Küçədə çəkilən görüntülərin sosial şəbəkədə paylaşılması şəxsi həyatın toxunulmazlığını pozurmu? - AÇIQLAMA

Son illər sosial şəbəkələrdə küçədə çəkilən video və fotoların sürətlə yayılması şəxsi həyatın toxunulmazlığı ilə bağlı müzakirələri artırıb. Xüsusilə insanların xəbəri olmadan görüntülərinin paylaşılması cəmiyyət arasında narahatlıq doğurur. Bəs bu cür paylaşımlar Azərbaycan qanunvericiliyinə görə hüquq pozuntusu sayılırmı?

Hüquqşünas Xanım Yusifova bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Məsələ hər görüntünün harada, hansı məqsədlə və hansı formada paylaşılmasından asılıdır. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında hər kəsin şəxsi və ailə həyatının sirrinin qorunması hüququ təsbit olunub. Bu hüquq şəxsin razılığı olmadan onun şəxsi məlumatlarının, o cümlədən görüntüsünün yayılmamasını da əhatə edir.

Küçə ictimai məkan sayılsa da, bu, orada olan şəxslərin görüntüsünün istənilən formada çəkilib yayılmasına avtomatik icazə vermir. Əgər çəkilən görüntüdə konkret bir şəxs hədəf göstərilir, onun şərəf və ləyaqətinə xələl gətirən, lağ obyektinə çevirən və ya şəxsi həyatına dair məlumat yayan məzmun varsa, bu artıq hüquqi məsuliyyət yarada bilər. Belə hallarda şəxs mülki qaydada məhkəməyə müraciət edərək görüntünün silinməsini, təkzib verilməsini və mənəvi zərərin ödənilməsini tələb edə bilər.

Bundan əlavə, "Fərdi məlumatlar haqqında" qanun da şəxsin identifikasiyasına imkan verən məlumatların, o cümlədən foto və video görüntülərin onun razılığı olmadan yayılmasını məhdudlaşdırır. Əgər paylaşım açıq şəkildə şəxsi alçaldır, böhtan və ya təhqir xarakteri daşıyırsa, bu zaman inzibati və hətta cinayət məsuliyyəti də yarana bilər.

Lakin ümumi mənzərəni, izdihamı və ya ictimai tədbiri əks etdirən kadrlarda ayrı-ayrı şəxslər xüsusi vurğulanmırsa və onların hüquqlarına zərər dəymirsə, bu cür paylaşımlar adətən hüquq pozuntusu hesab edilmir. Media orqanları üçün isə əlavə olaraq "Media haqqında" qanunun tələbləri qüvvədədir və şəxsin razılığı olmadan onun şəxsi həyatına aid məlumatların yayılması yolverilməz sayılır.

Mən tövsiyyə edirəm ki, sosial şəbəkədə paylaşım edərkən "ictimai məkandır" düşüncəsi ilə hərəkət etməsinlər. Əsas meyar qarşı tərəfin ləyaqətinə, şəxsi həyatına və təhlükəsizliyinə zərər vurub-vurmamadır. Əks halda, adi bir paylaşım məhkəmə çəkişməsinə və hüquqi məsuliyyətə səbəb ola bilər".

Telegramda izləyin