Azərbaycanda dollara tələbat kəskin artıb: növbəti devalvasiya?

Azərbaycanda dollara tələbat kəskin artıb: növbəti devalvasiya?Azərbaycanda dollara tələb ötən ilin noyabr ayından artmağa başlayıb və ilin sonunda kəskinləşib. Ölkənin monetar qurumları və ekspert birliyi Mərkəzi Bankın (AMB) hərraclarında xarici valyuta satışlarının artmasının səbəbini mövsümi şəraitlə əlaqələndirir.

AMB-dən verilən məlumata görə, hər təqvim ilinin sonunda valyuta hərraclarında tələb adətən əvvəlki aylarla müqayisədə daha yüksək olur: "Dollara tələbatın artması əsasən mövsümi amillərlə, o cümlədən idxal-ixrac əməliyyatları üzrə hesablaşmalar və iqtisadi aktivliyin canlanması ilə diktə olunur".

Bununla razılaşmamaq çətindir. İlin son aylarında xarici valyutaya maraq adətən iqtisadi aktivlik dalğası ilə artır - bayram günlərində satışlar artır, istehlak bazarı canlanır, xaricdən idxal axını çoxalır. İdxalçılarla yanaşı yeni ili xaricə səfərdə keçirməyi planlaşdıran vətəndaşlarımız da dollara ehtiyacı artırır. Axı, Yeni İl tətilləri həm də tətil və səyahət mövsümünün zirvəsidir. Nəhayət, hər keçən ilin sonunda maliyyə qurumları və biznes qurumları xarici öhdəliklərini ödəyir və bunun üçün onlara həm də xarici valyuta lazımdır.

Bir sözlə, xüsusilə dekabr ayında ehtiyat valyutanın satışlarının artmasının bir çox səbəbi var və 2023 də ümumi qaydadan kənarda qalmadı.

Milli Məclisin üzvü, iqtisadçı alim Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, yeganə sual dirçəliş dalğasının nə vaxt səngiyəcəyidir: "Son aylarda AMB valyuta ticarətində tələbatın artması gözlənilir. Sentyabrda 259,8 milyon dollar satılıbsa, oktyabrda bu rəqəm 291,8 milyona çatıb, noyabrda isə banklar artıq 427 milyon dollar alıblar. Dekabr göstəriciləri daha da artıb. Belə ki, sonuncu hərracda 89,7 milyona yaxın, ümumilikdə isə ayın sonunda baş tutan AMB-nin hərraclarında 446,1 milyon dollar məbləğində ehtiyat valyuta satılıb ki, bu da noyabr ayı səviyyəsindən iki dəfə çoxdur".

"Aylara görə müqayisələr göstərir ki, dekabr ayında tələbat kəskin artıb. Dekabrın cəmi iyirmi günündə əvvəlki iki ayın cəmindən daha çox xarici valyuta satılıb. Oktyabr və noyabr aylarında 437,3 milyon, dekabrda isə 446,1 milyon dollardan artıq valyuta satılıb. Təbii ki, bu dövr üçün yüksək satışlar xarakterikdir, çünki dekabrda əhali və biznes arasında dollara tələbat artır, bankların, dövlət və özəl müəssisələrin xarici öhdəlikləri ödənilir", - deyə deputat bildirib.

Bu reallıqların milli valyutanın məzənnəsinin sabitliyinə təsiri ilə bağlı suala gəlincə, Bayramov qeyd edib ki, manatın məzənnəsi sabitdir və onun durumu tənzimləyici orqanın qərarlarından asılıdır.

Bu arada, analitiklərin fikrincə, hazırda devalvasiya üçün heç bir obyektiv iqtisadi ilkin şərt yoxdur. Hüquqşünas və maliyyəçi Əkrəm Həsənov AYNA-ya şərhində söyləyib ki, bu gün devalvasiya məsələsi ölkəmiz üçün aktual deyil: "Makroiqtisadi göstəricilər və sabit əmtəə qiymətləri manatın mövqeyini dəstəkləyir, ciddi valyuta tənzimlənməsi və Mərkəzi Bankın daxili valyuta siyasəti milli pulun məzənnəsinin sabitləşməsinə çalışır. Bundan əlavə, ölkədə əhaliyə dollar satışına qeyri-qanuni məhdudiyyətlər qoyulub və kapitalın transsərhəd hərəkətinə ciddi nəzarət edilir".

"Monetar orqanlar yerli valyuta bazarındakı vəziyyəti, xüsusən də ölkədən dolların hərəkəti ilə bağlı hər şeyi ciddi şəkildə izləyir. İlin son ayları üçün xarakterik olan dollar satışının artmasına baxmayaraq, ümumilikdə əhali arasında valyutaya tələbat azalır. Buna inflyasiya və vətəndaşlarımızın real gəlirlərinin azalması səbəb olur. Dollar əmanət üçün alınır", - deyə Həsənov vurğulayıb.

Onun dediyinə görə, bu səbəbdən ev təsərrüfatlarının gəlirlərinin aşağı düşməsi şəraitində ehtiyat valyutaya maraq zəifləyir: "Milli valyuta əbədi olaraq sabit qala bilməz və təbii ki, o, dəyişikliklərə məruz qalacaq, lakin bu ssenarini uzunmüddətli perspektiv üçün proqnozlaşdırmaq mümkün deyil".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 1711   Tarix: 06 yanvar 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Tezbazar.az elanlar sayti

Oxşar xəbərlər

.

Qızılın son qiymətləri bəlli oldu

11 noyabr tarixinə olan rəsmi göstəricilərə əsasən, Azərbaycanda qiymətli metalların, xüsusilə qızılın qiymətlərində dinamika diqqət çəkir. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, qızılın 1 unsiyasının rəsmi qiyməti 6 877,44 manat, 1 qramının dəyəri isə 221,11 manat təşkil edir. Pərakəndə zərgərlik bazarınd

11 noyabr
.

Qızıl bazarında son vəziyyət

2026-cı il noyabrın 6-na olan qiymətli metallar bazarında qızılın qiymətində yeni dinamika müşahidə olunur. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, hazırda 1 unsiya qızılın qiyməti 7034.7105 manat təşkil edir. Qramla satışda 99 əyyarlı 1 qram təmiz qızıl 226.17 manata təklif olunur. Digər əyyarlar üzr

6 noyabr
.

Dünya bazarında qızıl bahalaşıb

Dünya bazarında qızılın qiymətində artım qeydə alınıb. "APA-Economics" xəbər verir ki, qızılın bir troya unsiyasının spot qiyməti 17,47 ABŞ dolları və ya 0,42% artaraq 4 122,35 ABŞ dollarına yüksəlib. Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın 2026-cı ilin dekabr fyuçerslərinin qiyməti isə 15,8

10 noyabr
.

Qızıl almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ

2026-cı il 17 noyabr tarixində Azərbaycan bazarında qiymətli metallar üzrə qızılın qiymətləri məlum olub. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, ölkədə 1 unsiya qızılın qiyməti 6 572,4040 manat təşkil edir. Bazar göstəricilərinə görə, 99 əyyarlı təmiz qızılın 1 qramı 211,31 manata bərabərdir. Digər əyyarla

17 noyabr
.

Azərbaycanda pambıq istehsalının 4 illik proqnozu açıqlanıb

Gələn il Azərbaycanda pambıq istehsalının 351,9 minə tona çatacağı proqnozlaşdırılır. "Report" xəbər verir ki, bu, 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin layihəsində öz əksini tapıb. Məlumata görə, bu, 2026-cı il proqnozuna nisbətən 11,1 % çoxdur. 2028-ci ildə pambıq istehsalının 373,8 min to

15 noyabr
.

Türk İnvestisiya Fondu Türkiyədə ilk maliyyələşdirməni həyata keçirib

Türk İnvestisiya Fondu (TİF) kənd yerlərində fəaliyyət göstərən mikro, kiçik və orta müəssisələrin maliyyə vəsaitlərinə çıxışını genişləndirmək, qadın sahibkarları dəstəkləmək, dayanıqlı kənd təsərrüfatını və yaşıl investisiyaları təşviq etmək məqsədilə Niderland İnkişaf Bankının (FMO) təşkil etdiy

12 noyabr
.

DVX: Vergi sanksiyalarını bir il ərzində ödəyənlərə 10 % güzəşt ediləcək

Vergi sanksiyalarını bir il ərzində ödəyənlərə 10% güzəşt ediləcək. "Report" xəbər verir ki, bunu İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin baş idarə rəisi Nicat İmanov Milli Məclisin İqtisadi siyasət sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bu gün keçirilən iclasında deyib. Onun sözlərin

6 noyabr
.

Azərbaycan Esvatiniyə təxminən 100 milyon dollar investisiya yatırmağı planlaşdırır

"Sea Breeze" layihəsinin təsisçisi və sahibi, "Agalarov Development" şirkətinin rəhbəri Emin Ağalarov Esvatini iqtisadiyyatına 99 milyon ABŞ dolları investisiya yatırmağa hazır olduğunu bildirib. Afrika mətbuatına istinadən xəbər verir ki, bu barədə monarx II Msvati məlumat verib

9 noyabr
.

Azərbaycanda 576 ədəd pirotexniki vasitə qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb

Dövlət Gömrük Komitəsinin Bakı Baş Gömrük İdarəsi Əməliyyat və Təhqiqat İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən həyata keçirilmiş əməliyyat tədbirləri nəticəsində xeyli miqdarda pirotexniki vasitələr aşkar edilərək qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb. xəbər verir ki, Bakı şəhəri, Qaradağ rayonu ərazisində həyat

17 noyabr