən hava şəraiti ilə bağlı sutkalıq və iki sutkalıq proqnozlar hazırlayırıq.

- Verdiyiniz proqnozlarda neçə faiz yanlışlıq olur?

- Qeyd edim ki, bu il ETSN-nin Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin yeni saytının yaradılması gözlənilir. Saytda biz hər gün 5 günlük hava proqnozunu yerləşdirəcəyik və proqnozlar hər gün yenilənəcəkdir. Ümumiyyətlə, proqnoz sözü ehtimal deməkdir və heç vaxt 100 faiz ola bilməz. Verdiyimiz sutkalıq hava proqnozunun özünü doğrultması dünya standartlarına yaxındır.

- Nazirlik tərəfindən hava ilə bağlı xəbərdarlıq olunan zaman bir çoxları bunu önəmsəmədir. Hətta qınayanlar da oldu. Bununla bağlı fikirlərinizi bilmək istərdik?

- Bu yaxınlarda yəni yanvarın 17-18-də xüsusi təhlükəli hava proqnozu ilə bağlı xəbərdarlığı qeyd etmək istərdim. Həmin vaxt biz Bakı və Abşeron yarmadasında, xüsusən də açıq dənizdə güclü küləyin olacağı ilə bağlı xəbərdarlıq vermişdik. Bakıda havanın temperaturunun müsbət 2 dərəcəyə enməsi və yağıntının bəzi yerlərdə sulu qara keçəcəyi proqnozlaşdırılmışdı. Yanvarın 17-də Bakıda temperatur kəskin aşağı endi, yağıntı sulu qara keçdi, güclü şimal-qərb küləyi müşahidə olundu. Bölgələrdə isə əksər ərazilərə qar yağmışdı. Bəzi insanlar düşünürdülər ki, soyuq və qarlı hava şəraiti Bakıda və Abşeron yarımadasında da olacaq. Qeyd etmək istəyirəm ki, güclü qarlı hava şəraiti əsasən bölgələrdə gözlənilirdi. Həmin vaxt hava şəraiti ilə bağlı məlumat əldə etmələri üçün vətəndaşlar tərəfindən bizə çoxsaylı zənglər daxil olmuş və bizim mütəxəsislər tərəfindən onlara ətraflı məlumat verilib. Qeyd edim ki, güclü küləklə əlaqədar şəhərin bəzi yerlərində binaların dam örtükləri uçmuş, ağacların qurumuş budaqları qırılmış, yük maşını aşmış, binanın üstündən su çəni yerə düşmüş və bu kimi hadisələr baş vermişdi. Bütün bunları KİV-lər işıqlandırıb. Bir-çox dövlət qurumları qeyri-sabit hava şəraiti ilə bağlı vaxtında lazımi tədbirlər görmüşdülər. Əlbəttə, bizim əsas borcumuz insanları, vətəndaşları əvvəlcədən məlumatlandırmaqdır ki, diqqətli olsunlar və baş verə biləcək hadisələrə hazır olsunlar.

Yaxın günlərdə Bakıda bu təbiət hadisəsi baş verəcəkmi? Baş hidroloq Asif Verdiyevlə MÜSAHİBƏ- Mobil telefonlarda olan hava proqnozlarında yanlışlıq olurmu?

- Qeyd etmək istəyirəm ki, mobil telefonlarda olan hava proqnozları Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin proqnozu (məhsulu) deyil. O proqnozlar bir çox ölkələr tərəfindən rəqəmsal modellər əsasında hazırlanır və həmin proqnoza insanlar tərəfindən heç bir müdaxilə olunmur. Bu proqnoz dünyanın hər bir ərazisi üçün, eləcə də, Azərbaycan üçün hazırlanır. Bu proqnozlar bizim ərazinin iqlim xüsusiyyətləri və s. amillər nəzərə alınmadan hazırlanır. Məsələn, Bakı və Abşeron yarmadasında küləyin sürəti 30-35 m/s-yə olduğu halda mobil telefonda bu göstərici əsasən xeyli aşağı olur. Bu da, əlbəttə, insanlarda çaşqınlıq yaradır. Bizim verdiyimiz proqnozlar ETSN-nin saytında (www.eco.gov.az) hər gün yenilənir. İstənilən vətəndaş həmin saytdan hava haqqında daha dəqiq məlumat əldə edə bilər.

Aysel Yusifqızı
FOTO: Leyla Mustafazadə
Yaxın günlərdə Bakıda bu təbiət hadisəsi baş verəcəkmi? Baş hidroloq Asif Verdiyevlə MÜSAHİBƏYaxın günlərdə Bakıda bu təbiət hadisəsi baş verəcəkmi? Baş hidroloq Asif Verdiyevlə MÜSAHİBƏYaxın günlərdə Bakıda bu təbiət hadisəsi baş verəcəkmi? Baş hidroloq Asif Verdiyevlə MÜSAHİBƏYaxın günlərdə Bakıda bu təbiət hadisəsi baş verəcəkmi? Baş hidroloq Asif Verdiyevlə MÜSAHİBƏYaxın günlərdə Bakıda bu təbiət hadisəsi baş verəcəkmi? Baş hidroloq Asif Verdiyevlə MÜSAHİBƏYaxın günlərdə Bakıda bu təbiət hadisəsi baş verəcəkmi? Baş hidroloq Asif Verdiyevlə MÜSAHİBƏYaxın günlərdə Bakıda bu təbiət hadisəsi baş verəcəkmi? Baş hidroloq Asif Verdiyevlə MÜSAHİBƏ


Sonxeber.az Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 6990   Tarix: 04 fevral 2019  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 055 3906818

Facebookda Paylaş

Unvan.az - elanlar sayti

DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

Təcili! Dəyərindən aşağı Azinkoda mənzil satılır - FOTOLAR

Çox təcili Nəriman Nərimanov rayonu, Nərimanov metrosuna 10 dəqiqəlik məsafəsi olan, Əliyar Əliyev küşəsində, 100% yaşayışlı yeni binada, 90 kvadratlıq, 2 otaqlı, təmirli, istilik sistemi kombi olan, döşəmə parket, mənzil əşyasız satılır, mənzil 155.000 Azn-nə satılır. Real alıcılara qiymətdə razılaşma

15 fevral 2019

Azərbaycanda 2 uşağını küçəyə atan qadın danışdı: "Günə iki manata görə..."/şok faktlar

11:03. . Bərdə rayonunda küçədən tapılan körpələrin anası tapılıb.. . Sonxeber.az report-a istinadən xəbər verir ki, hadisədən sonra Bərdə Rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşları bu istiqamətdə əməliyyat axtarış tədbirlərinə başlayıblar. . . Məlum olub ki, körpələrin anası Qazax rayonunun Kəmərli kənd sakin

4 fevral 2019

"Lady Sharm" kimin qəzəbinə tuş gəlib? - Nüfuzlu şəxslərin aldadılması, xaricdən sığınacaq...

Son günlər Bakıda məşhur "Lady Sharm" mağazalar şəbəkəsinin bağlanması haqda məlumatlar yayılıb. Bildirilir ki, şəbəkənin bir qrup məsul şəxsi hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən həbs edilib.. . Həbsə səbəb mağazalar şəbəkəsinin bazara məşhur brendlərin saxtalaşdırılmış çeşidlərini çıxarmasıdır.

4 fevral 2019

"Azərbaycanda bəzi valideynlər azyaşlı qızını öz yaşında olan kişiyə ərə verir"

Aynur Veysəlova: "2018-ci ildə Azərbaycanda 15-17 yaşlı gəlinlər 2421 uşaq dünyaya gətiriblər". . . Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin İnformasiya və analitik araşdırmalar şöbəsinin müdir müavini Aynur Veysəlova erkən nikahlarla bağlı modern.az-ın suallarını cavablandırıb

4 fevral 2019

HƏYƏCAN TƏBİİLİ: "Bu virus hər kəsdə var…"

Hazırda ölkədə А/H1N1 virusu ilə bağlı hər hansı bir narahatlığa səbəb olacaq hal yoxdur.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, bu sözləri qafqazinfo-ya ölkənin baş epidemoloqu İbadulla Ağayev məsələylə bağlı bildirib ki, müayinə zamanı vətəndaşların boğazından yaxma götürülür:. . "Bu, elə bir şeydir ki

4 fevral 2019

Körpələrini küçəyə atan ana tapıldı

Xəbər verdiyimiz kimi, dünən Bərdə rayonunda "Qızıltac" şadlıq sarayının yanında iki körpə (8 aylıq, digərinin isə 2 yaşında) uşaq tapılıb. Uşaqlar Bərdə Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına yerləşdiriliblər.. . Artıq uşaqların anası tapılıb.. . Bu barədə Unikal.og-a Bərdə rayonun icra hakimiyyəti başçısını

4 fevral 2019

"Qənimət Zahid qələt edir" — Rəsulzadənin anım tədbirində rüsvayçılıq -SƏS YAZISI

Müxalif qüvvələrin 26 yanvar toplantısı qalmaqallarla yadda qaldı. Anım tədbirinə toplaşanlar Rəsulzadəni anmaq yerinə daha çox 90-cı illərdə bazar parlamentində olduğu kimi mikrofon davası ediblər.. Sonxeber.az Oxu.az-a istinadən xəbər verir ki, "26 yanvar 2019-cu il tarixində Almaniyanın Frankfur

4 fevral 2019

Azərbaycanda uşaqlı ailələrdə boşanma halları artıb

Azərbaycanda biruşaqlı ailələrdə boşanma halları təxminən 71 faiz, iki və daha çox uşağı olan ailələrdə boşanma halları 38 faiz artıb.. . Sonxeber.az trend-ə istinadla xəbər verir ki, 1990-cı ildə ölkədə 14 040 boşanma halı qeydə alındığı halda, 1995-ci ildə bu rəqəm 2 dəfədən çox azalaraq 5 669-a enib

4 fevral 2019

Bakı metrosunda həyəcanlı anlar – Sərnişinlər təxliyyə olundu – VİDEO

Ötən gün Bakı metrosunda həyəcanlı anlar yaşanıb.. . . Bu barədə hadisə şahidləri BAKU.WS-ə məlumat veriblər. Hadisə şahidlərinin sözlərinə görə, "Həzi Aslanov" stansiyasından "İçərişəhər" stansiyası istiqamətində hərəkət edən qatarda problem yaranıb.. . Qatar "28 may" stansiyasınd

4 fevral 2019