Rusiya-Ukrayna müharibəsi bitir? - AÇIQLAMA

Rusiya və Ukrayna müharibəyə son qoymaq üçün razılığa gəlməyə çox yaxındırlar.

Bunu ABŞ Prezidenti Donald Tramp Şükranlıq günündən əvvəl Ağ Evdə keçirilən mərasimdə çıxışı zamanı deyib.

"Bu, asan deyil. Amma düşünürəm ki, biz bunu edə bilərik və razılaşmaya çox yaxınıq. Bunu öyrənəcəyik. Düşünürdüm ki, bunu daha tez etmək olar", - Tramp bildirib.

Sonradan Ukrayna tərəfi ilə aparılan danışıqlar zamanı sülh planı əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirilib və Kiyevin maraqları nəzərə alınaraq 19 bəndə qədər azaldılıb.

"Rusiya və Ukrayna arasında sülh prosesinin Trampın açıqlamalarına görə irəliləməsi region üçün ciddi maraq doğurur", - bu sözləri Sonxeber.az -a açıqlama verən politoloq Tural İsmayılov deyib:

"ABŞ tərəfindən hazırlanan ilkin 28 bəndlik plan münaqişənin hüquqi və siyasi çərçivəsini müəyyənləşdirmək məqsədi daşıyırdı. Bu plan Krım və Donbas məsələsini birbaşa həll etməyə çalışırdı, lakin ərazilərin statusu Ukraynanın razılığı ilə dəyişdirilə bilməz. NATO üzvlüyündən imtina tələbi isə Kiyevin suveren qərarvermə haqqına toxunur və ciddi siyasi mübahisələr doğurur. Moskvanın sanksiyaların qismən ləğvini əldə etməsi və G8-ə qayıtması isə Rusiya üçün strateji üstünlük deməkdir. Sülh planının sonradan 19 bəndə endirilməsi Ukrayna maraqlarının nəzərə alındığını göstərir. Bu dəyişiklik həm də planın praktiki həyata keçirilməsini asanlaşdırır. ABŞ-ın vasitəçiliyi tərəflərin kompromis imkanlarını sınayır. Proses həm diplomatik, həm də geosiyasi balansı tələb edir. Sülh əldə olunsa, Avropa və Qara dəniz regionu üçün sabitlik perspektivi yarana bilər. Bununla belə, tərəflər arasında fundamental etimad problemi qalır. Hər iki tərəf daxili siyasət və ictimai rəy baxımından təzyiqlərlə üzləşir. Sülh razılaşmasının icrası üçün dəqiq mexanizmlər müəyyən edilməlidir. Planın mövcud forması münaqişənin tam həllini təmin etməyə kifayət etmir, amma dialoq üçün baza yaradır. Vaşinqtonun rolu həm vasitəçi, həm də güc balansı tənzimləyicisi kimi önəmlidir. Sonda, prosesin nəticəsi tərəflərin kompromis səviyyəsi və beynəlxalq dəstəyin ölçüsündən asılı olacaq".

Qeyd edək ki, Rusiya ilə Ukrayna arasındakı münaqişənin həlli üçün Vaşinqton tərəfindən təklif olunan ilkin sülh planı 28 bənddən ibarət idi. Layihəyə əsasən, Ukrayna Krımı, Donbası və digər işğal olunmuş əraziləri Rusiyanın bir hissəsi kimi tanımalı, NATO-ya üzvlük kursundan imtina etməli, Moskva isə sanksiyaların qismən götürülməsi və "Böyük səkkizlik" (G8) formatına qayıtmaq imkanı əldə etməli idi.

Telegramda izləyin