Roma İmperiyasının süqutunun gözlənilməz səbəbi: Avropadakı insanlar qəfildən axmaqlaşıblar
Roma İmperiyasının süqutunun heyrətamiz səbəbi açıqlanıb. Məlum olub ki, buna səbəb Avropadakı insanların qəfildən axmaqlaşması olub.
Oxu.Az-ın verdiyi məlumata görə, bu barədə "Proceedings of the National Academy of Sciences" jurnalında dərc edilmiş tədqiqatda qeyd edilib.
Bildirilir ki, Qədim Romada toksik qurğuşun havada o qədər geniş yayılıb ki, orta statistik insanın IQ səviyyəsi 2.5-3 punkt aşağı düşə bilərdi.
Alimlər bildiriblər ki, qurğuşun, insan sağlamlığı üçün təhlükəli olan güclü neyrotoksindir. Qanda qurğuşun öyrənmə çətinliklərinə, reproduktiv problemlərə, psixi sağlamlıq problemlərinə səbəb olur və eşitmə itkisi riskini artırır.
Tədqiqatçılar Qrenlandiyadan götürülmüş buz nümunələrində aşkar edilmiş qurğuşunun qədim Romadakı gümüşəridici sobalarla əlaqəsini müəyyən ediblər.
Belə ki, sobadakı prosesdə qurğuşun atmosferdəki toz hissəciklərinə yapışıb. Bu hissəciklərin kiçik bir hissəsi külək vasitəsilə Qrenlandiyaya keçib və oraya çöküb.
Elm adamları onlardan gələn çirklənmənin Avropanın böyük hissəsinə təsir edə biləcəyini müəyyən ediblər.
Müəyyən olunub ki, İberiyada (müasir İspaniya) gümüş mədənlərinə ən yaxın yaşayan insanların qanında daha çox qurğuşun olub.
Lakin əldə edilən nəticələr qurğuşunun Qədim Roma sakinlərinin sağlamlığına təsirinin bütün miqyasını əks etdirmir, çünki romalılar qurğuşuna digər mənbələrdən də - qurğuşun qablarda şirinləşdirilmiş şərab, qurğuşun santexnika və qurğuşun içki qədəhləri vasitəsilə məruz qalırdılar.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 1166 Tarix: 08 yanvar 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
"50 qəpik"də maşın yuyanların diqqətinə
Sürücülərin 80 faizi "50 qəpik" özünəxidmət avtoyumadan istifadə edir. Bizim.media-ya istinadən xəbər verir ki, bu prosesdən zövq alanlar da var, pulunun azlığından məcbur qalanlar da. Xidmətdən istifadə edənlər bilir ki, prosesin ardıcıllığı var: əvvəlcə köpüklə avtomobilin ətrafını dolaşara
11 oktyabrYaponlar buna görə göbəyə gül suyu damladırmışlar
Yapon mədəniyyətindən qaynaqlandığı iddia edilən və göbək nahiyəsinə gül suyu damlatmağa əsaslanan sadə üsul sosial şəbəkələrdə yenidən populyarlaşıb. xəbər verir ki, kiçik bir pambıq parça gül suyu ilə ısladılaraq göbək dəliyinin üzərinə qoyulur və dərinin onu əmməsi üçün 10-15 dəqiqə gözlənilir. Əsasə
11 oktyabrYemək bişirəndə bu səhv qaz xərcinizi artırır - Qənaətin sadə yolu
Yemək bişirərkən qaz gözünü qabın ölçüsünə uyğun seçməmək əlavə qaz sərfiyyatına səbəb olur. Kiçik görünən bu səhv zamanla xərcləri artıra bilər. Qaza qənaət etməyin ən sadə yollarından biri qazanın və ya tavanın ölçüsünə uyğun qaz gözündən istifadə etməkdir. Kiçik qazanı böyük qaz gözünün üzərinə qoyma
11 oktyabrTozsorana bir ovuc əlavə edin - çəkmə gücünü 2 QAT ARTIRIR
Tozsoranın çəkmə gücünün zəifləməsi ev təmizliyində ən sıx qarşılaşılan problemlərdəndir. Əksər insanlar bu vəziyyəti cihazın köhnəlməsi ilə əlaqələndirsə də, mətbəxdən tapılan sadə bir material problemi dərhal aradan qaldırır. xəbər verir ki, tozsoranın xortumundan içəri çəkilən 1 ovuc iri dənəli qay
11 oktyabrEvdəki plastik qablara diqqət: Zədələnmiş qabları dərhal atın
Mütəxəssislər mətbəxlərdə qida saxlamaq üçün geniş istifadə edilən plastik qablarla bağlı vacib xəbərdarlıq ediblər. Qabyuyan maşında yüksək temperatura məruz qalan, mikrodalğalı sobada istifadə olunan və ya səthi cızılan plastik qabların qidaya kimyasal və mikroplastik sızdırdığı bildirilib. xəbər veri
10 oktyabrUşaqları kitab oxumağa necə cəlb etmək olar? - Psixoloqdan mühüm tövsiyələr
"Kitablara maraq yalnız oxumaq bacarığının mənimsənilməsi ilə yaranmır. Əsas məsələ uşağın kitabları yeni məlumatlar əldə etmək və düşünmək üçün vasitə kimi qəbul etməsidir". xəbər verir ki, bunu Rusiya mətbuatına açıqlamasında psixoloq Darya Misiyukova bildirib. Mütəxəssisin sözlərinə görə
11 oktyabrBu iki paltarı heç vaxt bir yerdə yumayın
Bir çoxumuz vaxta qənaət etmək üçün bütün paltarları eyni səbətdə toplayıb birlikdə yuyuruq. Lakin mütəxəssislər ağır qış geyimləri ilə həssas parçaların heç vaxt eyni qazanda yuyulmaması lazım olduğunu bildirirlər. xəbər verir ki, həssas geyimlər adətən tor içində, soyuq suda yuyulmalıdır. Ağır parçala
10 oktyabrHündürdaban ayaqqabıları əvvəl kişilər geyinib - Maraqlı tarixçə
Bu gün qadın dəbinin simvollarından sayılan hündürdaban ayaqqabılar vaxtilə kişi qarderobunun bir hissəsi olub. Onlar əvvəlcə at sürməyi asanlaşdırıb, daha sonra isə var-dövlət və nüfuz göstəricisinə çevrilib. xəbər verir ki, ilk dabanlı ayaqqabıların Qərbi Asiyada yarandığı ehtimal olunur. Dabanın prakti
11 oktyabrAzərbaycanda ən gənc müəllimin neçə yaşı var?
2026-cı il üzrə dövlət ümumi təhsil müəssisələrində çalışan müəllimlərdən ən gəncinin 19, ən yaşlı müəllimin isə 81 yaşı var. AZƏRTAC-a istinadən bildirir ki, bu barədə Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyindən (MÜTDA) məlumat verilib
4 oktyabr