Işdən çıxarılan şəxs hansı hallarda məhkəmə yolu ilə işinə bərpa oluna bilər? - AÇIQLAMA

İşdən çıxarılma işçinin əmək münasibətlərində ən həssas məqamlardan biridir və bu zaman hüquqların qorunması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Azərbaycanda əmək münasibətlərini tənzimləyən Əmək Məcəlləsinə görə hər bir işçinin qanuni əsaslar olmadan işdən çıxarılması hüquqi mübahisəyə səbəb ola bilər.

Bəs görəsən işdən çıxarılan şəxs hansı hallarda məhkəmə yolu ilə işinə bərpa oluna bilər?

Hüquqşünas Xanım Yusifova bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Azərbaycan qanunvericiliyinə görə işdən çıxarılmanın qanunsuz və ya əsassız hesab edilməsi, bildiriş müddətinin pozulması və ya xüsusi qorunan şəxslərin hüquqlarının pozulması kimi hallarda işçi məhkəmə yolu ilə işinə bərpa olunmasını tələb edə bilər. Bu prosesdə məhkəmə qərarı işəgötürən tərəfindən icra edilməli və işçi əvvəlki vəzifəsinə və ya razılığı ilə başqa uyğun vəzifəyə qaytarılmalıdır.

Qanunsuz və ya əsassız işdən çıxarılma hallarında: Əmək Məcəlləsinə əsasən, əmək müqaviləsinin ləğv edilməsi yalnız qanunla müəyyən edilmiş əsaslara istinad etməklə mümkün ola bilər. Əgər işəgötürən bu əsaslara uyğun olmayan səbəblər göstərərək işdən çıxarış veribsə - yəni çıxarılma qanunsuz və ya əsassız hesab olunarsa - işçi məhkəməyə müraciət edərək işinə bərpa olunmasını tələb edə bilər. İşəgötürən məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarını icra etməli, işçini əvvəlki vəzifəsinə və ya işə onun razılığı ilə başqa bir vəzifəyə bərpa etməlidir.

Bildiriş müddətinin pozulması: Əmək müqaviləsinə xitam verilərkən əmək qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş xəbərdarlıq müddətinə riayət edilməməsi də qanunsuz çıxarılma hesab olunur. Məsələn, işçi əvvəlcədən xəbərdarlıq edərək müqavilənin ləğv olunmasını xahiş etdikdə, işəgötürən həmin müddəti gözləmədən müqaviləni ləğv edibsə - bu halda da işçi məhkəməyə şikayət edə və əmrin ləğv olunmasını, işinə bərpa olunmasını tələb edə bilər.

Xüsusi qorunan hallarda çıxarılma: Əmək Məcəlləsində müəyyən sosial kateqoriyalara (məsələn, hamilə qadınlara, uşağı üç yaşına çatmamış qadına və s.) qarşı əmək müqaviləsinin ləğvi əksər hallarda qadağan olunmuşdur. Əgər bu cür qorunan şəxslər qanunsuz şəkildə çıxarılıbsa, məhkəmə bu qərarı ləğv edə və işçinin bərpasına qərar verə bilər.

Məhkəmə qərarının icrası: Əgər məhkəmə işçinin iddiasını təmin edərək işə bərpa olunması barədə qərar veribsə, bu qərar dərhal icra olunur. İşəgötürən məhkəmə qətnaməsini icra etməli, əmək müqaviləsini bərpa etməli və işçini əvvəlki vəzifəsinə qaytarmalıdır.

Qarşılıqlı məhkəmə proseduru və müddətlər: Qanunvericilikdə bəzi prosedurlar və müddətlər nəzərdə tutulub; məsələn, işçi işdən çıxarılma barədə əmrin ona təqdim olunmasından sonra müəyyən müddət ərzində (ümumiyyətlə qısa müddət) əvvəlcə barışıq komissiyasına, sonra məhkəməyə müraciət etməlidir. Bu müddətlərin keçməsi hüququ itirməyə səbəb ola bilər".

Telegramda izləyin