Qida mütəxəssisi: "Məhsula dadlandırıcı vurulmasa, üç gündən artıq saxlamaq olmaz"

Qida mütəxəssisi: "Məhsula dadlandırıcı vurulmasa, üç gündən artıq saxlamaq olmaz"Un məmulatları, şirniyyat və qazlı içkilərdə geniş istifadə olunan süni dadlandırıcılarla bağlı təhlükə aktuallaşıb. Sintetik yolla istehsal olunan süni dadlandırıcılar xərçəng xəstəliyi yaradır. Hansı ki, bu günlərdə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) tərkibində süni dadlandırıcı aspartam olan qida və içkilərin xərçəngə səbəb ola biləcəyini, lakin müəyyən hədlər daxilində istehlak edildikdə təhlükəsiz olduğunu bəyan etmişdi.

Sahibkarlar bu xəbərdarlıqlara məhəl qoymayaraq, öz sənayelərində dadlandırıcılardan geniş istifadəni davam etirməkdədirlər.

Qida mütəxəssisi Ağa Salamov Bizim.Media-ya açıqlamasında süni dadlandırıcıların insan orqanizminə ciddi fəsadlarının olduğunu deyib.

Onun sözlərinə görə dadlandırıcılar təhlükəli olsa da, onlardan imtina etmək mümkünsüzdür. Çünki tərkibinə dadlandırıcı qatılmayan məhsulları üç gündən artıq saxlamaq olmur.

Bu da sənaye və istehsalla məşğul olanlara sərf etmir:

"Sintetik yolla istehsal olunan süni dadlandırıcı aspartamdan pəhriz içkilərində, xəmir məmulatlarında, süd məhsullarında, şəkərsiz saqqızlarda, hazır qəhvə, pudinq və bəzi dərman preparatlarında istifadə edilir. Keçmiş sənaye ilə indiki sənayeni müqayisə edəndə nə görürük? Hətta xalçalar belə, süni rənglərlə deyil, təbii rənglərlə boyanırdı. Qidalara kimyəvi qida boyası vurulmurdu. Yumurta boyayanda belə, rəngi kök, göyərti və ya çuğundurdan əldə edirdilər.

İndi baxırsan ki, hər birinin tərkibində kimyəvi qatqısı var. Bioloji varlıq olan insan yavaş-yavaş bu sintetikləri qəbul edir və nəticədə mədə xərçəngi, ürək qan-damar pozğunluqları, eləcə də müxtəlif xəstəliklərlə üz-üzə qalır. Ya biz keçmişə qayıdıb ovaxtkı adət-ənənələrimizi, dəyərlərimizi qorumalıyıq, ya da tərkibi aspartamdan tutmuş fosfor turşusuna qədər olan rəngli qazlı içkilər və zəhərli qidalardan yeyib "fatihə"mizi oxumalıyıq.

Bunun üçün güclü maarifləndirmə işləri aparılmalı və müəyyən zərərli qatqı maddələrinə qadağa qoyulmalıdır.

Yəni satışı dayandırılmalı, istənilən sənayedə zərərli qatqı maddələrdən istifadəyə qadağa qoyulmalıdır. Bu da mümkün deyil. Çünki kapitalizmdə yaşayırıq və IV sənaye inqilabı əsridir. Bu da o deməkdir ki, müəyyən normativləri aşmadan kim nə istəyirsə, edə bilər.

Məsələn, "Taorin"i (yarı əvəzolunmaz metionin və sistindən əldə edilən sulfiddən alınan amin turşusu) enerji içkisinə qatırlar. Amma qablaşdırmanın üzərinə yazmırlar ki, bir adam neçə banka içə bilər. Şəxs beş banka içir və ürəyindən əziyyət çəkir. Amma bunun maarifləndirmə işi aparılmır ki, bir banka içmək kifayətdir. Marketinq cəhətdən onlara ziyan gətirir deyə bunun üstünü də vurmurlar".
Ağa Salamov hazırda meyvə və tərəvəzlərin də təhlükəli olduğunu vurğulayıb. O qeyd edib ki, artıq hibrid məhsullar da süfrələrimizə gəlib çıxıb ki, bunun xeyli ziyanları var:

"Tez-tez tövsiyə edirlər ki, meyvə və tərəvəz yeyin. Axı bütün bu məhsullar hibriddir. Müəyyən şirniyyatların tərkibinə qarğıdalı şərbəti vurulur. Hansı ki, bu maddə şəkər tozundan daha ucuz başa gəlir və şəkər xəstələrinə ziyandır. İndi elə bir dövrdür ki, məhsulların çoxu əlçatandır. Amma o məhsulların 90 faizi zərərlidir. 10 faizi zərərsizdir ki, onlar da kənddə əldə edilən kərə yağı, süddən hazırlanmış pendir, qatıq və qaymaqdır. Bu isə Azərbaycanı təmin edəcək gücdə deyil.

İnsanların əkib-becərməyə marağını artırmaq lazımdır. GMO (geni modifikasiya olunmuş) yeməklərlə heyvanları yemləmək deyil, sağlam şəraitdə və təbiətin qanunlarını pozmamaqla bu işi görmək lazımdır. O zaman biz sağlam qidadan danışa bilərik. Bazar iqtisadiyyatı olduğu üçün kim nə istəyir, satır və hansı qiymət istəyirsə, qoyur. Bunun əziyyətini isə insanlar çəkirlər".

Ekspert ölkədə istehsal olunan və xaricdən Azərbaycana gətirilən kolbasaların tərkibinə də toxunub. O, deyib ki, bütün kolbasaların tərkibinə bəzi ölkələrdə qadağan olunan nitrat vurulur. Sadəcə, müəyyən bir miqdar qadağan olunmur:

"Nitrat çox zərərli bir maddədir. Ondan 5-10 qram filə verilsə, ölər. Amma bu, kolbasalara vurulur. Məqsəd isə məhsulun ömrünü uzatmaq və pul qazanmaqdır. İşbazlar tonlarla məhsul istehsal edirlər, bunlar isə bir günə satılan məhsullar deyil. Tam orqanik olsa, kolbasaların saxlanma müddəti üç gündən artıq olmaz. 72 saat ərzində ya satılmalı, ya da tullanmalıdır. Bu da şirkətlərə sərf etmir. Ona görə də məhsulların tərkibinə vitrinin ömrünü uzadacaq kimyəvi rəngləndirici və dadlandırıcı qatqılar qatırlar.

Bunlara isə insan orqanizminə zərər verməyən bir doza həddi təyin olunur. O həddi aşanda aidiyyəti qurumlarımız, məsələn, Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) artıq buna müdaxilə edə bilər. Amma AQTA şirkətlərə ümumiyyətlə məhsullara dadlandırıcı vurulmasını qadağan edə bilməz. Kimsə hər gün kolbasa-çörək yeyəcəksə, təbii ki, bu, ona ziyan edəcək. Çünki nitratı və ya kimyəvi qatqıları çox istehlak etmiş olur.

Onu da qeyd edim ki, Azərbaycana xaricdən hazır gələn burger və çörəklərin tərkibində sistein maddəsinin olması ehtimalı çoxdur.

Rəngli-qazlı içkilərin tərkibində fosfor turşusu var və o, şəkəri balanslaşdıran bir maddədir. Fosfor turşusu uşaqlarda sümük inkişafının qarşısını alır, yaşlı insanlarda isə sümük əriməsinə gətirib çıxarır.

Azərbaycanda elə süfrə yoxdur ki, orada rəngli-qazlı içki olmasın. İstehlakçını maarifləndirmək lazımdır ki, bu içkiləri içməyin. Yaxud içirsinizsə, az için. Bir sözlə, qloballaşan dünyada və bütün sənayedə düzgün heç nə yoxdur. Ancaq və ancaq fırıldaq, hiylə və pul qazanmaq var".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 1670   Tarix: 05 avqust 2023  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Baytarlıq pasportunun verilməsinə dövlət rüsumu 50 % artırılır

Azərbaycanda gələn ildən baytarlıq pasportunun verilməsinə dövlət rüsumu 30 manat olacaq. "Report" xəbər verir ki, bu, Vergi Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında qanun layihəsində öz əksini tapıb. Sənəd 2027-ci ilin büdcə zərfinə daxildir. Gazırda baytarlıq pasportunun verilməsinə gör

5 noyabr
.

Azərbaycanda bu balığın hər tonuna görə 2000 manat PUL VERİLƏCƏK

"2027-ci il yanvarın 1-dən balıqçılıq və akvakultura sahəsinə də subsidiyaların və güzəştlərin verilməsinə başlanılacaq". -a istinadən xəbər verir ki, bunu kənd təsərrüfatı naziri Məcnun Məmmədov jurnalistlərə açıqlamasında deyib. Onun sözlərinə görə, akvakultura və balıqçılıqda istifadə oluna

5 noyabr
.

Bakı metrosunda NFC ilə 74 milyona yaxın ödəniş həyata keçirilib

Son 1 ildə "Bakı Metropliteni" QSC-də NFC ilə 73 milyon 889 min 384 ödəniş həyata keçirilib. Bu barədə -a səhmdar cəmiyyətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, bu, ümumi ödənişli sərnişinlərin 63,8 %-ni təşkil edir. NFC-dən ən çox istifadə 8 milyon 57 min 376 ödənişlə 2026-cı ilin aprel ayınd

4 noyabr
.

Azərbaycanda taksi sürücüləri sadələşdirilmiş vergi ödəyəcəklər

Taksi sürücülərinin gəlirlərindən sifariş operatorları vasitəsilə 1 % sadələşdirilmiş vergi tutulması təklif olunur. "Report" xəbər verir ki, bu, Vergi Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında qanun layihəsində öz əksini tapıb. Sənəd 2027-ci ilin büdcə zərfinə daxildir. Qüvvədə olan qanun

5 noyabr
.

Vəfat edən şəxsin pensiya kapitalı niyə ailəsinə verilmir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

İnsanlar uzun illər çalışaraq əməkhaqlarından sosial sığorta haqları ödəyir və gələcək pensiya təminatları üçün fərdi hesablarında pensiya kapitalı formalaşdırırlar. Lakin şəxs pensiyaya çıxdıqdan sonra vəfat etdikdə onun illərlə topladığı vəsaitin taleyi məsələsi gündəmə gəlir. Bir sıra ölkələrdə pensiy

18 noyabr
.

Türk İnvestisiya Fondu Türkiyədə ilk maliyyələşdirməni həyata keçirib

Türk İnvestisiya Fondu (TİF) kənd yerlərində fəaliyyət göstərən mikro, kiçik və orta müəssisələrin maliyyə vəsaitlərinə çıxışını genişləndirmək, qadın sahibkarları dəstəkləmək, dayanıqlı kənd təsərrüfatını və yaşıl investisiyaları təşviq etmək məqsədilə Niderland İnkişaf Bankının (FMO) təşkil etdiy

12 noyabr
.

Azərbaycan Esvatiniyə təxminən 100 milyon dollar investisiya yatırmağı planlaşdırır

"Sea Breeze" layihəsinin təsisçisi və sahibi, "Agalarov Development" şirkətinin rəhbəri Emin Ağalarov Esvatini iqtisadiyyatına 99 milyon ABŞ dolları investisiya yatırmağa hazır olduğunu bildirib. Afrika mətbuatına istinadən xəbər verir ki, bu barədə monarx II Msvati məlumat verib

9 noyabr
.

"HB Güvən Klinik" 150 min manat borca düşdü

"HB Güvən Klinik" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (MMC) dövlət qarşısı külli miqdarda borcu aranıb. "Yurd.Media"ya istinadla xəbər verir ki, "HB Güvən Klinik" MMC-nin vergi borcu 149 min manatı ötüb. Qeyd edək ki, "HB Güvən" klinikası 2018-ci ildən fəaliyyət göstərir

11 noyabr
.

Azərbaycanda növbəti 4 il üçün qaz hasilatı üzrə proqnozlar açıqlanıb

Gələn il Azərbaycanda qaz hasilatının həcminin 48 milyard 523,7 milyon kubmetrə çatacağı nəzərdə tutulub. xəbər verir ki, bu, gələn ilin büdcə zərfinin layihəsində öz əksini tapıb. Bildirilib ki, bu göstərici 2026-cı il üçün nəzərdə tutulan proqnozla müqayisədə 0,2 % çoxdur. Ümumi həcmdən 35 milyar

12 noyabr